Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Μία μόλις ημέρα μετά την ανακοίνωση που εξέδωσε η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την οποία καλεί τους Προκαθήμενους να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να συμμετέχουν στην Πανορθόδοξη Σύνοδο της Κρήτης για την ενότητα της Ορθοδοξίας, ήρθε και η σειρά του Πατριαρχείου Αντιοχείας να δώσει την δική του απάντηση για την Μεγάλη Σύνοδο.

Δύο είναι οι απαράβατοι όροι που θέτει το Πατριαρχείο Αντιοχείας στο Φανάρι για να συμμετέχει στην Πανορθόδοξη: Πρώτον να διευθετηθεί άμεσα το ζήτημα με το Κατάρ και να τεθεί «φρένο» στις επεκτατικές βλέψεις του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και δεύτερον να διασφαλίσει την ομοφωνία συμμετοχής των Αυτοκέφαλων Εκκλησιών που ήδη έχουν διατυπώσει τις επιφυλάξεις τους για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. Σε διαφορετική περίπτωση, το Πατριαρχείο Αντιοχείας θα ζητήσει την αναβολή της Πανορθόδοξης.

 Η  θέση της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Αντιοχείας δεν προκαλεί έκπληξη καθώς ουσιαστικά είχε προαναγγελθεί. Είχε δηλαδή  εκφραστεί η δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποφάσισε να εξετάσει το φλέγον θέμα που έχει ανακύψει με την ίδρυση από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων Μητρόπολης Κατάρ  μετά την Πανορθόδοξη Σύνοδο και όχι πριν από αυτήν. Ο Πατριάρχης Αντιοχείας δεν έκρυψε την απογοήτευση του για την εξέλιξη αυτή, εγείροντας ευθέως ζήτημα για την διεξαγωγή της Μεγάλης Συνόδου.

Ο «ιερός πόλεμος» της Μέσης Ανατολής

Όμως δεν είναι μόνο το θέμα του Κατάρ. Αυτό ίσως είναι η κορυφή του «παγόβουνου». Από τη μακροσκελέστατη ανακοίνωση που εξέδωσε χθες η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου προκύπτουν και άλλα ζητήματα πλέον ως προαπαιτούμενα για την διεξαγωγή της Πανορθόδοξης.

Η ρήξη με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων είναι πολύ μεγαλύτερη απʼ όσο φαίνεται, με το Πατριαρχείο Αντιοχείας να υπογραμμίζει ότι το ζήτημα έχει λάβει πλέον επικίνδυνη και ανησυχητική διάσταση «εξαιτίας των ισχυρισμών του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, ότι και άλλες περιοχές της κανονικής και εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου Αντιοχείας υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων».

Αυτό που διαμηνύεται προς κάθε κατεύθυνση και κυρίως προς το Φανάρι είναι ότι με διακοπή της επικοινωνίας των δύο αποστολικών εκκλησιών, Πανορθόδοξη δεν μπορεί να γίνει.

Στο πακέτο των όρων που θέτει το Πατριαρχείο Αντιοχείας για να συμμετέχει στην Σύνοδο περιλαμβάνονται και όλα όσα έχουν γίνει τις τελευταίες εβδομάδες, με τις διαφωνίες και τις αντιρρήσεις που έχουν εκφράσει  άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες.

Αναφέρεται: στις διιστάμενες θέσεις ορισμένων Εκκλησιών για τα θέματα της ημερήσιας διάταξης της Μεγάλης Συνόδου (για παράδειγμα υπάρχει στην ημερήσια διάταξη κείμενο το οποίο δεν είχε συνυπογράψει η Αντιοχεία), στις επιφυλάξεις που διατυπώνονται για οργανωτικά ζητήματα, για το οικονομικό κόστος αλλά και για τον τρόπο εφαρμογής των συμφωνηθέντων κατά τη Σύναξη των Προκαθήμενων στο Σαμπεζύ, τον Ιανουάριο του 2016.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στις θέσεις που έχουν εκφράσει οι Εκκλησίες της Βουλγαρίας και της Μόσχας, με την πρώτη να ζητά αναβολή της Πανορθόδοξης και την δεύτερη Προσύνοδο μέχρι τις 10 Ιουνίου.

Έτσι με τα ισχύοντα δεδομένα, έχουμε από τη μία το Οικουμενικό Πατριαρχείο που επιμένει στη διεξαγωγή της Πανορθόδοξης τις προκαθορισμένες ημερομηνίες και από την άλλη, τουλάχιστον τρεις Ορθόδοξες Εκκλησίες, οι οποίες εμφανίζονται  απρόθυμες να συμμετέχουν σε αυτήν υπό τις παρούσες συνθήκες.