«Η Ελλάδα έχει γίνει σήμερα ένας από τους σημαντικότερους εταίρους του Αζερμπαϊτζάν στην Ευρώπη. Συνεχίζουμε για να κάνουμε πιο αποδοτική αυτή τη συνεργασία μας και σε αυτό θα παίξει καταλυτικό ρόλο και η Κρήτη» λέει σε αποκλειστική του συνέντευξη στην «Π» ο πρέσβης του Αζερμπαϊτζάν στην Ελλάδα κ.Ραχμάν Μουσταφάγιεφ. Το νέο “Ντουμπάι της Ευρασίας”, όπως έχει χαρακτηριστεί το Αζερμπαϊτζάν, είναι η ανερχόμενη δύναμη που πλέον για την Ελλάδα είναι σημαντικός εταίρος.
Ο Αζέρος πρέσβης, που από σήμερα θα βρίσκεται στην Κρήτη για σημαντικές επαφές, θεωρεί ότι η Κρήτη και η Ελλάδα έχουν μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης και γι αυτό η συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν είναι πολύ σημαντική.
«Η Κρήτη έχει την τύχη να βρίσκεται σε μια πολλά υποσχόμενη τοποθεσία όσον αφορά την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου. Αυτό όντως μπορεί να γίνει βάση για τη μετατροπή της σε ενεργειακό κόμβο. Εκτός αυτού, η περιοχή σας διαθέτει μεγάλη πείρα στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πιστεύω πως η τεχνογνωσία και η πείρα στον τομέα αυτό μπορεί να ωφελήσει το Αζερμπαϊτζάν» λέει χαρακτηριστικά ο πρέσβης.
Ο κ. Ραχμάν Μουσταφάγιεφ μιλάει ακόμη για το πολιτικό κλίμα, τις γεωπολιτικές συνθήκες στην περιοχή και ανησυχεί ότι για σχεδόν 25 ολόκληρα χρόνια συνεχίζεται η κατοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και επτά γειτονικών περιοχών του Αζερμπαϊτζάν από ένοπλες δυνάμεις της Αρμενίας.
Ολόκληρη η συνέντευξη έχει ως εξής:
-Κύριε πρέσβη, έρχεστε στην Κρήτη θεωρώντας την έναν από τους πρώτους προορισμούς των ενδιαφέροντός σας; ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι της επίσκεψής σας;
«Η Κρήτη διαθέτει ένα μεγάλο οικονομικό, επιστημονικό, πολιτιστικό και τουριστικό δυναμικό και μπορεί να προσφέρει σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Ελλάδας. Γιʼ αυτό σκοπεύω να συναντηθώ με τον περιφερειάρχη και με τους δημάρχους της όμορφης περιοχής σας ώστε να συζητήσουμε πώς με μια κοινή προσπάθεια μπορούμε να δημιουργήσουμε επαφές και σχέσεις συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων, των ακαδημαϊκών και των πολιτιστικών ιδρυμάτων του Αζερμπαϊτζάν και της Κρήτης».
- Πώς αναπτύσσεται η συνεργασία μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Ελλάδας;
Οι σχέσεις Αζερμπαϊτζάν-Ελλάδας βρίσκονται σε ένα ποιοτικά νέο επίπεδο ανάπτυξης και τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται γοργά και δυναμικά. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα έχει γίνει σήμερα ένας από τους σημαντικότερους εταίρους του Αζερμπαϊτζάν στην Ευρώπη. Εντατικοποιήθηκε ο πολιτικός διάλογος: πραγματοποιήθηκαν προεδρικές επισκέψεις στο Μπακού τον Απρίλιο 2011 και στην Αθήνα τον Φεβρουάριο 2009 και τον Ιούνιο 2014, επισκέψεις εργασίας του Έλληνα πρωθυπουργού στο Μπακού τον Μάιο 2013 και τον Σεπτέμβριο 2014, επίσημες επισκέψεις των υπουργών Εξωτερικών στην Αθήνα τον Φεβρουάριο 2011 και στο Μπακού τον Απρίλη 2013. Οι χώρες μας συνεργάζονται στο πλαίσιο διάφορων διεθνών οργανισμών. Υλοποιήθηκαν μεγάλα κοινά έργα στον τομέα της επιστήμης και της εκπαίδευσης, του πολιτισμού και του τουρισμού, αυξήθηκαν οι αμοιβαίες επισκέψεις νέων και αθλητών στις δύο χώρες”.
