Φτώχεια αλλά και σημάδια φοροδιαφυγής φανερώνουν τα στοιχεία που προκύπτουν από την εκκαθάριση των δηλώσεων, αφού 5 εκατ. Έλληνες δηλώνουν ετήσιο εισόδημα κάτω των 12.000 ευρώ.

Από περίπου 5,9 εκατ. κοινές φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν μέχρι και το τέλος Αυγούστου, τα 3,7 εκατ., δηλαδή το 62,82% έδειξε οικογενειακές αποδοχές κάτω από 12.000 ευρώ.

Αυτά είναι τα στοιχεία που αφορούν σε οικογενειακό και όχι ατομικό εισόδημα, με τον αριθμό των φορολογουμένων με ατομικό εισόδημα κάτω από 12.000 ευρώ να ξεπερνάει τα 5 εκατομμύρια σε σύνολο περίπου 8 εκατομμυρίων φορολογουμένων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από τα αποτελέσματα της φετινής εκκαθάρισης του φόρου εισοδήματος με τα αντίστοιχα του 2010, προκύπτουν τα εξής αποτελέσματα:

• Οι έχοντες οικογενειακό εισόδημα από 100.000 ευρώ και πάνω, από 38.549 που ήταν το 2010, περιορίστηκαν σε 25.000 το 2014. Σε εισοδήματα άνω των 100.000 ευρώ ο φορολογικός συντελεστής φτάνει ακόμη και στο 48%.

• Οι έχοντες οικογενειακό εισόδημα από 50 έως 100.000 ευρώ περιορίστηκαν σε μόλις 110.000 από 244.884 που ήταν το 2010. Αντίστοιχα, το εισόδημα που μοιράζονται, από τα 15,8 δισ. ευρώ το 2010 ψαλιδίστηκε στα 7,1 δισ. ευρώ το 2014.

• Στο κλιμάκιο από τις 30.000 έως τις 50.000 ευρώ κατατάσσονται πλέον 400 χιλιάδες οικογένειες από 604 χιλιάδες που ήταν το 2010.

Και σε αυτό το κλιμάκιο εμφανίζεται κατάρρευση δηλωθέντος εισοδήματος: από τα 23 δισ. ευρώ το 2010 στα 14 δισ. ευρώ το 2014.

• Οι οικογένειες έχουσες εισόδημα από 20.000 έως 30.000 ευρώ είναι πλέον 555.000 από 752.086 το 2010. Και σε αυτήν την κατηγορία, το εισόδημα κατέρρευσε από τα 18,4 δισ. ευρώ το 2010 στα 14 δισ. ευρώ το 2014.

Στο στόχαστρο ξανά οι συντάξεις

Στο στόχαστρο ξαναμπαίνουν, αυτή τη φορά για να... πληρώσουν τα «ισοδύναμα» και για να μη μειωθούν οι χαμηλές συντάξεις και το ΕΚΑΣ, περίπου 1 εκατ. συνταξιούχοι που, μετά τις περικοπές των δύο πρώτων Μνημονίων, εξακολουθούν να έχουν μηνιαίο εισόδημα από συντάξεις (κύριες και επικουρικές) πάνω από 1.000 ή 1.500 ευρώ.

Τη συγκεκριμένη κατηγορία των συνταξιούχων που την τελευταία πενταετία «σήκωσε», μέσω των γνωστών -και αμφισβητούμενων από ένα σημείο και μετά ως προς τη συνταγματικότητά τους- περικοπών, το μεγαλύτερο βάρος της δημοσιονομικής προσαρμογής, «στοχοποιούν» τα στελέχη του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ως «έχοντες».

Και, κατά συνέπεια, ως υποψήφιους «χρηματοδότες» της πολιτικής που σχεδιάζεται να προταθεί στους θεσμούς προκειμένου να «αμβλυνθούν» οι επιπτώσεις του 3ου Μνημονίου στις χαμηλές συντάξεις (περικοπές λόγω λίγων ετών ασφάλισης και χαμηλών ασφαλιζόμενων αποδοχών) και στο ΕΚΑΣ (μείωση του 20% των δικαιούχων τον Μάρτιο του 2016 και κατάργηση το 2019 με υποκατάστατο την ένταξη των πιο αδύναμων οικονομικά στο ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα).

Αν, ωστόσο, οι δανειστές αποδεχθούν να συνυπολογιστούν τα έσοδα των 740 εκατ. ευρώ από τις νέες εισφορές ασθενείας στον στόχο για την εξοικονόμηση 1,8 δισ. ευρώ το 2016, οι περικοπές στις συντάξεις θα είναι μικρότερες.

ΑΣΥΜΜΕΤΡΕΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ

Στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης υπογραμμίζουν ότι «αν τα οικονομικά δεδομένα των Ταμείων και της αγοράς εργασίας υπαγόρευσαν τις περικοπές συντάξεων στο πλαίσιο της εσωτερικής υποτίμησης και της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας, η... επέκταση των μειώσεων στις ίδιες κατηγορίες δεν δικαιολογείται για να δοθεί... κοινωνικό πρόσημο στη μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού». Οπως τονίζουν χαρακτηριστικά, «η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να ασκηθεί σε βάρος εκείνων που έχουν συνεισφέρει στο σύστημα για πάνω από 35 χρόνια και ήδη έχουν χάσει έως και το 60% της σύνταξής τους μέσω της ανατροπής της αναλογικότητας εισφορών και παροχών». Οι χαρακτηριζόμενες ως «υψηλές» συντάξεις, έχουν υποστεί δυσανάλογες, σε σχέση με τις εισφορές, περικοπές.

