Αδειάζουν τα hot spots των νησιών για να βάλουν όσους θα επιστρέψουν στην Τουρκία.

Με τους χειρότερους οιωνούς ξεκίνησε τα μεσάνυχτα του Σαββάτου προς Κυριακή η εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε.- Τουρκίας για το προσφυγικό. Τέσσερις νεκροί εκ των οποίων δύο κοριτσάκια και 900 νέες αφίξεις προσφύγων (μέχρι χθες το μεσημέρι) είναι ένας πρώτος απολογισμός που δείχνει το βαθμό δυσκολίας της πρόσφατης συμφωνίας. Την ίδια ώρα τα νησιά του Αιγαίου εκκενώνονται από πρόσφυγες και μετανάστες, που προωθούνται στην ηπειρωτική χώρα, όπου και θα παραμείνουν μέχρι νεωτέρας, καθώς έχουν αποκλειστεί από τη συμφωνία, μιας και η επαναπροώθηση προσφύγων στην Τουρκία, αφορά όσους φτάνουν από χθες.

Τα εμπόδια πάντως παραμένουν πολλά και η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η πλήρης εφαρμογή χρειάζεται χρόνο: «Δεν υλοποιείται ένα τέτοιο σχέδιο μόνο σε 24 ώρες» λέει ο Γ. Κυρίτσης.

Οι πρώτες ώρες έδειξαν ήδη το μέγεθος της πρόκλησης σε όλα τα σκέλη της συμφωνίας: Tα ξημερώματα της Κυριακής έφτασε στη Λέσβο η πρώτη λέμβος με περίπου 50 πρόσφυγες και μετανάστες, με άλλα πέντε σκάφη να ακολουθούν στις αμέσως επόμενες ώρες. Βάσει χρονοδιαγράμματος, οι πρώτες επαναπροωθήσεις προς την Τουρκία θα πρέπει να γίνουν στις 4 Απριλίου.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης, στη Λέσβο έφτασαν 294 πρόσφυγες, στη Σάμο 113, στη Χίο 441 και στην Ανδρο 27. Τα στοιχεία αφορούν τις αφίξεις ώς τις 7:30 χθες το πρωί.

Ο συνολικός αριθμός των προσφύγων που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια φτάνει τους 48.141.

Στα νησιά βρίσκονται συνολικά 7.316 πρόσφυγες, στην Αττική 13.010, στην Κεντρική Ελλάδα 1.821 και στη Βόρεια Ελλάδα 25.994.

Κεντρικός άξονας της συμφωνίας είναι η επαναπροώθηση προσφύγων και μεταναστών που φτάνουν στα ελληνικά νησιά προς την Τουρκία στην αρχή του «ένας προς έναν» - για κάθε Σύρο που επαναπροωθείται, η ΕΕ θα δίνει άσυλο σε έναν Σύρο πρόσφυγα από την Τουρκία. Ο ανώτατος αριθμός που θα δεχθεί η Ε.Ε. στο προσωρινό αυτό μέτρο είναι 72.000. 

Επειδή όσοι Σύροι έχουν προσπαθήσει να περάσουν το Αιγαίο θα βρίσκονται στον «πάτο» της λίστας για παροχή ασύλου, η ευρωπαϊκή πλευρά θεωρεί ότι το σχήμα θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για την παράνομη διέλευση, πράγμα πάντως που δε φάνηκε την πρώτη ημέρα εφαρμογής της συμφωνίας. 

Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ότι στην παρούσα φάση οι ελλείψεις σε προσωπικό στα νησιά -το οποίο θα προέλθει και από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες- είναι μεγάλες, Τούρκοι αξιωματικοί ακόμη δεν έχουν έρθει στα νησιά και οι λεπτομέρειες για την υλοποίηση των επαναπροωθήσεων είναι ακόμη άγνωστες. 

«Ένα τέτοιο σχέδιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί μόνο μέσα σε 24 ώρες» ανέφερε ο εκπρόσωπος του Συντονιστικού Οργάνου για το προσφυγικό Γιώργος Κυρίτσης μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Το σχέδιο εξετάστηκε και καταρτίστηκε στην κυβερνητική σύσκεψη του Σαββάτου, «όμως στην πράξη χρειάζονται δομές, το προσωπικό πρέπει να προετοιμαστεί» είπε. 

Η ελληνική πλευρά περιμένει άμεσα ενίσχυση με προσωπικό περίπου 2.300 από αρχές των ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ τους 400 εμπειρογνώμονες για τις διαδικασίες ασύλου και άλλους τόσους διερμηνείς. 

Οι επιφυλάξεις για τη συμφωνία ωστόσο δεν αφορούν μόνο τις δυσκολίες για την υλοποίησή της: Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μεταξύ τους και η Διεθνής Αμνηστία, θεωρούν ότι η επεναπροώθηση προς την Τουρκία θέτει σε κίνδυνο τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, ενώ ξένα μέσα ενημέρωσης από χθες κιόλας κάνουν λόγο για αποτυχία εφαρμογής της συμφωνίας.

Η ευρωπαϊκή πλευρά έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η συμφωνία έχει καταρτιστεί έτσι ώστε να είναι νομικά βάσιμη και ότι δεν τίθεται ζήτημα «μαζικών επαναπροωθήσεων», καθώς η περίπτωση κάθε πρόσφυγα ή μετανάστη θα εξετάζεται ξεχωριστά και θα υπάρχει πάντα δικαίωμα να εγερθεί ένσταση.