Της Άννας Κωνσταντουλάκη
Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης συμμετέχουν μαζί με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και της Μασαχουσέτης σε μια ελπιδοφόρα κλινική δοκιμή για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με στατίνες των ηλικιωμένων ασθενών που πάσχουν από εκφύλιση ωχράς κηλίδας. Οι ασθενείς εμφάνισαν βελτίωση μετά από την χορήγηση υψηλών δόσεων των στατινών που συνταγογραφούνται ευρέως για την μείωση της χοληστερίνης.
Όπως είπε στην “Π” ο διευθυντής της Οφθαλμολογικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ Μιλτιάδης Τσιλιμπάρης, ένας εκ των συμμετεχόντων στην έρευνα, η κλινική αυτή δοκιμή είναι ιδιαίτερα σημαντική αφού η πάθηση πλήττει 150 εκατομμύρια παγκοσμίως και εκατοντάδες Κρητικούς.
Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Κρήτης, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Eye and Ear της Μασαχουσέτης, με επικεφαλής την καθηγήτρια οφθαλμολογίας Τζόαν Μίλερ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο νέο ιατρικό περιοδικό EBioMedicine. Οι ερευνητές πραγματοποίησαν κλινική δοκιμή με 23 ασθενείς που είχαν την ξηρά μορφή της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Στους ασθενείς χορηγήθηκε υψηλή δοσολογία (80 μιλιγκράμ) ατορβαστατίνης. Από τους 23 ασθενείς, στους δέκα εξαφανίσθηκαν οι εναποθέσεις λιπιδίων στον αμφιβληστροειδή φακό των ματιών τους, ενώ υπήρξε και μέτρια βελτίωση στην ικανότητα όρασής τους.
Στο παρελθόν, άλλες υπό δοκιμή θεραπείες είχαν αποτύχει να εξαφανίσουν τις εναποθέσεις λιπιδίων, με αποτέλεσμα η νόσος να επιδεινώνεται ή να μετατρέπεται στην υγρά μορφή της. Οι ερευνητές, ως επόμενο βήμα, σχεδιάζουν μια μεγαλύτερη κλινική δοκιμή της θεραπείας με στατίνες.
«Πρόκειται για εξαιρετικά ελπιδοφόρα αποτελέσματα που πρέκυψαν από μελέτη που υλοποιήθηκε από κοινού στο Mass. Eye and Ear Infirmary της Βοστόνης και την Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική του Ηρακλείου στην Κρήτη. Όλη η προσπάθεια ξεκίνησε από την εξαιρετική ιδέα του αναπλ. καθηγητή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, Δημήτρη Βάββα πριν 3 χρόνια να χορηγήσει υψηλές δόσεις στατινών σε έναν ασθενή του με ξηρού τύπου ΗΕΩ υψηλού κινδύνου», είπε ο καθηγητής Οφθαλμολγίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Μιλτιάδης Τσιλιμπάρης. «Η ανταπόκριση του ασθενούς υπήρξε θεαματική με τη νόσο να υποχωρεί σταδικά μέχρι πλήρους υποστροφής. Αυτό έθεσε τις βάσεις για αυτή την πρώτη μελέτη. Όταν ο κ. Βάββας μοιράστηκε μαζί μας τα ευρήματά του και μας ζήτησε να συμμετάσχουμε στη μελέτη ανταποκριθήκαμε με ενθουσιασμό. Και τα αποτελέσματα δικαιώνουν την απόφασή μας».
«Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι τόσο η ομάδα των ασθενών της Βοστόνης όσο και αυτή των ασθενών της Κρήτης συμπεριφέρθηκε με παρόμοιο τρόπο στη θεραπεία» μας εξηγεί ο κ. Δημήτριος Βάββας, MD, Ph.D., αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και συνδιευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμικής Αναγεννητικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ. «Περίπου οι μισοί ασθενείς παρουσίασαν θεαματική υποστροφή των ευρημάτων της νόσου. Κάτι εξαιρετικά σημαντικό αν λάβει υπόψη κανείς ότι η συγκεκριμένη κατηγορία ασθενών που περιλήφθηκαν στη μελέτη έχει ελάχιστες πιθανότητες βελτίωσης χωρίς θεραπεία. Συνήθως οι ασθενείς αυτοί έχουν την τάση να εξελίσσονται στη βαρύτερη, υγρή μορφή της νόσου. Αυτό όχι μόνο δεν συνέβη στους ασθενείς μας, αλλά αντίθετα πολλοί από αυτούς παρουσίασαν βελτίωση της όρασής τους».
Η ΗΕΩ προσβάλλει περισσότερους από 150 εκατομμύρια ασθενείς σε όλο τον κόσμο και συνοδεύεται από συσσώρευση εναποθέσεων λιπιδίων και λιπαρών πρωτεϊνών (που αποκαλλούνται drusen) κάτω από τον αμφιβληστροειδή. Το αποτέλεσμα είναι θολή όραση ή τύφλωση στο κέντρο του οπτικού πεδίου. Υπάρχουν δύο μορφές της ΗΕΩ: "υγρή" και "ξηρή". Η υγρή μορφή αντιπροσωπεύει περίπου το 15 τοις εκατό των περιπτώσεων ΗΕΩ και αντιμετωπίζεται με τη χρήση θεραπειών ορισμένες από τις οποίες αναπτύχθηκαν τα προηγούμενα χρόνια στο Mass. Eye and Ear της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Η «ξηρή» μορφή είναι πιο συχνή αντιπροσωπεύοντας περίπου το 85 τοις εκατό των περιπτώσεων, αλλά σήμερα απουσιάζουν αποτελεσματικές θεραπείες για αυτήν. "Σήμερα οι ασθενείς με ξηρή ΗΕΩ αντιμετωπίζονται ως επί το πλείστον με παρακολούθηση και με χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής για τα οποία υπάρχουν δεδομένα ότι επιβραδύνουν κάπως της εξέλιξη των ήπιων μορφών της νόσου" δηλωσε ο κ. Τσιλιμπάρης. "Τα ευρήματά μας σε αυτή τη μελέτη για πρώτη φορά δημιουργούν ελπίδες για πραγματική θεραπεία ορισμένων ασθενών".
Η ομάδα της Κρήτης περιλαμβάνει τους Μιλτιάδη Κ. Τσιλιμπάρη MD, Ph.D, καθηγητή Οφθαλμολογίας και διευθυντή της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής Ηρακλείου, Εμμανουήλ Γανωτάκη, MD, καθηγητή Παθολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και Ζωή Γ Κάψαλα, υποψήφια διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κρήτης.
