Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη
Σχεδόν χίλια χρόνια μετά το Σχίσμα του 1053 και ενώ προετοιμαζόταν μεθοδικά εδώ και δεκαετίες, η διεξαγωγή της ιστορικής Πανορθόδοξης Συνόδου στην Κρήτη φέρεται να επισκιάζεται από έντονο παρασκήνιο, ενστάσεις, διαφωνίες και ρήξεις σε βαθμό που προκαλεί ερωτηματικά για το κατά πόσο οι Προκαθήμενοι των Αυτοκέφαλων Ορθόδοξων Εκκλησιών θα μπορέσουν να πείσουν, έστω επικοινωνιακά, για την πραγματική ενότητα της Ορθοδοξίας.
Μέρα με τη μέρα εντείνονται οι ανησυχίες ότι ίσως χαθεί μία μεγάλη ευκαιρία για την Ορθόδοξη Εκκλησία ώστε να μπορέσει να αρθρώσει σύγχρονο λόγο και να βρει τον βηματισμό της στην παγκόσμια κοινωνία.
Και μπορεί ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος και ο Πατριάρχης Μόσχας κ. Κύριλλος παρά τις «ψυχροπολεμικές» σχέσεις τους, να έκαναν αμοιβαίες υποχωρήσεις και συμβιβασμούς προκειμένου να διεξαχθεί η Σύνοδος, όμως τα «αγκάθια» είναι ακόμα πολλά και απειλούν να «τινάξουν» στον αέρα το κύρος αυτού του κορυφαίου εκκλησιαστικού γεγονότος.
Στην «εμπόλεμη» κατάσταση μεταξύ των Πατριαρχείων Ιεροσολύμων και Αντιοχείας με αφορμή την ίδρυση Μητροπόλεως Κατάρ - είναι ένα ζήτημα που «πληγώνει» την συνοχή της Συνόδου, παρά την πρωτοβουλία που έχει αναλάβει ο Οικουμενικός Πατριάρχης για εκτόνωση της κρίσης-έρχονται να προστεθούν και οι παραιτήσεις Ιεραρχών της Εκκλησίας της Ελλάδος από την συμμετοχή τους στην Σύνοδο.
Παραιτήσεις Μητροπολιτών
Τουλάχιστον 12 Μητροπολίτες, οι οποίοι είχαν οριστεί από τα τέλη του περασμένου Ιανουαρίου να συμμετάσχουν εκ μέρους της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Σύνοδο, έχουν παραιτηθεί και έχουν αντικατασταθεί από άλλους.
Οι Ιεράρχες που αντιδρούν θέτουν ευθέως την κάθετη διαφωνία τους στο θέμα που έχει οριστεί να συζητηθεί στην Πανορθόδοξη Σύνοδο για τις σχέσεις της Ορθοδοξίας με τις άλλες Εκκλησίες και χριστιανικές ομολογίες με την απαίτηση να αποσυρθεί εντελώς από την θεματολογία της ατζέντας, κάτι όμως που δεν μπορεί να γίνει.
Διατυπώνονται επίσης βολές σε σχέση με τον χαρακτηρισμό της «Αγίας και Μεγάλης» Συνόδου, όπως αποκαλείται η Πανορθόδοξη Σύνοδος, επισημαίνοντας ότι η ορολογία αυτή παραπέμπει σε μία Οικουμενική Σύνοδο, την οποία δεν έχουμε και μιλούν περισσότερο για μία διευρυμένη Σύνοδο Προκαθήμενων.
Υπάρχουν έντονες αντιδράσεις για το γεγονός ότι ναι μεν στην Σύνοδο αυτή θα εκπροσωπηθούν οι Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, δεν έχουν όμως προσκληθεί να συμμετάσχουν όλοι οι Επίσκοποι της κάθε Εκκλησίας και αυτό είναι ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια καθώς πιστεύεται ότι θα αγνοηθεί η συντριπτική πλειοψηφία των Επισκόπων της Εκκλησίας για μία τέτοια μεγάλη Σύνοδο.
