Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Με πολλή ένταση, σκληρές αντιπαραθέσεις και ανταλλαγή τελεσίγραφων ολοκληρώθηκε χθες μια εξαιρετικά δύσκολη συζήτησηστη Λότζια για το ακανθώδες ζήτημα της μετακίνησης του καταυλισμού των Τσιγγάνων. Πρόκειται για ένα ακόμα κρίσιμο ζήτημα που σκάει στα χέρια της σημερινής δημοτικής αρχής η οποία για μια ακόμα φορά καλείται να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά σε ένα σύνθετο και βαθύτατα κοινωνικό πρόβλημα που αφορά τη διαχείριση της μετακίνσης του καταυλισμού των Τσιγγάνων, το οποίο κληρονόμησε από τους προκατόχους της.

Όπως είναι γνωστό, η προηγούμενη δημοτική αρχή επέλεξε να προχωρήσει στην ενοικίαση μιας τεράστιας δημοτικής έκτασης τμήμα της οποίας αποτελεί και ο καταυλισμός όπου ζουν εδώ και 30 χρόνια οι Τσιγγάνοι, χωρίς πρώτα να διασφαλίσει το κρίσιμο ζήτημα της μετακίνησής τους. Μάλιστα στο συμβόλαιο που υπέγραψε με τους μισθωτές αναφέρεται ότι ο «εξοστρακισμός» των Τσιγγάνων θα γίνει σε συνεργασία με τον ιδιώτη που θα ενοικιάζει το χώρο, γεγονός που ενέχει ένα απίστευτο πολιτικό ακροβατισμό, αφού μετατίθεται στα χέρια τρίτων ένα κοινωνικό ζήτημα η διαχείριση του οποίου δεν μπορεί παρά να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της πολιτείας. Η αντιμετώπιση αυτή προκάλεσε την άμεση κινητοποίηση του Συνήγορου του Πολίτη που με έγγραφη παρέμβαση του τεκμηρίωσε νομικά ότι ο Δήμος δεν νομιμοποιείται να προχωρήσει στο χειρισμό αυτό, καθώς η στεγαστική αποκατάσταση των Τσιγγάνων και η κοινωνική τους ένταξη δεν αποτελεί ευθύνη των ιδιωτών. Δεύτερον, ότι η πολιτεία οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της απέναντι τους σε ό,τι αφορά την αξιοπρεπή διαβίωσή τους που εξακολουθεί να τελεί υπό την εγγύηση των αρμόδιων κρατικών οργάνων. Παρά ταύτα η προηγούμενη δημοτική αρχή υπέγραψε τη συμφωνία της μίσθωσης του μεγάλου δημοτικού ακινήτου της Νέας Αλικαρνασσού, στο οποίο, όπως είναι φυσικό, ο ενοικιαστής θέλει να προχωρήσει και επισήμως στην εγκατάστασή του, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι ο Δήμος θα πρέπει να δρομολογήσει τη μετακίνηση του καταυλισμού.

Το πρόβλημα αυτό επιχειρεί να λύσει τώρα η δημοτική αρχή που χθες συγκάλεσε στο πλαίσιο μιας ευρείας σύσκεψης όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, χωρίς όμως να καταλήξει σε θεαματικά αποτελέσματα.

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Ηρακλείου κ. Βασίλης Λαμπρινός, ο οποίος έθεσε το πλαίσιο της συζήτησης, ζήτησε από τους εκπροσώπους του καταυλισμού να τοποθετηθούν σε δύο κρίσιμα θέματα.

Αφενός στο αν μπορούν να συμβιώσουν και οι δύο κοινότητες του καταυλισμού σε έναν ενιαίο χώρο. Αφετέρου προανήγγειλε ότι η δημοτική αρχή έχει ξεκινήσει τη διαδικασία αναζήτησης χώρου με σκοπό να δρομολογηθεί η μετακίνηση του καταυλισμού που είναι φανερό ότι δεν μπορεί να παραμείνει εκεί.