ΜΕΙΩΣΗ ΕΩΣ 60%

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα γενικού διευθυντή ασφαλιστικού ταμείου ο οποίος, ύστερα από 38 έτη ασφάλισης, «βγήκε» με κύρια σύνταξη 2.948,65 ευρώ που σήμερα έχει πέσει, λόγω των παρακρατήσεων εισφορών, στα 1.652,93 ευρώ (-43,94%) και συνολικά το εισόδημα από όλες τις πρόσθετες συντάξεις (κύρια + επικουρική + μέρισμα από το Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων) έχει μειωθεί σε ετήσια βάση κατά 51,5% προ φόρου (στα 28.020,84 ευρώ από 57.784,02 ευρώ) και κατά 60% μετά τον φόρο («καθαρά» 22.986,24 ευρώ).

Αντίθετα, συνταξιούχος του ΙΚΑ με 15 έτη ασφάλισης που «βγήκε» με σύνταξη 486 ευρώ, από τα οποία τα 343 ευρώ αντιστοιχούν σε πληρωμένες εισφορές, έχει απωλέσει 972 ευρώ (τα δώρα) ή 14,30%.

Το ίδιο ένας χαμηλοσυνταξιούχος που λαμβάνει μαζί με το ΕΚΑΣ 716 ευρώ (486 ευρώ κατώτατη σύνταξη + 230 ευρώ ΕΚΑΣ) και συνταξιούχος του πρώην ΤΕΒΕ με 15 χρόνια ασφάλισης που, συνυπολογιζομένου του «μπόνους» των 220 ευρώ, ελάμβανε και λαμβάνει σήμερα κατώτατη σύνταξη 768,04 ευρώ.

ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΣΧΕΣΗΣ ΕΙΣΦΟΡΩΝ - ΠΑΡΟΧΩΝ

Ενδεικτικά των ασύμμετρων μειώσεων που έχουν γίνει στις υψηλότερες συντάξεις οδηγώντας στην ανατροπή της σχέσης των εισφορών και των παροχών αλλά και στην... αφαίρεση εισοδήματος, μετά τις αυξήσεις των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης που περιορίζουν σε σχέση με το προσδόκιμο ζωής τον χρόνο καταβολής της σύνταξης, είναι και τα παρακάτω (πραγματικά) παραδείγματα:

• Η σύνταξη για 37 έτη ασφάλισης από το ΙΚΑ με αποδοχές 2.400 ευρώ, από 1.780 ευρώ έχει «πέσει» στα 1.270 ευρώ και η επικουρική από 647 ευρώ στα 245 ευρώ προ φόρου (μείωση στο συνολικό ποσό κατά 37,60%), δηλαδή δίνει ποσοστό αναπλήρωσης 50% η κύρια και 10,2% η επικουρική. Και ενώ οι εισφορές που έχουν καταβληθεί, σε παρούσα αξία, είναι 404.000 ευρώ, το συνολικό ποσό των συντάξεων που θα πληρωθούν με προσδόκιμο ζωής τα 80 έτη θα είναι 327.240 ευρώ, εφόσον ο συνταξιούχος «βγήκε» στα 62 και 236.340 ευρώ αν, λόγω των αλλαγών, υποχρεωθεί να «βγει» στη σύνταξη στα 67 έτη.

• Στον αντίποδα, εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα με ασφάλιση ΙΚΑ για 15 έτη και αποδοχές 700 ευρώ που έχει συνταξιοδοτηθεί στα 65, λαμβάνει 486 ευρώ κύρια σύνταξη («καθαρά» 457 ευρώ) και επικουρική 185 ευρώ (128 ευρώ μετά τις κρατήσεις) απολαμβάνοντας ένα ποσοστό αναπλήρωσης 150% από την κύρια και 42% από την επικουρική. Και ενώ έχει καταβάλει συνολικές εισφορές 47.700 ευρώ, σε παρούσα αξία, ως συνταξιούχος θα εισπράξει 105.300 ευρώ, εφόσον ζήσει έως τα 80.

ΠΟΙΟΙ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΟΥΝ

Εφόσον επιβληθούν επιλεκτικά νέες παρακρατήσεις εισφορών για να εξοικονομηθούν 1,8 δισ. ευρώ το 2016, πάνω από 910.000 συνταξιούχοι που έχουν συνολικό εισόδημα από συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ θα υποστούν νέες μειώσεις. Αν αποφασιστεί να γίνει αναλογική μείωση και στις χαμηλότερες συντάξεις, θα πρέπει να πληρώσουν και οι περίπου 1.750.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν συντάξεις κάτω από τα 1.000 ευρώ(1.190.000 από αυτούς έχει μηναίο εισόδημα από συντάξεις έως 700 ευρώ).