- Πώς αναπτύσσονται στην πραγματικότητα οι διμερείς εμπορικές σχέσεις; Τι προοπτικές υπάρχουν;
“Δυστυχώς οι δυσμενείς τάσεις στην παγκόσμια οικονομία είχαν αρνητικό αντίκτυπο στον όγκο των αμοιβαίων συναλλαγών. Τους πρώτους 9 μήνες του 2015 το ύψος τους μειώθηκε στο επίπεδο των 100 εκατομμυρίων ευρώ από τα 300 εκατομμύρια ευρώ το 2014 και οι εξαγωγές από Ελλάδα έπεσαν μέχρι το επίπεδο των 10 εκατομμυρίων ευρώ. Φυσικά, τα νούμερα αυτά είναι πολύ μικρά σε σύγκριση με τις δυνατότητες των οικονομιών και των επιχειρήσεών μας, ιδιαίτερα σε αυτή τη φάση, αφού στο Αζερμπαϊτζάν δημιουργείται στην ουσία μια νέου τύπου οικονομία που βασίζεται στη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και στην ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, της γεωργικής βιομηχανίας και του τομέα των υπηρεσιών, ιδίως του τουρισμού. Συγκεκριμένα, σʼ αυτούς τους τομείς οι ελληνικές εταιρείες, και ιδίως οι κρητικές, διαθέτουν μεγάλη πείρα και τεχνογνωσία, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο Αζερμπαϊτζάν. Παρεμπιπτόντως, η πολιτική απεξάρτησης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχει φέρει ήδη καρπούς: η μη πετρελαϊκή οικονομία ήδη αποτελεί πάνω από το 60% του ΑΕΠ του Αζερμπαϊτζάν και το 2015 αυξήθηκε κατά 8,4%, με συνολική αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,1%, ο δε τομέας της γεωργίας αυξήθηκε κατά 6%, ενώ παράλληλα το επίπεδο του εξωτερικού χρέους προς το ΑΕΠ δεν υπερβαίνει το 10%”.
- Είναι γνωστό πως το Αζερμπαϊτζάν αναπτύσσει ενεργά τις υποδομές του και παίζει σημαντικό διαμετακομιστικό ρόλο στην περιοχή. Μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτό; Και τι ρόλο μπορεί να παίξει η Κρήτη;
“Όντως, στο Αζερμπαϊτζάν ήδη δημιουργήθηκαν νέοι διάδρομοι μεταφοράς και διαμετακόμισης καθιστώντας τη χώρα κορυφαίο κέντρο διανομής της ευρύτερης περιοχής που συνδέει τον βορρά και το νότο, τη δύση και την ανατολή, την Ευρώπη με τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Σήμερα το Αζερμπαϊτζάν έχει σύγχρονες μεταφορικές υποδομές (λιμάνια, σιδηρόδρομους), που το συνδέουν με τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο, με την κεντρική Ασία και την Κίνα. Έτσι, οι κορυφαίες ελληνικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων και της Κρήτης, μπορούν να επωφεληθούν από αυτή την ευνοϊκή στιγμή, όχι μόνο για την ανάπτυξη του διμερούς εμπορίου με το Αζερμπαϊτζάν, αλλά και για τις εξαγωγές των προϊόντων τους σε αγορές των γειτονικών με το Αζερμπαϊτζάν περιοχών και χωρών. Αλλά ως πρώτο βήμα οι ελληνικές εταιρείες θα πρέπει να εξοικειωθούν με την κατάσταση στην αγορά του Αζερμπαϊτζάν και να βρουν εταίρους στη χώρα μας μέσα από τη συμμετοχή τους σε διεθνείς εκθέσεις που πραγματοποιούνται τακτικά στο Μπακού. Σκοπεύω να μεταφέρω τις σχετικές πληροφορίες στις κρητικές εταιρείες μέσω της ηγεσίας της περιοχής σας”.
Ο αγωγός
- Σε τι φάση βρίσκεται η υλοποίηση του ενεργειακού έργου TAP;
«Χάρη στην υποστήριξη της κυβέρνησης και στον ενεργό ρόλο του υπουργού Ενέργειας για την έγκαιρη έκδοση των απαραίτητων αδειών, το έργο προχωράει καλά. Υπολογίζουμε πως η υλοποίησή του θα ξεκινήσει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, δηλ. τoν Μάιο του 2016. Έτσι, η ελληνική οικονομία θα λάβει μια ισχυρή ώθηση για την ανάπτυξή της - τις νέες θέσεις εργασίας και νέες επενδύσεις. Θα ενισχυθεί η περιφερειακή θέση της Ελλάδας ως χώρας διέλευσης. Θα ήθελα να σημειώσω πως στις ελληνικές επιχειρήσεις θα ανατεθούν μεγάλες συμβάσεις έργων στο πλαίσιο του TAP (προμήθεια σωληνώσεων, κατασκευή αγωγού, κατασκευή σταθμών συμπίεσης) αξίας περίπου 1 δισ. ευρώ. Αυτό θα οδηγήσει σε αναβίωση της βιομηχανίας στην Ελλάδα και στην ενίσχυση του προϋπολογισμού της. Επίσης, τεράστιο ρόλο σε αυτό έπαιξε η θέση που κράτησε η εταιρεία μας, η SOCAR, η οποία από την πρώτη ημέρα ύπαρξης του έργου στάθηκε υπέρ της ευρύτερης δυνατής συμμετοχής των ελληνικών επιχειρήσεων για την υλοποίησή του. Εξίσου σημαντική είναι και η πολιτική πτυχή της υλοποίησης του ΤΑΡ, αφού θα φέρει περισσότερη σταθερότητα και ασφάλεια στην περιοχή μέσω της συνεργασίας γειτονικών χωρών στο πλαίσιο ενός κοινού έργου».
