Ο τουρισμός, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας, δεν επηρεάστηκε από την κρίση σε ό, τι αφορά τον αριθμό των τουριστών και των διανυκτερεύσεων τους σε ξενοδοχεία και άλλα καταλύματα. Δεν συμβαίνει, όμως, το ίδιο και με τον αριθμό των διανυκτερεύσεων ανά τουρίστα. Εκεί φαίνεται ότι η παγκόσμια κρίση είχε τις επιπτώσεις της. Το ίδιο, φυσικά, ισχύει και τη δαπάνη ανά τουρίστα. Παρʼ όλα αυτά ο τουρισμός παραμένει ο πιο δυναμικός κλάδος της ελληνικής οικονομίας.
Στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε την εξέλιξη του τουριστικού ρεύματος στη χώρα μας την εικοσαετία 1994-2014 συγκρίνοντας τα στοιχεία του 2014 σε σχέση με εκείνα του 1994 στις Περιφέρειες της χώρας. Δυστυχώς δεν υπάρχουν στοιχεία για όλες τις Περιφέρειες το έτος 2014. Υπάρχουν μόνο για την Αττική, το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη και για το Σύνολο Χώρας. Τα στοιχεία που θα χρησιμοποιήσουμε είναι από τη βάση δεδομένων της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ε.Ε., της Eurostat, και δίνονται στον Πίνακα.
Στην 1η στήλη του πρώτου μέρους του Πίνακα δίνονται οι αφίξεις τουριστών σε ξενοδοχεία και άλλα καταλύματα το έτος 1994, στη 2η το 2014 και στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή του το 2014 σε σχέση με το 1994 στην Αττική, το Νότιο Αιγαίο, την Κρήτη, λοιπές (10) Περιφέρειες και το Σύνολο Χώρας. Στην 4η στήλη δίνεται το ποσοστό που οι αφίξεις αυτές αντιπροσωπεύουν στις αφίξεις στο Σύνολο Χώρας το 1994 και στην 5η το 2014. Στις αντίστοιχες στήλες του δεύτερου μέρους δίνονται τα στοιχεία για τον αριθμό των διανυκτερεύσεων στα καταλύματα αυτά. Τέλος στο τρίτο μέρος του Πίνακα οι διανυκτερεύσεις ανά τουρίστα τα έτη 1994 και 2014 και η ποσοστιαία μεταβολή τους το 2014 σε σχέση με το 1994.
Από τον Πίνακα αυτό φαίνεται ότι το 2014 σε σχέση με το 1994:
-Οι αφίξεις αυξήθηκαν σε όλες τις Περιφέρειες, αλλά υπάρχουν μεγάλες διαφορές στα ποσοστά αύξησής τους. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στην Κρήτη (σχεδόν διπλασιασμός) και η μικρότερη στην Αττική, με αποτέλεσμα τη μεγάλη αλλαγή στην κατανομή τους στις Περιφέρειες. Ενώ το 1994 η Αττική προσέλκυε πάνω από το ένα τέταρτο των τουριστών, το 2014 είλκυσε λιγότερο από το ένα πέμπτο. Αντίθετα το μερίδιο των άλλων Περιφερειών αυξήθηκε. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο μερίδιο της Κρήτης, η οποία το 2014 είλκυσε σχεδόν το ένα τέταρτο του τουριστικού ρεύματος. Αύξηση σημείωσε και το μερίδιο των 10 λοιπών Περιφερειών, ενώ ελάχιστη ήταν η αύξηση του μεριδίου του Νότιου Αιγαίου (Ρόδου κα Κω, κυρίως).
-Οι διανυκτερεύσεις αυξήθηκαν σε όλες τις Περιφέρειες, αλλά με ρυθμούς χαμηλότερους από εκείνους των αφίξεων. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στην Κρήτη και η μικρότερη στην Αττική, με αποτέλεσμα την αύξηση του μεριδίου της Κρήτης και των λοιπών Περιφερειών στο σύνολό και τη μείωση του μεριδίου της Αττικής και του Νότιου Αιγαίου. Το 2014 το μερίδιο της Κρήτης πλησίασε το 30%.
-Εξαιτίας των μικρότερων ρυθμών αύξησης των διανυκτερεύσεων σε σύγκριση εκείνους των αφίξεων, σημειώθηκε μείωση των ανά τουρίστα διανυκτερεύσεων στην Αττική, το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη και μικρή αύξησή του στις λοιπές Περιφέρειες. Το 1994 το μεγαλύτερο αριθμό διανυκτερεύσεων ανά τουρίστα είχε το Νότιο Αιγαίο, ενώ το 2014 η Κρήτη. Η μείωσή του στο Σύνολο Χώρας ξεπέρασε το 12%. Η μείωση αυτή οφείλεται στην παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία έχει πλήξει τις χώρες προέλευσης των τουριστών.
Εξαιτίας της μείωσης των ανά τουρίστα διανυκτερεύσεων σημειώθηκε μείωση του τζίρου των ξενοδοχείων και των χώρων εστίασης. Ο σχετικός δείκτης της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής είχε φτάσει το 113,9 το 2008, έτος στο οποίο ξέσπασε η παγκόσμια οικονομική κρίση, και το 2014 «κατέβηκε» στο 95,1, σημείωσε δηλαδή μείωση κατά 16,5%, μεγαλύτερη από τη μείωση των διανυκτερεύσεων ανά τουρίστα. Ανάλογη είναι η μείωση των δαπανών ανά ταξίδι με βάση τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, γεγονός που δείχνει ότι οι τουρίστες, λόγω της περιοριστικής πολιτικής που εφαρμόζεται στην Ευρωζώνη έχουν μειωμένα εισοδήματα και μειώνουν τις δαπάνες στις διακοπές τους.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
