Να υπερβούν εαυτούς και αλλήλους, να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να συμμετάσχουν στην Πανορθόδοξη Σύνοδο της Κρήτης, καλεί τους Προκαθήμενους η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία συνεδρίασε χθες εκτάκτως μετά τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών.
Για τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο το όραμα για την σύγκληση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου είναι πέραν και πάνω από εκκλησιαστικές έριδες, διαφωνίες και προσωπικές φιλοδοξίες. Παρά το «όχι» της Εκκλησίας της Βουλγαρίας, την ασαφή θέση του Πατριαρχείου Αντιοχείας για το εάν τελικά θα συμμετάσχει στην Μεγάλη Σύνοδο αλλά και την αμφιλεγόμενη στάση του Πατριαρχείου Μόσχας που από τη μία προβάλλει διαρκώς ζητήματα για την Πανορθόδοξη και από την άλλη μεθοδεύει να αναλάβει ρόλο ρυθμιστή των διαφωνιών που έχουν ανακύψει, ο Οικουμενικός Πατριάρχης εμφανίζεται ενωτικός και δείχνει προσηλωμένος στον στόχο του για την διεξαγωγή αυτού του κορυφαίου εκκλησιαστικού γεγονότος.
«Ενδεχόμενη αναβολή της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου μόνο τους εχθρούς της Εκκλησίας μας θα ικανοποιήσει. Η ευθύνη για την πραγματοποίησή της ανήκει σε εμάς» ήταν τα λόγια του κατά την Εισήγησή του στη Σύναξη των Προκαθήμενων, στην Γενεύη.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποφεύγει την σύγκρουση και ουσιαστικά πετάει το μπαλάκι της ιστορικής ευθύνης για την ενότητα της Ορθοδοξίας στους ίδιους τους Προκαθήμενους, οι οποίοι είχαν υπογράψει τις αποφάσεις. Τους καλεί να συμμετάσχουν στη Σύνοδο και μέσα από έναν ζωντανό και ενωτικό διάλογο, να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους για τις τροποποιήσεις που προτείνουν. Στη Σύναξη των Προκαθήμενων της Ορθοδοξίας στο Σαμπεζύ της Γενεύης, τον περασμένο Ιανουάριο, υπήρξε σχεδόν ομοφωνία για όλα τα θέματα της Μεγάλης Συνόδου.
Στην ανακοίνωση που εξέδωσε χθες η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου δεν γίνεται καμία αναφορά στην … πρωτοβουλία του Πατριαρχείου Μόσχας που υποδεικνύει ως μονόδρομο για την άρση του αδιεξόδου την διεξαγωγή έκτακτης Προσυνόδου, το αργότερο μέχρι τις 10 Ιουνίου. Για το Φανάρι η απόφαση είναι ειλημμένη και οι προκαθορισμένες ημερομηνίες της Κρήτης δεν αλλάζουν.
Για τον Οικουμενικό Πατριάρχη η διεξαγωγή της Πανορθόδοξης αποτελεί το μεγάλο στοίχημα με την ιστορία. Η ιδέα της σύγκλησης της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου οφείλεται στον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα, το 1951. Η διαδικασία προετοιμασίας της καθορίζεται το 1976, στην πρώτη Προσυνοδική Πανορθόδοξο Διάσκεψη στο Σαμπεζύ. Ακολουθούν άλλες τρεις Προσυνοδικές Διασκέψεις για να φθάσουμε στον Μάρτιο του 2014 οπότε και στο Φανάρι η Σύναξη των Προκαθήμενων αποφασίζει τη συγκρότηση Ειδικής Διορθόδοξης Επιτροπής για την αναθεώρηση και επιμέλεια ορισμένων κειμένων των Βʼ και Γʼ Προσυνοδικών Πανορθόδοξων Διασκέψεων. Εκεί αποφασίζεται ότι η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος θα συνέλθει στην Κωνσταντινούπολη, εκτός απροόπτου, το 2016. Ακολουθεί η Πέμπτη Προσυνοδική Πανορθόδοξη Σύνοδος στο Σαμπεζύ, το 2015 και εν τέλει η Σύναξη των Προκαθήμενων στην Γενεύη, τον Ιανουάριο του 2016. Εκεί, κάποια από τα προτεινόμενα κείμενα αποσύρονται, κάποια άλλα τροποποιούνται και καταλήγουν σε εκείνα που θα τεθούν στην ημερήσια διάταξη της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Τον Ιανουάριο του 2016 λαμβάνεται και η απόφαση για αλλαγή της έδρας που θα φιλοξενήσει την Πανορθόδοξη. Επιλέγεται η Κρήτη μετά το βέτο που ασκούν Ρωσία και Αντιοχεία για την Κωνσταντινούπολη λόγω των πολιτικών εξελίξεων ανάμεσα σε Ρωσία και Τουρκία αλλά και του πολέμου στην Μέση Ανατολή.
