“Δεν είμαστε θεοί, κατʼ εξαίρεση γίνονται λάθη”, λέει ο πρόεδρος των νοσοκομειακών γιατρών Γιώργος Κωστάκης

“Λάθη συνέβαιναν στο παρελθόν, συμβαίνουν και σήμερα”, λέει ο διευθυντής της Γαστρεντερολογικής κλινικής του Βενιζελείου Γρηγόρης Πασπάτης

Της Άννας Κωνσταντουλάκη

Η έντονη πίεση στη δουλειά, η άγνοια, η αμέλεια, ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων, ενοχοποιούνται για τα ιατρικά λάθη, που δεν γίνονται όμως συχνά ούτε και σπάνια, στη διάγνωση και θεραπεία των ασθενών.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση καρκινοπαθούς που χειρουργήθηκε σε νοσοκομείο εκτός Κρήτης και τώρα παρακολουθείται στο Βενιζέλειο, ο οποίος δεν ενημερώθηκε ότι έπρεπε να υποβληθεί σε χημειοθεραπείες μετά την επέμβαση, με αποτέλεσμα ο καρκίνος να κάνει μεταστάσεις.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν στατιστικά στοιχεία και έρευνες για τη συχνότητα και το είδος των ιατρικών λαθών. Αντίθετα στην Αμερική, έρευνα που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα αποκαλύπτει ότι τα λάθη των γιατρών αποτελούν την τρίτη κυριότερη αιτία θανάτου μετά τις καρδιοπάθειες και τον καρκίνο.

“Ο γιατρός δεν είναι ούτε θεός ούτε παντογνώστης, λάθη μπορεί να γίνουν” είπε στην “Π” ο πρόεδρος των νοσοκομειακών γιατρών Γιώργος Κωστάκης, τονίζοντας: “Αυτές τις ημέρες οι γιατροί του Βενιζελείου αντιμετωπίζουν περιστατικό ασθενούς με καρκίνο που έκανε επέμβαση εκτός Κρήτης, ο άνθρωπος ωστόσο δεν ενημερώθηκε ότι πρέπει να κάνει χημειοθεραπείες. Ο καρκίνος έκανε μετάσταση. Σίγουρα πρόκειται για σοβαρό ιατρικό λάθος”, υπογράμμισε ο Κ. Κωστάκης, τονίζοντας ότι τα λάθη οφείλονται σε πολλούς παράγοντες.

Ο ίδιος τόνισε ότι ιδιαίτερα αρνητικό είναι και το γεγονός ότι πλέον σήμερα οι νέοι γιατροί δεν εκπαιδεύονται στην κλινική εξέταση. “Λάθη γίνονται αλλά είναι εξαίρεση στον κανόνα και τα περισσότερα είναι μέσα στα όρια του στατιστικού λάθους, σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα” υποστήριξε ο ίδιος. Είπε ακόμη ότι μπορεί να συμβεί για παράδειγμα μια πνευμονία, να διαγνωσθεί σαν γρίπη ή ένα καρδιολογικό πρόβλημα να μην εκτιμηθεί σωστά γιατί η πρώτη εικόνα των εξετάσεων δεν παρέπεμπε σε κάτι σοβαρό ή να συμβεί το ίδιο και με ένα περιστατικό σκωλικοειδίτιδας.

Συνδυασμός πολλών παραγόντων τα λάθη

“Λάθη συνέβαιναν στο παρελθόν, συμβαίνουν και τώρα και προκύπτουν από έναν συνδυασμό πολλών παραγόντων, όπως είναι η πίεση στη δουλειά, τα πολλά περιστατικά, η πιθανή άγνοια ή η αμέλεια”, ανέφερε ο διευθυντής της Γαστρεντερολογικής Κλινικής του Βενιζελείου Γρηγόρης Πασπάτης. Ο ίδιος τόνισε πάντως ότι παρά τις αντίξοες συνθήκες οι γιατροί προσπαθούν να κάνουν καλά τη δουλειά τους.

Τι δείχνει η έρευνα

Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς της Βαλτιμόρης, με επικεφαλής τον καθηγητή χειρουργικής Μάρτιν Μάκαρι, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο βρετανικό ιατρικό περιοδικό "British Medical Journal", ανέλυσαν στοιχεία από τα αμερικανικά νοσοκομεία και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι κάθε χρόνο στις ΗΠΑ τουλάχιστον 250.000 θάνατοι (σχεδόν το 10% των συνολικών θανάτων μέσα σε ένα έτος) οφείλονται σε κάποιου είδους ιατρικά σφάλματα.

Στην πρώτη θέση, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων των ΗΠΑ, βρίσκονται οι θάνατοι από καρδιά (περίπου 615.000 ετησίως) και ακολουθούν οι θάνατοι από καρκίνο (περίπου 592.000). Στην τέταρτη θέση -μετά τα ιατρικά λάθη- είναι οι θάνατοι από χρόνιες πνευμονοπάθειες (147.000) και στην πέμπτη τα ατυχήματα (133.000).

Τα θανατηφόρα λάθη των γιατρών περιλαμβάνουν τη λανθασμένη διάγνωση ασθένειας, την χορήγηση φαρμάκων στα οποία ήσαν αλλεργικοί οι ασθενείς, τους θανάτους από λοιμώξεις που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, τα σφάλματα στις χειρουργικές επεμβάσεις, το λάθος ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή κ.α.