Η νέα αυτή υπηρεσία της Εμμετρωπίας έχει να κάνει με τη διερεύνηση των πιθανών μαθησιακών δυσκολιών που μπορεί να αντιμετωπίζει ένα παιδί.
Όλα τα παιδιά δικαιούνται μία τέτοια εξέταση, μιας και δυστυχώς υπάρχει πάντα η πιθανότητα να βγουν στην επιφάνεια προβλήματα που έως τώρα δεν έχουν δώσει κάποιες ενδείξεις στους γονείς ή στους δασκάλους
Ενα πρότυπο κέντρο ανάγνωσης και μαθησιακών δυσκολιών με τη συνεργασία των πλέον ειδικών στο χώρο αλλά και τη χρήση πρωτοποριακών τεχνικών, προκειμένου να διερευνηθούν οι μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα παιδί, λειτουργεί το οφθαλμολογικό κέντρο “Εμμετρωπία”.
Πού οφείλονται οι μαθησιακές δυσκολίες και πώς μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή ενός παιδού; Ποιες είναι οι ενδείξεις που πρέπει να προβληματίσουν ένα γονέα για να απευθυνθεί στους ειδικούς και ποιες οι καινοτόμες μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στο νέο Κέντρο;
Για το θέμα μάς μιλά ο ιδρυτής του, ιατρικός διευθυντής της “Εμμετρωπίας”, δρ. Γιάννης Ασλανίδης.
Ερωτ: Η Εμμετρωπία, από το 2005 οπότε και ιδρύθηκε, αποτελεί ένα πρότυπο οφθαλμολογικό κέντρο με σκοπό να προσφέρει διάγνωση και αποκατάσταση σε προβλήματα όρασης Ελλήνων αλλά και ξένων ασθενών. Μέσω του άρτια εκπαιδευμένου προσωπικού αλλά και της χρήσης εξοπλισμού τελευταίας τεχνολογίας είστε πρωτοπόροι στο χώρο σας εδώ και 10 χρόνια, ενώ η Εμμετρωπία ήταν και το πρώτο κέντρο του είδους του στην Ελλάδα που απέκτησε πιστοποίηση ISO.
Πρόσφατα, παράλληλα με το οφθαλμολογικό σας έργο, κάνατε και έρευνα στο χώρο των μαθησιακών δυσκολιών, παρά τις αντίξοες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Μάλιστα για την καινοτόμο σας μέθοδο σάς απονεμήθηκε εθνική πατέντα και πρόσφατα απονεμήθηκε και η διεθνής πατέντα. Πείτε μας λίγα λόγια σχετικά με αυτή τη νέα υπηρεσία που προσφέρει η Εμμετρωπία.
Απ.: Η νέα αυτή υπηρεσία της Εμμετρωπίας έχει να κάνει, με τη διερεύνηση των πιθανών μαθησιακών δυσκολιών που μπορεί να αντιμετωπίζει ένα παιδί. Η διεπιστημονική μας ομάδα προσφέρει μια πολυδιάστατη και ολοκληρωμένη προσέγγιση στο θέμα αυτό και ειδικά η μέθοδος για την οποία μας απονεμήθηκε η διεθνής πατέντα που αναφέρατε αποτελεί προϊόν δεκαετούς καινοτόμου ερευνητικής δραστηριότητας. Με τη μέθοδό μας, η οποία ονομάζεται R.A.D.A.R. , δεν ερχόμαστε να αντικαταστήσουμε τους ειδικούς του χώρου αλλά να δράσουμε επικουρικά, μέσω της ακριβούς ανάλυσης του τρόπου διαβάσματος ενός παιδιού δίνοντας ακριβή νούμερα σε συγκεκριμένες ακριβείς παραμέτρους”.
Ερωτ: Ποια είναι τώρα η καινούργια μέθοδος R.A.D.A.R.. που χρησιμοποιείται για τη διάγνωση των μαθησιακών δυσκολιών;
Απ.: Η μέθοδος R.A.D.A.R. ουσιαστικά αξιολογεί την αναγνωστική επάρκεια ενός παιδιού. Είναι η πρώτη φορά που μπορούμε να έχουμε τη δυνατότητα να προσφέρουμε συγκεκριμένες ποσοτικές μετρήσεις σχετικά με ένα πλήθος παραμέτρων που επηρεάζουν την αναγνωστική ικανότητα ενός ατόμου. Συγκεκριμένα, μέσω ειδικά κατασκευασμένου εξοπλισμού καταγράφεται επακριβώς το «οπτικό μονοπάτι», δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο διαβάζει ένα κείμενο το κάθε παιδί. Στη συνέχεια μέσω στατιστικής ανάλυσης, με τη βοήθεια αλγορίθμων που αναπτύξαμε ειδικά για αυτό το σκοπό, είμαστε σε θέση να δούμε με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο το υπό εξέταση παιδί επεξεργάζεται το γραπτό λόγο και έτσι να έχουμε μια αποτίμηση της ευχέρειας ή της δυσκολίας που μπορεί να υπάρχει σε αυτό τον τομέα”.
