Οι αξιωματούχοι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου απέτυχαν να προβλεψουν την ελληνική κρίση στο πραγματικό μεγεθος της, τους μήνες πριν από τον Μάιο του 2010, με αποτέλεσμα να γίνουν σοβαρότατα λάθη και «παρανομίες» και να παραβιαστεί και αυτό το καταστατικό του ΔΝΤ με αφανείς και περίεργες διαδικασίες, για να ενταχθεί η Ελλάδα στον σκληρό μηχανισμό του Ταμείου και των Ευρωπαίων.

Η έκθεση του Ανεξάρτητου Γραφείου Αξιολόγησης (Independent Evaluation Office - IEO) είναι μία ισχυρότατη απόδειξη πως η χώρα μας οδηγήθηκε στο Μνημόνιο, αντί να ενεργοποιηθούν άλλες διεργασίες που θα έσωζαν την οικονομία και θα τερμάτιζαν μία οικονομική κρίση που διαρκεί μέχρι σήμερα. Συνοδεύεται από 14 άλλα κείμενα, τα οποία ρίχνουν φως στην ελληνική οικονομική τραγωδία.

Στην έκθεση αναφέρεται ότι πριν ακόμη αποφασιστεί επίσημα η συμμέτοχη του Ταμείου στο λεγόμενο Ελληνικό Πρόγραμμα, οι αξιωματούχοι του είχαν καταληξει στο πολύ ορθό συμπέρασμα οτι το ελληνικό χρέος δεν ήταν βιώσιμο. Αναφέρουν ακόμα ότι «διέγνωσαν» τη μεγάλη πιθανότητα να μην είναι βιώσιμο ακόμη και αν η τοτε κυβέρνηση εφάρμοζε κατα γραμμα το πρόγραμμα, το οποίο βεβαίως τότε χαρακτηρίστηκε «ελαφρύ».

Σημειώνεται ότι οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ δέχθηκαν ασφυκτική πίεση από τους Ευρωπαίους εταίρους της Ελλάδας, οι οποίοι είχαν αποφασίσει οτι δεν θα προχωρούσαν σε αναδιαρθρωση του χρέους. Σημειώνουμε ότι με τη θέση αυτή ταυτίστηκε και η τότε ελληνική κυβέρνηση του κ. Γεωργίου Παπανδρέου, η οποία δεν ζήτησε -ως όφειλε- την αναδιάρθρωση του χρέους.

Μετά τα παραπάνω, το Ταμείο, του οποίου ηγείτο ο Ντομινικ Στρος Καν, αποφάσισε επιλέγοντας αδιαφανείς διαδικασίες να τροποποιήσει το δεύτερο απο τα τέσσερα κριτήρια που προεβλεπαν τη δυνατότητα παροχής ειδικής χρηματοδότησης.

Οι συντάκτες της εκθεσης γράφουν ότι η διαδικασία τροποποιησης των κανονισμών του ΔΝΤ παρέκκλινε σημαντικα απο τις συνήθεις πρακτικές του Διεθνούς Οργανισμού. Για να πούμε τα πράγματα με τρ όνομα τους, επρόκειτο περί μίας απάτης για να παραβιαστεί το Καταστατικό και να δοθούν τα δανεικά στην Ελλάδα. Στην επίμαχη συνεδρίαση παρευρέθηκε και ο νομικός σύμβουλος του Ταμείου που φαίνεται να «μαγείρεψε» την απάτη εκτελώντας βεβαίως εντολές. Απουσίασε ο Στρος Καν, ενώ πρόηδρευσε ο τότε αντιπρόεδρος Τζον Λίπσκι.