Παράλληλα από την εντεταλμένη σύμβουλο Δημοτικής Περιουσίας, Στέλλα Αρχοντάκη Καλογεράκη, τέθηκαν ζητήματα σε σχέση με τις νέες αυθαίρετες κατασκευές που χτίζονται στο καταυλισμό, κάποιες από τις οποίες, τόνισε, χαρακτηρίζονται ως πολυδάπανες.

Από την πλευρά των εκπροσώπων του καταυλισμού όπως εκφράστηκε με τον πιο εμφατικό τρόπο η εγκατάλειψη με την οποία βρίσκονται αντιμέτωποι χρόνια τώρα, από την πολιτεία, που ποτέ δεν βρέθηκε κοντά τους για να λυθούν τα προβλήματά τους με συνέπεια σήμερα να εξακολουθούν να βιώνουν μια πρωτόγονη καθημερινότητα που ασφαλώς δεν τιμά κανένα. Όπως είπαν, τα όσα ακούγονται περί νέων αυθαίρετων κατασκευών είναι υπερβολικά, όχι όμως αναληθή, και εξήγησαν ότι εξωθήθηκαν στην επιλογή αυτή για να προστατεύσουν τα παιδιά τους από τις επιδρομές των ποντικών, τις αρρώστιες και τις μολύνσεις.

Σε ό,τι αφορά στο ζήτημα της μετακίνησής τους, αυτό το οποίο ξεκαθάρισαν είναι ότι δεν προτίθενται να αποδεχτούν να μετακομίσουν σε ένα χώρο ο οποίος θα είναι αποκλεισμένος και μακριά από τον αστικό ιστό και υπογράμμισαν την ανάγκη να διασφαλιστούν οι βασικές συνθήκες υγιεινής.

Η συζήτηση έγινε σε τεταμένο κλίμα, και με πολλές και έντονες λεκτικές αντιπαραθέσεις, αφού από πολλούς παρευρισκόμενους ακούστηκαν απόψεις ότι είναι υπερβολικές οι απαιτήσεις που θέτουν στο τραπέζι οι Τσιγγάνοι τονίζοντας ότι δεν μπορούν σε κάθε πολυμελή οικογένεια να χτιστούν σπίτια με οκτώ δωμάτια το καθένα σε μια περίοδο που η οικονομική κρίση δεν αφήνει περιθώρια για τέτοιας μορφής υποδομές.

Επίσης τονίσθηκε ότι τα σημερινά χρηματοδοτούμενα προγράμματα υπάρχουν δεν είναι τα ίδια με αυτά που υπήρχαν στο παρελθόν και άρα τα όρια της ευελιξίας είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Από κάποιους παρευρισκόμενους ειπώθηκε μάλιστα ότι η καταυλισμός έπρεπε να μην υπάρχει σήμερα και όλοι όσοι ζουν εκεί έπρεπε να έχουν αποχωρήσε, ακριβώς επειδή στο παρελθόν δόθηκαν δάνεια με σκοπό οι τσιγγάνοι να αποκτήσουν σπίτια και να εγκαταλείψουν το χώρο αυτό.

Ωστόσο, χαρακτηριστική ήταν η παρέμβαση του πρώην προέδρου του ΟΑΝΑΚ, κ. Γιάννη Σταρίδα, ο οποίος με πολύ ξεκάθαρο και κατηγορηματικό τρόπο σημείωσε ότι το πρόβλημα του καταυλισμού είχε οδηγηθεί σε οριστική λύση επί των ημερών που εκείνος ήταν στο τιμόνι του Οργανισμού Ανάπτυξης Ανατολικής Κρήτης.