Ερωτ: Τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και περισσότερος λόγος για τις μαθησιακές δυσκολίες που μπορεί να έχει ένα παιδί. Πού μπορεί να οφείλονται αυτές και πώς μπορούν να επηρεάσουν τη μετέπειτα ζωή ενός παιδιού;
Απ: Αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου 1 στα 5 παιδιά που πηγαίνουν σχολείο έχουν μαθησιακές δυσκολίες. Ο αριθμός αυτός δεν έχει αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου, απλώς τώρα οι γονείς αφενός έχουν την ευκαιρία να βρίσκουν πιο αποτελεσματικά τρόπους να βοηθήσουν τα παιδιά τους, αφετέρου έχουμε και τα εργαλεία να διαγιγνώσκουμε πιο εύκολα τις μαθησιακές δυσκολίες.
Οι λόγοι που μπορεί ένα παιδί να εμφανίσει μαθησιακές δυσκολίες είναι ποικίλοι. Ένας λόγος μπορεί να είναι το περιβάλλον, όπως για παράδειγμα ένα παιδί που αλλάζει χώρα, τόπο διαμονής ή σχολείο μπορεί να εμφανίσει μαθησιακού τύπου προβλήματα. Ένας άλλος λόγος μπορεί να είναι οικογενειακού τύπου προβλήματα, για παράδειγμα εάν η οικογενειακή ατμόσφαιρα μέσα στο σπίτι είναι αρκετά τεταμένη. Κάτι τέτοιο μπορεί να δημιουργήσει από μόνο του στο παιδί προβλήματα που αφορούν τη μαθησιακή του επίδοση, αφού το παιδί μπορεί να μην έχει την ψυχική ηρεμία που απαιτείται για να κάτσει να ασχοληθεί με τα μαθήματά του. Επίσης, μπορεί να υπάρχουν λόγοι που αφορούν το ίδιο το παιδί, όπως για παράδειγμα ιατρικοί λόγοι. Παράδειγμα ένα παιδί με χαμηλή νοημοσύνη. Άλλο ένα παράδειγμα μπορεί να είναι ένα πρόβλημα στην όραση ή στην ακοή. Επίσης, κάτι πολύ σύνηθες είναι και η διαταραχή της ελλειμματικής προσοχής και/ή υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ). Όλοι οι παραπάνω λόγοι μπορεί να υπάρχουν ή να συνυπάρχουν με μια ειδική μαθησιακή δυσκολία.
Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα παιδί στη μετέπειτα ηλικία του είναι τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Στα βραχυπρόθεσμα συγκαταλέγονται προβλήματα περιθωριοποίησης στο σχολείο. Δηλαδή ένα παιδί μπορεί να είναι πολύ ζωηρό στην τάξη, να έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση κ.α. Ένα μακροπρόθεσμο πρόβλημα που μπορεί να προκύψει λόγω του μη έγκαιρου εντοπισμού του προβλήματος είναι να χάσει την ακαδημαϊκή του πορεία. Επίσης, λόγω της χαμηλής αυτοεκτίμησης του παιδιού, μπορεί να αναπτυχθούν προβλήματα στη ψυχοσύνθεσή του”.
Ερωτ: Όταν απευθυνθεί σε εσάς ένας γονέας με το παιδί του, ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται;
Απ.: Πρώτα από όλα το παιδί που θα επισκεφθεί το κέντρο μας μαζί με τον γονέα ή τους γονείς του θα βρεθεί σε ένα φιλικό περιβάλλον με ανθρώπους, ο καθένας ειδικός στον τομέα του, με μεγάλη εμπειρία. Οι ειδικοί αυτοί επιστήμονες που αποτελούν τη διεπιστημονική μας ομάδα θα προχωρήσουν σε μια σειρά εξετάσεων η οποία περιλαμβάνει: οφθαλμολογικό και οπτομετρικό έλεγχο, αδρή εκτίμηση της ακοής μέσω ακοογράμματος, αξιολόγηση της μαθησιακής επίδοσης, παιδοψυχιατρική εκτίμηση και φυσικά καταγραφή του τρόπου ανάγνωσης του παιδιού με τη μέθοδο R.A.D.A.R. Στη συνέχεια τα ευρήματα όλων των παραπάνω εξετάσεων αξιολογούνται, λαμβάνοντας υπόψη και το κοινωνικό ιστορικό του παιδιού, έτσι ώστε να δοθούν, εάν χρειάζεται φυσικά οι αντίστοιχες κατευθυντήριες οδηγίες προς τους γονείς”.