Σύμφωνα με την έκθεση, μέλη του διοικητικού συμβουλίου του ΔΝΤ ανέφεραν στους ερευνητές του ΙΕΟ ότι η τροποποίηση αυτή ηταν “κρυμμένη” μεσα σε μια πρόταση για να μην γίνει εύκολα αντιληπτη. Διαβάζοντας ο αναγνώστης την έκθεση εύκολα αντιλαμβάνεται ότι η γενική διεύθυνση του Ταμείου και τα στελέχη που γνώριζαν δεν ενημέρωσαν με επάρκεια τα μέλη του Δ.Σ. για τους πραγματικούς κίνδυνους που θα προέκυπταν απο την απουσία του βασικού στοιχείου των προγραμμάτων, που είναι η βιωσιμότητα του χρέους. Σε αυτό το πλαίσιο -και με την λογική οτι ο μονος τροπος για να τετραγωνιστεί ο κύκλος ηταν η ειδική χρηματοδότηση- εγκριθηκε η συμμετοχή του ΔΝΤ στο Ελληνικό Πρόγραμμα, με ποσό μεγαλύτερο που εχει δοθεί ποτε σε χωρα σε σχέση πάντα με το ποσοστο συμμέτοχης του στο Ταμείο. Ηταν τοτε, που οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση, το τραίνο της αναδιάρθρωσης είχε ήδη αναχωρήσει.

Σημειώνουμε ότι το παιγνίδι για την Ελλάδα χάθηκε από τη στιγμή που το Ταμείο δέχθηκε να καλύψει τους Ευρωπαίους στο θέμα της αναδιάρθρωσης και ο κ. Παπανδρέου σιώπησε φοβούμενος τους Γερμανούς της κ. Μέρκελ και τους Γάλλους του κ. Σαρκοζί.

Το Ανεξάρτητο Γραφείο Αξιολόγησης και μέσω αυτού το ΔΝΤ καταγράφει για πρώτη φορά λεπτομέρειες των όσων συνέβησαν τους πρώτους μήνες του 2010 όταν η Ελλάδα όδευε (υποτίθεται) στη χρεοκοπία και προς το Μνημόνιο. Επίσης καταγράφονται και δημοσιοποιούνται τα λαθη που έγιναν για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης χρέους το 2010, και από τα οποία φαίνονται οι λάθος εκτιμήσεις, προβλεψεις και υποθεσεις. Γίνονται αναφορά στις αδικαιολόγητες υποχωρήσεις που έγιναν έναντι των Ευρωπαίων ειδικά σε σχέση με την αναδιάρθρωση του χρέους που τελικά οδήγησαν την ελληνική οικονομία σε συρρίκνωση μεγαλύτερη απ' ό,τι μπορούσε κάνεις να φανταστεί.

Ήταν μία σειρά ηθελημένων λαθών και παραλείψεων, που αποδείχθηκε ότι δεν στόχευαν στη σωτηρία της ελληνικής οικονομίας, αλλά του δημιουργήματος της Ευρωζώνης, που στην ουσία προκάλεσε και τα προβλήματα.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, που τότε ήταν η υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, ουσιαστικά παραδέχεται οτι η συμμετοχή του ΔΝΤ στα προγράμματα της Ευρωζώνης είχε περιορισμένη επιτυχία. Επίσης παραδεχεται ξακάθαρα οτι η συμμέτοχη του ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα βοηθησε στην αποτροπή διάχυσης της κρίσης σε άλλες χώρες της ζώνης του Ευρώ, και επίσης δέχεται ότι κερδήθηκε χρόνος για να δημιουργηθούν οι μηχανισμοί προστασίας της Ευρωζωνης και το θεσμικό πλαίσιο αντιμετώπισης τέτοιων καταστασεων. Με λίγα λόγια, όλα αυτά έγιναν στην πλάτη της Ελλάδας και του ελληνικού λαού με την ανοχή των ελληνικών κυβερνήσεων. Παραδέχεται επίσης ότι η Ελλάδα ηταν ειδική περίπτωση, σημειώνει οτι οι αρχικοί στόχοι αναφορικά με την αναπτυξη και την «ιδιοκτησία» του προγράμματος αποδείχθηκαν υπερβολικά αισιόδοξοι, και τονίζει οτι το Πρόγραμμα χαρακτηρίστηκε από πολλαπλές πολιτικές κρίσεις, απο παρεμβάσεις οργανωμένων συμ- φέροντων και από σοβαρότατα προβλήματα εφαρμογής. Επιρρίπτει, δηλαδή, τις μεγαλύτερες ευθύνες στις ελληνικές κυβερνήσεις, τα συνδικάτα, αλλά και σε επιχειρηματικά συμφέροντα.