- Τελευταία η κατάσταση στις περιοχές γύρω από το Αζερμπαϊτζάν επιδεινώθηκε σημαντικά. Πώς αυτό επηρεάζει τη χώρα σας;
«Έχετε δίκιο, η ένταση στην περιοχή έχει αυξηθεί δραματικά. Φιλικές προς το Αζερμπαϊτζάν χώρες, οι σημαντικότεροι εταίροι μας, βρίσκονται σε σύγκρουση μεταξύ τους: η Ρωσία με την Τουρκία και την Ουκρανία, η Τουρκία με το Ισραήλ, το Ιράν με τη Σαουδική Αραβία. Αυτό περιορίζει τις ευκαιρίες για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής στο σύνολό της αλλά και του κάθε κράτους ξεχωριστά. Παρʼ όλα αυτά, η φιλοσοφία της περιφερειακής πολιτικής του Αζερμπαϊτζάν δεν έχει αλλάξει. Είναι επένδυση στην ανάπτυξη και τη συνεργασία, σύγκλιση των χωρών και των ηπείρων μέσω κοινών, αμοιβαία επωφελών, προγραμμάτων, διαπολιτισμικός και διαθρησκευτικός διάλογος.
Ιδιαίτερη ανησυχία μάς προκαλεί ότι για σχεδόν 25 ολόκληρα χρόνια συνεχίζεται η κατοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και 7 γειτονικών περιοχών του Αζερμπαϊτζάν από ένοπλες δυνάμεις της Αρμενίας. Παρά τα τέσσερα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών του 1992-1993, τις αποφάσεις των άλλων διεθνών οργανισμών, τις προσπάθειες των διαμεσολαβητών, η Αρμενία δεν εγκαταλείπει την επιθετική πολιτική της και τις εδαφικές διεκδικήσεις εναντίον του Αζερμπαϊτζάν. Αυτό είναι το κύριο πρόβλημα στην περιοχή μας, καθώς από την επίλυσή του σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται η ασφάλεια και η ανάπτυξή της”.
- Ποιες εξελίξεις στον τομέα των διμερών σχέσεων αναμένονται για το 2016; Περιμένουμε κάτι σημαντικό;
“Έχουμε μια πλούσια ατζέντα. Σε πολιτικό επίπεδο, ετοιμάζουμε μια σειρά από υψηλού επιπέδου επίσημες επισκέψεις, οι οποίες έχουν σκοπό να δώσουν μια νέα ώθηση στη διαδικασία του ενεργού διαλόγου και της συνεργασίας της νέας ελληνικής κυβέρνησης με το Αζερμπαϊτζάν. Επιπλέον, πρόσφατα στη Βουλή των Ελλήνων συστάθηκε Ομάδα Φιλίας Ελλάδας-Αζερμπαϊτζάν και με τις δραστηριότητές της έχω συνδέσει την ελπίδα για την ενεργοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των κοινοβουλίων των χωρών μας. Ας σημειωθεί ότι 2 μέλη της Ομάδας κατάγονται από την περιοχή σας, η Όλγα Κεφαλογιάννη και ο Ελευθέριος Αυγενάκης, και έτσι θα έχουμε μια συνεχή επικοινωνία με την Κρήτη. Στον οικονομικό τομέα, όπως έχω ήδη επισημάνει, η βασική εκδήλωση της χρονιάς είναι η επίσημη έναρξη του έργου TAP τον Μάιο του τρέχοντος έτους. Και φυσικά θα συνεχίσουμε την υλοποίηση των πολιτιστικών εκδηλώσεων καθώς προετοιμάζουμε την έκδοση μερικών βιβλίων για την ιστορία και τον πολιτισμό του Αζερμπαϊτζάν για τα οποία ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να κάνουμε την παρουσίασή τους και στην Κρήτη”.