Ερωτ: Τι παραπάνω έχει να προσφέρει η νέα μέθοδος R.A.D.A.R. στις έως τώρα υπάρχουσες μεθόδους;
Απ.: Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, η μέθοδος R.A.D.A.R. δεν ήρθε για να αντικαταστήσει τους ειδικούς επιστήμονες του χώρου. Ίσα ίσα αποτελεί ένα επιπλέον εργαλείο που πιστεύουμε ότι μπορεί να βοηθήσει αρκετά, προσφέροντας πληροφορίες που μπορούν να είναι κρίσιμες και για την όποια διάγνωση αλλά και για τη σχεδίαση της όποιας θεραπευτικής παρέμβασης. Με τις υπάρχουσες παραδοσιακές μεθόδους, πρακτικά η όποια διάγνωση στηρίζεται σε συγκεκριμένα ποιοτικά αποτελέσματα. Με το R.A.D.A.R. πλέον έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα σχετικά με συγκεκριμένες παραμέτρους.
Μέσω της μεθόδου μας ο ειδικός μπορεί πλέον να εστιάσει στον ακριβή τρόπο με τον οποίο ένα παιδιά διαβάζει ένα κείμενο και, εκτός του να διαπιστώσει μια γενικότερη δυσχέρεια ή ανεπάρκεια, να εστιάσει σε συγκεκριμένα σημεία του γραπτού λόγου που υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα και βάσει αυτών να προχωρήσει στην αντίστοιχη θεραπευτική παρέμβαση.
Γενικότερα η μέθοδος R.A.D.A.R. αποτελεί μία μέτρηση μέσω ενός μη επεμβατικού μηχανήματος η οποία διαρκεί 10 με 15 λεπτά και προσφέρει πληροφορίες που μέχρι τώρα δεν μπορούσε να έχει στη διάθεσή του ο ειδικός.
Ερωτ: Ποιες είναι οι ενδείξεις για τον γονέα ώστε να απευθυνθεί σε εσάς προκειμένου να διερευνηθεί κάποια δυσκολία;
Απ.: “Γενικότερα πιστεύουμε ότι όλα τα παιδιά δικαιούνται μία τέτοια εξέταση, μιας και δυστυχώς υπάρχει πάντα η πιθανότητα να βγουν στην επιφάνεια προβλήματα που έως τώρα δεν έχουν δώσει κάποιες ενδείξεις στου γονείς ή στους δασκάλους ενός παιδιού. Ειδικότερα όμως, όταν το καθημερινό διάβασμα είναι ιδιαίτερα κουραστικό ή ακόμα και επίπονο για το παιδί ή σε περίπτωση που η επίδοση του παιδιού στο σχολείο δεν είναι η αναμενόμενη σε σχέση με την προσπάθεια προετοιμασίας του, τότε ο γονέας επιβάλλεται να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό ώστε να γίνει η αντίστοιχη διερεύνηση του προβλήματος που μπορεί να υπάρχει.
Ερωτ: Πείτε μας δυο λόγια σχετικά με το πώς λειτουργεί το R.A.D.A.R.
Απ.: “Η μέθοδος R.A.D.A.R. είναι μία εξέταση εύκολη και γρήγορη, φιλική προς τον αναγνώστη, είτε αυτός είναι παιδί είτε ενήλικας και φυσικά καθόλου παρεμβατική μιας και το μόνο που πρέπει να κάνει το παιδί είναι να διαβάσει ένα κείμενο. Ο αναγνώστης κάθεται μπροστά από μια οθόνη υπολογιστή και το μόνο που έχει να κάνει είναι να διαβάσει ένα κείμενο. Εμείς, έπειτα από την καταγραφή και έχοντας αναπτύξει ένα ειδικό λογισμικό που ονομάζεται Emmetrolexia, το οποίο βασίζεται σε αυστηρά μαθηματικά μοντέλα, μπορούμε να αναλύσουμε λεπτομερώς το «αναγνωστικό μονοπάτι» του κάθε παιδιού και να εντοπίσουμε τα ποιοτικά τα στοιχεία του κειμένου που προκαλούν τη μεγαλύτερη δυσκολία όπως για παράδειγμα δίφθογγοι, πολυσύλλαβες λέξεις κλπ. Η μέθοδος R.A.D.A.R. δεν απευθύνεται μόνο στους αναγνώστες που έχουν πρόβλημα, αλλά είναι μια εξέταση την οποία μπορεί να την κάνει ο καθένας μας και να μάθει περισσότερα για την αναγνωστική του ευχέρεια.