Ολα αυτά, τονίζεται, σε συνδυασμό με την τεράστια κρίση εμπιστοσύνης και τα συνεχή σενάριά Grexit, τελικά οδήγησαν σε συρρίκνωση της οικονομίας πολύ βαθύτερη από την αναμενόμενη.

Η κ. Λαγκάρντ αναφέρει ότι το ΔΝΤ έχει κάνει πολλαπλές εσωτερικές αξιολογήσεις και εχει πια προσαρμοσει τα προγραμματα τΟυ αναλογως. Αναφέρει την αλλαγή των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών. Επίσης σημειώνει ότι το Ταμείο αντιμετωπίζει με μεγαλύτερο ρεαλισμό την δυνατότητα και τον ρυθμό των διαρθρωτικών αλλαγών.

Με βάση την έκθεση του ΙΕΟ, τις δηλώσεις της κ. Λαγκάρντ και τα 14 συνοδευτικά κείμενα, τα συμπεράσματα είναι τα εξής:

Υπερεκτιμήθηκε η δυνατότητα της Ελλάδος να προχωρήσει σε σκληρη δημοσιονομική προσαρμογή, την οποία οι συντάκτες της έκθεσης χαρακτηρίζουν ασυνηθιστη, σε τόσο μικρό χρονικο διάστημά.

Η υπόθεση που έκαναν τα στελέχη του Ταμείου ότι η Ελλαδα θα μπορούσε να επιστρεψει στις αγορές στα μεσα του 2012 αποδείχθηκε λανθασμένη. Σημειώνεται ότι υποτιμήθηκαν οι βαρύτατες συνέπειες της εσωτερικής υποτίμησης, αποδείχθηκε εκτός πραγματι- κότητας ο στοχος για την αποδοτικοτητα των ιδιωτικοποιησεων, ενω και η προσαρμογή δεν κατανεμηθηκε ισομερως και δίκαια σε ολα τα στρώματα της κοινωνίας.

Τα στελέχη του ΔΝΤ παραδέχονται εκ των υστέρων οτι αν οι υποθέσεις τότε ηταν πιο ρεαλιστικές μπορεί να είχαν γίνει χειρότερες οι προβλεψεις για το χρέος αλλα θα ειχε ανοίξει ο δρόμος για την παροχή εναλλακτικών λύσεων.

Οι συντάκτες της έκθεσης αναφέρουν οτι το πρόγραμμα απο την αρχη ειχε τεράστιο ρίσκο, η πρόκληση ηταν τιτάνια και η απόφαση για συμμέτοχη στο Ελληνικό Πρόγραμμα ήταν για το ΔΝΤ μια περιπετεια δίχως προηγούμενο. Από την αρχή εσωτερικά έγγραφα του Ταμείου αποκαλύπτουν οτι το Πρόγραμμα ηταν εύθραυστο και περιορισμένες οι πιθανότητες επιτυχίας.

Παρ' όλα αυτα στο ΔΝΤ προχώρησαν σε τροποποίηση του προγράμματος 18 μήνες απο την έναρξη του και όχι απο την πρώτη στιγμή όταν αντιλήφθηκαν ότι δεν οδηγεί πουθενά.Ένα άλλο συμπέρασμα είναι ότι το μέγεθος της δημοσιονομικής προσαρμογής που απαιτήθηκε απο την Ελλαδα χαρακτηρίζεται πρωτοφανές για τα διεθνή αλλα και για όλα τα ιστορικά δεδομένα.

Η αθροιστική ύφεση που καταγράφηκε στην Ελλάδα ήταν πρωτοφανής για τις χώρες στις οποίες έχει δανείσει το ΔΝΤ αλλά και οι λάθος εκτιμήσεις για την ανάπτυξη ήταν υπερβολικά μεγάλες.