Τίθεται ζήτημα ακόμα και για το κατά πόσο είναι έγκυρος ο Κανονισμός λειτουργίας της Συνόδου από την στιγμή που δεν υπάρχει ομοφωνία επʼαυτού δεδομένου ότι η Αντιπροσωπεία του Πατριαρχείου Αντιοχείας κατά την Σύνοδο των Προκαθήμενων στην Γενεύη, δεν είχε υπογράψει τον Κανονισμό λόγω διαφωνίας.
Πολλές αντιδράσεις υπάρχουν επίσης για την θεματολογία της Συνόδου καθώς παρά τα προσυμφωνημένα, αφαιρέθηκαν ζητήματα «καυτά» για την Ορθοδοξία.
Το ενθαρρυντικό είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Ιεραρχών της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι ενωτική ως προς το πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου, ο οποίος στηρίζει το Φανάρι παρά το γεγονός ότι οι σχέσεις τους κινούνται σε τεντωμένο σχοινί τον τελευταίο χρόνο.
Αυτό που υπογραμμίζεται από τους υποστηρικτές της Συνόδου είναι ότι σαφέστατα θα μπορούσαν να τεθούν στο τραπέζι και άλλα θέματα συζήτησης, θεωρούν όμως ότι ακόμα και έτσι είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα για την διασφάλιση της ενότητας της Ορθοδοξίας να βρεθούν όλοι μαζί επί τόσες ημέρες, να έχουν επαφή και διάλογο.
Με δικό του σεφ ο Πατριάρχης Μόσχας;
Την ίδια ώρα συνεχίζονται με εξαντλητικούς ρυθμούς οι επαφές και οι συσκέψεις για την προετοιμασία της Συνόδου και την υποδοχή των πολυπληθών αντιπροσωπειών.
Τα φώτα αλλά και τα αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας θα επικεντρωθούν στον Πατριάρχη Μόσχας κ. Κύριλλο, ο οποίος θα έρθει στην Κρήτη με το «βαρύ πυροβολικό» της εκκλησιαστικής διπλωματίας.
Όσοι γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα υποστηρίζουν ότι ο Κύριλλος έχει μελετήσει μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια την σύνθεση των προσώπων της Ρωσικής αποστολής και επέλεξε να ταξιδέψει στην μεγαλόνησο με μία επιβλητική αντιπροσωπεία, θέλοντας να δείξει διεθνώς ότι στηρίζει την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο αλλά και να επενδύσει επικοινωνιακά σε αυτήν ως εγγυητής και ρυθμιστής της ενότητας των Ορθοδόξων.
Εκκλησιαστικοί κύκλοι ανέφεραν στην «Π» ότι η Ρωσική αντιπροσωπεία θα συνοδεύεται από επίλεκτα στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας της χώρας ενώ υπάρχει έντονη φημολογία ότι στην αποστολή θα βρίσκεται και ο προσωπικός σεφ του Κύριλλου.
Το Σάββατο, 18 Ιουνίου, οπότε και θα τελεστεί συλλείτουργο στο Ναό του Αγίου Τίτου, θα ταξιδέψουν αεροπορικώς από Χανιά στο Ηράκλειο περίπου 100-110 άτομα, οι Προκαθήμενοι και κάποια μέλη των αντιπροσωπειών τους.
Οι υπόλοιποι αναμένονται την Κυριακή οπότε και θα τελεστεί το συλλείτουργο στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Αμέσως μετά θα παρατεθεί πρωινό στην αίθουσα της Αρχιεπισκοπής Κρήτης όπου θα παραβρεθούν οι 14 Προκαθήμενοι, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Περιφερειάρχης Κρήτης, φυσικά ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης ως οικοδεσπότης και οι Ιεράρχες του νησιού.
Όπως έγραψε χθες η «Π», κατά την παραμονή τους στο Ηράκλειο, οι πολυπληθείς αντιπροσωπείες θα καταλύσουν σε τρία ξενοδοχεία με τους Προκαθημένους να φιλοξενούνται στο Ατλαντίς ενώ σε ό,τι αφορά στην πολυήμερη παραμονή τους στο Κολυμπάρι, υπάρχουν πληροφορίες για κρατήσεις σε περίπου 16 ξενοδοχεία με το κόστος να καλύπτεται από την κάθε αποστολή χωριστά.