Όπως είπε, ενώ είχαν συμφωνήσει οι Τσιγγάνοι για τη μετακίνησή τους, είχε βρεθεί ο χώρος, είχαν αρχίσει οι διαδικασίες για τη διαμόρφωσή του, την τελευταία στιγμή όλα ανατράπηκαν όταν άλλαξε η δημοτική αρχή στη Νέα Αλικαρνασσό που δεν άφησε το σχεδιασμό αυτό να ολοκληρωθεί, αλλά έστρεψε τους Τσιγγάνους σε άλλη κατεύθυνση, προτείνοντάς τους να πάρουν δάνεια για να μετακινηθούν σε άλλους χώρους με τα γνωστά αποτελέσματα που όλοι ξέρουμε. Από την πλευρά του ο επικεφαλής των “Ενεργών Πολιτών”, κ. Ηλιάς Λυγερός, τόνισε ότι δύο εναλλακτικές επιλογές υπάρχουν στο σημείο που σήμερα είμαστε. Είτε να αγοραστεί γη από το Δήμο Ηρακλείου και να μετακινηθούν εκεί όλοι οι κάτοικοι του καταυλισμού, είτε να μετακινηθούν κατά ομάδες σε συγκεκριμένες γειτονιές όπου υπάρχουν σπίτια προς αξιοποίηση.

Από την πλευρά των Τσιγγάνων τονίσθηκε ότι είναι κρίσιμο ζήτημα να βρεθεί μια μόνιμη και βιώσιμη λύση που θα τους εξασφαλίσει τις βασικές συνθήκες διαβίωσης ώστε να μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς, ενώ εκφράστηκαν εντονότατες επιφυλάξεις σε σχέση με τη νέα χωροθέτηση μετά και από τα υφέρποντα σενάρια για τους πιθανούς χώρους μετακίνησης του καταυλισμού.

Ο δήμαρχος Ηρακλείου κλείνοντας τη συζήτηση ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να δεσμευτεί χρονικά για το ποτε θα λύσει το θέμα, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες στη διαχείριση του.

Όπως είπε, η δημοτική αρχή κινείται ενεργά στην κατεύθυνση του εντοπισμού του ακινήτου που θα μπορούσε να υποδεχτεί τους κατοίκους του καταυλισμού, στους οποίους δεσμεύτηκε ότι θα διασφαλιστούν όλες οι αναγκαίες προυποθέσεις για την αξιοπρεπή διαβίωσή τους και τη διασφάλιση των κανόνων υγιεινής.

Ωστόσο αυτό το οποίο είπε είναι ότι η λύση που θα προταθεί θα πρέπει να γίνει αποδεκτή και να μην μπούμε σε αέναες συζητήσεις διαπραγμάτευσης καθώς οι υπάρχουσες συνθήκες δεν το επιτρέπουν. Παράλληλα δεσμεύτηκε ότι θα γίνουν άμεσα κάποιες τεχικές παρεμβάσεις στο χώρο του καταυλισμού που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

Συνολική λύση στο θέμα των τσιγγάνων του καταυλισμού στη Νέα Αλικαρνασσό, έχει ζητήσει και η Ένωση Πολιτών κατά του Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτεία εδώ και χρόνια δεν έχει αναλάβει τις ευθύνες της απέναντι στην κοινωνία του καταυλισμού, με αποτέλεσμα σήμερα οι άνθρωποι να πληρώνουν τις παρενέργειες προβλημάτων που δεν αντιμετωπίστηκαν εγκαίρως.

Η Ένωση Πολιτών ξεκαθαρίζει ότι κάθε συζήτηση για το πρόβλημα του καταυλισμού των Τσιγγάνων στη Νέα Αλικαρνασσό θα πρέπει να έχει σκοπό την αποκατάσταση της νομιμότητας που δεν είναι άλλη από την υποχρέωση της Πολιτείας να παρέχει στους Ρομά τις απαραίτητες υποδομές υγιεινής και ασφάλειας που έχουν δικαίωμα όλοι οι πολίτες όπως είναι η ύδρευση, η αποχέτευση, το ηλεκτρικό ρεύμα, ο φωτισμός, η αποκομιδή των απορριμμάτων κ.ά.