Αναλυτικά η ανακοίνωση που εξεδόθη χθες, αναφέρει: ἩΗ ἹΙερά ἘΕνδημούσα Σύνοδος, μετά᾿ ἐεκπλήξεως καί ἀπορίας ἐπληροφορήθη τάς εσχάτως ἐεκφρασθείσας θέσεις καί ἀαπόψεις ἐενίων ἀαδελφών Ὀορθοδόξων Ἐεκκλησιών καί, ἀαξιολογήσασα αυτάς, διεπίστωσεν ὅότι ουδέν θεσμικόν πλαίσιον ὑυφίσταται πρός ἀαναθεώρησιν της ἤήδη δρομολογηθείσης συνοδικής διαδικασίας. ὍΟθεν, ἀαναμένεται, οιἱ Προκαθήμενοι των ἉΑγιωτάτων Ορθοδόξων ἘΕκκλησιών, συμφώνως πρός τόν Κανονισμόν οργανώσεως καί Λειτουργίας της ἉΑγίας καί Μεγάλης Συνόδου, νά προσκομίσουν τάς τυχόν «προτάσεις τροπολογιών, διορθώσεων ήἤ προσθηκών εις τάς ὁομοφώνως εγκριθέντα κείμενα ὑυπό Προσυνοδικών Πανορθοδόξων Διασκέψεων καί των Συνάξεων των Προκαθήμενων ἐεπί των θεμάτων της ἡημερησίας διατάξεως» (βλ. ἄάρθρον 11), πρός τελικήν διαμόρφωσιν καί ἀαπόφανσιν κατά τάς εργασίας της ἉΑγίας καί Μεγάλης Συνόδου, τηῇ ἐεπικλήσει τουῦ Παναγίου καί Τελεταρχικού Πνεύματος.
Τό Οικουμενικόν Πατριαρχείον, ὡως πρωτεύθυνος Εκκλησία διά τήν διασφάλισιν της ἑενότητος της ὈΟρθοδοξίας, καλείῖ ἅάπαντας νά αρθούν εις τό ὕύψος των περιστάσεων καί νά μετάσχουν εις τάς, κατά τάς προκαθωρισμένας ἡημερομηνίας, εργασίας της ἉΑγίας καί Μεγάλης Συνόδου, ως πανορθοδόξως απεφασίσθη καί ὑυπεγράφη τόσον ὑυπό των Προκαθημένων εις άς ἹΙεράς Συνάξεις αυτώνὐόσον καί ὑυπό των εξουσιοδοτημένων ἑεκάστοτε αντιπροσωπειών καθʼ᾿ όλην τήν μακράν προπαρασκευαστικήν της Συνόδου διαδικασίαν». Ποια θα είναι η τελική απόφαση των Προκαθήμενων που έχουν εκφράσει τις διαφωνίες τους, αν θα επιμείνουν στις θέσεις τους ή αν θα αναθεωρήσουν στο τέλος για το καλό της ενότητας, θα ξεκαθαριστεί τις επόμενες ημέρες.
