Από την πρώτη στιγμή που οι ηγέτες της ΕΕ και της Τουρκίας κατέληξαν στη συμφωνία για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, ήταν σαφές πως η εφαρμογή της αποτελεί μία τεράστια πρόκληση.
Ομως, το νέο τρομοκρατικό χτύπημα που ξύπνησε τον φόβο στην Ευρώπη, κάνει τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα. Ο Απρίλιος θα είναι ο κρίσιμος μήνας, καθώς θα ξεκαθαρίσουν πολλά, τόσο στο πεδίο της εφαρμογής όσων προβλέπει η συμφωνία- με την Ελλάδα να δέχεται το μεγαλύτερο βάρος αυτών- όσο και για τις διαθέσεις των χωρών της ΕΕ να παραμείνουν πιστές στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης. Και βέβαια, θα φανεί το αν η Τουρκία θα επιταχύνει τελικά τις διαδικασίες για να καταστεί δυνατή η επαναπροώθηση προσφύγων και μεταναστών από την Ελλάδα προς τη γειτονική χώρα.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, το Politico ξεχώρισε τα πέντε σημεία- κλειδιά που θα κρίνουν αν θα επιτύχει ή αν θα καταρρεύσει η συμφωνία για την προσφυγική κρίση:
1. Ανησυχία για την ασφάλεια
Μετά από την τρομοκρατική επίθεση στις Βρυξέλλες, η Πολωνία έκλεισε την πόρτα της για τους πρόσφυγες. Θα μπορούσαν να ακολουθήσουν κι άλλες χώρες.
Οι διπλωμάτες φοβούνται ότι οι χώρες που δεν ήθελαν από την αρχή να αποτελέσουν μέρος του πλάνου μετεγκατάστασης για 160.000 πρόσφυγες σε όλη την Ευρώπη θα επικαλεστούν την τρομοκρατική απειλή ως δικαιολογία για να κάνουν πίσω.
Αν βρεθούν πρόσφυγες που θα συνδεθούν με τις τρομοκρατικές επιθέσεις, τότε η συμφωνία θα κινδυνεύει ακόμη περισσότερο.
2. Οι μεταναστευτικές ροές
Αυτό είναι το βασικότερο ζήτημα για την ΕΕ. Αν οι μεταναστευτικές ροές παραμείνουν υψηλές τις επόμενες εβδομάδες, τότε ουσιαστικά η συμφωνία είναι «νεκρή».
Στα τέλη Απριλίου θα υπάρχει σαφής εικόνα για το αν η συμφωνία έφερε μείωση των προσφυγικών ροών, πράγμα που διαπιστώνεται τις τελευταίες ημέρες.
3. Η απελευθέρωση της βίζα
Είναι το σημαντικότερο σημείο για τους Τούρκους. Η συμφωνία αναφέρει ότι από τα τέλη Ιουνίου οι Τούρκοι πολίτες δεν θα χρειάζονται βίζα για να ταξιδέψουν στην ΕΕ «με την προϋπόθεση ότι έχουν ικανοποιηθεί όλες οι προϋποθέσεις».
Αυτό ευκολότερα λέγεται, παρά γίνεται. Από τις 72 προϋποθέσεις, η Αγκυρα έχει εκπληρώσει τις 37. Από εκείνες που απομένουν, οι 12 δεν έχουν εκπληρωθεί ή αυτό έχει γίνει εν μέρει, ενώ υπό επεξεργασία βρίσκονται οι υπόλοιπες.
4. O «άθλος» της Ελλάδας
Περίπου 4.000 άτομα θα χρειαστούν για το χειρισμό των διαδικαστικών ζητημάτων της συμφωνίας. Περίπου 2.500 από αυτούς θα έρθουν από χώρες- μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με την Κομισιόν.
Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν η Αθήνα θα τα καταφέρει ή θα καταρρεύσει υπό το βάρος του προσφυγικού. Ηδη έχουν σημειωθεί διαμαρτυρίες σε κάποια από τα κέντρα κράτησης. Μετά από τις 4 Απριλίου θα ξεκαθαρίσει το αν λειτουργεί η επαναπροώθηση και μετεγκατάσταση των Σύρων.
5. Νομικές προκλήσεις
Πολλές νομικές πτυχές δεν έχουν ξεκαθαριστεί ακόμη, μεταξύ άλλων να αναγνωρίσει η Ελλάδα την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα, βασικό ζήτημα για να σταλούν εκεί πρόσφυγες. Μέχρι να γίνει αυτό, τα αιτήματα για άσυλο, που γίνονται από τις 20 Μαρτίου και μετά, δεν θα κριθούν. Ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν ήδη αναστείλει τη δράση τους στα ελληνικά νησιά, διαμαρτυρόμενες για το γεγονός ότι τα κέντρα καταγραφής μετατρέπονται σε κέντρα κράτησης.

