Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Σχεδόν έξι χρόνια μετά την αποκάλυψη της κομπίνας σε βάρος του ΙΚΑ με την παράνομη χορήγηση πανάκριβων ειδικών διατροφικών σκευασμάτων σε ασθενείς, ακόμα και νεκρούς, οι εμπλεκόμενοι καλούνται ένας προς ένας για εξηγήσεις ενώπιον της αρμόδιας ειδικής ανακρίτριας Ηρακλείου για τις σοβαρές κατηγορίες που τους αποδίδονται. Πρόκειται για γιατρούς, στελέχη και υπαλλήλους του ΙΚΑ αλλά και εκπροσώπους εταιρείας, οι οποίοι αρνούνται τα όσα τους καταλογίζονται.

Η υπόθεση είναι εξαιρετικά περίπλοκη και το έργο της δικαιοσύνης δύσκολο καθώς καλείται μέσα από μία ογκώδη έρευνα να αποδώσει ευθύνες σε όσους πραγματικά εμπλέκονται σε αυτήν την απάτη.

Η δημοσιοποίηση της υπόθεσης το 2010 είχε προκαλέσει σάλο και για τη διερεύνησή της ασχολήθηκε επισταμένως η Εισαγγελία Ηρακλείου, το ΣΔΟΕ, ενώ διενεργήθηκαν ΕΔΕ τόσο από την πλευρά του ΠΑΓΝΗ όσο και για λογαριασμό της κεντρικής διοίκησης του ΙΚΑ. Για την ακρίβεια διενεργήθηκαν δύο διαφορετικές ΕΔΕ από υψηλόβαθμα στελέχη του ΙΚΑ εκτός Κρήτης, στα πορίσματα των οποίων αποτυπώνεται ο προβληματικός τρόπος λειτουργίας των υπηρεσιών, ο σχεδόν ανύπαρκτος ελεγκτικός μηχανισμός που επέτρεψε να γίνονται «παιχνίδια» σε βάρος ασφαλισμένων και εν τέλει του Δημοσίου. Οι ΕΔΕ δεν εντοπίζουν σε καμία περίπτωση δόλο στους εμπλεκόμενους υπαλλήλους του ΙΚΑ, γίνεται όμως ξεκάθαρη αναφορά για την «χαλαρότητα» τους και την υπηρεσιακή τους αμέλεια με αποτέλεσμα τη ζημία του ιδρύματος.

Από την πλευρά τους υπάλληλοι μιλούν για «εξιλαστήρια θύματα». Υποστηρίζουν ότι ουδέποτε παρανόμησαν, ενδεχομένως έχουν υποπέσει σε κάποιες παρατυπίες, οι οποίες όμως έγιναν αφενός λόγω του τεράστιου φόρτου εργασίας και της πίεσης να εξυπηρετήσουν ευαίσθητες ομάδες ασφαλισμένων όπως είναι οι καρκινοπαθείς, αφετέρου γιατί τότε ακόμα το συγκεκριμένο αντικείμενο ήταν κάτι καινούργιο σε αυτούς.

Η παράνομη χορήγηση ειδικών σκευασμάτων αφορά τόσο πεθαμένους όσο και ζώντες ασθενείς. Για την διερεύνηση των δύο σκελών της υπόθεσης αυτής διενεργήθηκαν δύο ΕΔΕ, όπως προαναφέρθηκε.

Το πρώην σήμερα στέλεχος του ΙΚΑ από τη βόρεια Ελλάδα που ανέλαβε τη διενέργεια της πρώτης ΕΔΕ αναφέρει ότι η επίμαχη έρευνα ανατέθηκε προκειμένου να διερευνηθεί η μη ορθή τήρηση των διαταγών της διοίκησης του ΙΚΑ σχετικά με την απόδοση δαπάνης για σκευάσματα ειδικής διατροφής σε ασφαλισμένους και η εσκεμμένη ή μη εμπλοκή υπαλλήλων σε παράνομες πληρωμές προς συγκεκριμένη εταιρεία που αφορούσαν θανόντες ασφαλισμένους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η διενεργούσα την ΕΔΕ αποφαίνεται ότι για τις αποφάσεις πληρωμών που είχαν εκδοθεί, δεν τηρούνταν οι διαταγές της υπηρεσίας και ασκούνταν πλημμελής έλεγχος.

Όπως επισημαίνεται, το ποσό που ζημιώθηκε το ΙΚΑ από τις παράνομες και παράτυπες αυτές πληρωμές ανέρχεται σε περίπου 341.000 ευρώ, διατυπώνει ωστόσο την άποψη ότι το κομμάτι που αφορά τους θανόντες ασφαλισμένους είναι το μικρότερο στην όλη υπόθεση σε σχέση με τις πληρωμές για τους ζώντες ασθενείς, το οποίο όμως αποτέλεσε αντικείμενο άλλης ΕΔΕ.

Σε ό,τι αφορά στους θανόντες ασθενείς, καταγράφονται 33 περιπτώσεις και αναφέρεται ότι τα ποσά που εκταμιεύθηκαν από το ταμείο του ΙΚΑ για χορήγηση σκευασμάτων ειδικής διατροφής βασίστηκαν σε γνωματεύσεις γιατρών του ΠΑΓΝΗ, κάποιες εκ των οποίων συμπληρώθηκαν μετά τον θάνατο των αναφερόμενων σε αυτές τις γνωματεύσεις ατόμων, οι οποίες και τελικώς εγκρίθηκαν από τους ελεγκτές.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση ιατρικής γνωμάτευσης που δόθηκε για τη χορήγηση σκευασμάτων ειδικής διατροφής σε ασθενή, ο οποίος είχε αποβιώσει έντεκα μήνες πριν.

Το ενδεχόμενο της πλαστογράφησης ιατρικών βεβαιώσεων για χορήγηση σκευασμάτων ειδικής διατροφής που προσκομίσθηκαν στο ΙΚΑ για εξόφληση προβάλλεται ως πιθανό στην ΕΔΕ.

Παράλληλα, δημοσιογραφικές πηγές αναφέρουν ότι ήδη από συγκεκριμένο γιατρό έχει υποβληθεί μήνυση κατά αγνώστων καθώς προέκυψε με πραγματογνωμοσύνη ότι είχε διαπραχθεί πλαστογραφία.

Σε ό,τι αφορά την παράνομη ή παράτυπη χορήγηση σκευασμάτων ειδικής διατροφής σε ζώντες, αναφέρεται ότι σε κάποιους από αυτούς τα σκευάσματα χορηγήθηκαν χωρίς να τα έχουν ανάγκη.

Επισημαίνεται ότι οι εκταμιεύσεις των ποσών έγιναν με φωτοαντίγραφα παραστατικών (ιατρικές γνωματεύσεις και εξουσιοδοτήσεις) και με παράτυπες αποφάσεις.

Με τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης, εκπρόσωποι της εταιρείας είχαν τονίσει στην «Π» ότι δεν έχουν καμία απολύτως εμπλοκή στα όσα καταλογίζονται.

Από την πλευρά της εταιρείας είχε κοινοποιηθεί στο ΙΚΑ εξώδικη δήλωση σύμφωνα με την οποία την ευθύνη για την εκτέλεση των καταγγελλόμενων συναλλαγών είχε κατά κύριο λόγο συγκεκριμένος υπάλληλος.