Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Μέσα στο πρώτο τρίμηνο της επόμενης χρονιάς αναμένεται να επιστρέψει η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη στο φυσικό της χώρο στο ανακαινισμένο κτίριο Αχτάρικα, μετά τον πολυετή “εξοστρακισμό” της σε άλλους χώρους προκειμένου να προχωρήσει η ανακαίνιση του ιστορικού κτιριακού συγκροτήματος. Η Λότζια βρίσκεται κυριολεκτικά σε αναμμένα κάρβουνα προκειμένου να τρέξουν τάχιστα οι διαδικασίες για την κατακύρωση του διαγωνισμού για την προμήθεια επίπλων της Βικελαίας που ουσιαστικά θα ανοίξει το δρόμο για την επαναλειτουργία της. Η όλη διαδικασία έχει περάσει από σαράντα κύμματα αφού χρειάστηκε να γίνουν συνολικά τρεις διαγωνιστικές διαδικασίες μέχρι να καταλήξουμε σε ανάδοχο. Όπως είναι γνωστό οι δύο πρώτες ακυρώθηκαν αφού την πρώτη φορά ο διαγωνισμός κρίθηκε άγονος λόγω της συμμετοχής ενός μειοδότη που είχε μάλιστα δώσει εξαιρετικά χαμηλή έκπτωση της τάξεως του 2%, και τη δεύτερη φορά ανέκυψε το γνωστό πρόβλημα με τα πλαστά πιστοποιητικά. Έτσι τώρα τρέχει η τρίτη διαδικασία που έχει φτάσει στα χέρια της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που θα κληθεί να εγκρίνει την κατακύρωση του προσωρινού μειοδότη και αμέσως μετά ο φάκελος να περάσει από τον έλεγχο της Διαχειριστικής Αρχής. Αφού γίνουν όλα αυτά μέσα στο Σεπτέμβριο αναμένεται να υπογραφεί η σύμβαση με τον ανάδοχο προκειμένου να ξεκινήσει η προμήθεια όλων των επίπλων που εκτιμάται ότι θα έχει τελειώσει μέσα σε ένα τρίμηνο αφού ο στόχος που έχει τεθεί είναι στο τέλος του έτους να έχει ολοκληρωθεί η δεύτερη φάση του έργου που αντιστοιχεί στο ποσό του 1.103.890 ευρώ.

Όπως είναι γνωστό, η συνολική απόδοση του κτηρίου για τις ανάγκες της Βικελαίας, αποτελούσε πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας που συγκέντρωσε περισσότερες από 6.000 υπογραφές πολιτών, ανάμεσα τους και κορυφαίων προσωπικοτήτων του πνεύματος και της τέχνης, που ζητούσαν πιεστικά οι χώροι της Βικελαίας να αποδοθούν αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών της. Το ερώτημα βέβαια που μένει να απαντηθεί είναι εάν τελικά το ιστορικό κτίριο Αχτάρικα, όπως έχει διαμορφωθεί μετά την ανακαίνιση του -που κράτησε περισσότερο από επτά χρόνια-, μπορεί πραγματικά να καλύψει τις ανάγκες της Βικελαίας, αφού η νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί στο εσωτερικό του, φαίνεται ότι εγείρει ζητήματα. Το πρώτο από αυτά, είναι ότι στο όνομα της στατικής ενίσχυσης του κτιρίου, έγινε μια εξαιρετικά γενναιόδωρη στατική ενίσχυση, που περιέλαβε μεταξύ άλλων τη θεαματική αύξηση της διατομής των κολονων που στηρίζουν το κτίριο όπως και της τοιχοποιίας του συνολικά, γεγονός που σηματοδοτεί δραστικές αλλαγές σε σχέση με το εσωτερικό του κτιρίου. Το δεύτερο είναι ότι η διαμόρφωση των εσωτερικών χώρων της Βικελαίας δεν έγινε στο πλαίσιο μιας ειδικού τύπου αρχιτεκτονικής μελέτης που να προσδιορίζει με ακρίβεια τις πραγματικές ανάγκες της Βιβλιοθήκης, και να δημιουργεί τις προυποθέσεις ώστε να “κουμπώνουν” στη νέα διαμόρφωση του κτηρίου. Ήταν άλλωστε γνωστή η θέση της πρώην Δημοτικής Αρχής, που “φλέρταρε” ευθέως με την εγκατάσταση καταστημάτων εστίασης -όχι μόνο στους ισόγειους χώρους-, αντιλαμβανόμενη την χρήση του Αχτάρικα μέσα από το πρίσμα της ισχυρής οικονομικής ανταπόδοσης, που μπορούσαν να εξασφαλίσουν οι εμπορικές χρήσεις. Μέσα στο σκηνικό αυτό, η σημερινή δημοτική αρχή, καλείται να διαχειριστεί το κρίσιμο ζήτημα της νέας εσωτερικής διαμόρφωσης του κτιρίου να τους αξιοποιήσει στο μέγιστο, ώστε να αναπτυχθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι πραγματικές ανάγκες της Βικελαίας που αποτελεί ένα από τα κορυφαία πνευματικά ιδρύματα του τόπου μας με διεθνή ακτινοβολία, καθώς οι συλλογές της εκτείνονται από τα αρχεία του Δούκα της Κρήτης και των νοταρίων του Χάνδακα έως τα οθωμανικά αρχεία και τα αρχεία της Δημογεροντίας, παλαίτυπα του 15ου αι., τα αρχεία του δωρητή Δ. Βικέλα, των Γιώργου Σεφέρη, Γιώργου Σαραντάρη, Μάρκου Αυγέρη κ.ά., χειρόγραφα, πίνακες ζωγραφικής, σειρές περιοδικών και εφημερίδων, φωτογραφίες, χαρακτικά, οπτικοακουστικά τεκμήρια…

Στο πλαίσιο αυτό, όπως έχει στο παρελθόν ξεκαθαρίσει η αντιδήμαρχος Πολιτισμού κ.Αριστέα Πλεύρη, στους υπόγειους χώρους του κτιρίου, εκτιμάται ότι θα γίνει η εγκατάσταση του βιβλιοστασίου, αφού πρώτα αντιμετωπισθούν κάποια ζητήματα με την υγρασία που εμφανίζουν κάποια σημεία που απαιτούν ενδελεχή έλεγχο. Σε ό,τι αφορά στο ισόγειο τμήμα του Αχτάρικα, εδώ φαίνεται ότι έχει ξεκαθαρίσει ότι το βιβλιοπωλείο των εκδόσεων της Βικελαίας θα καταλάβει το γωνιακό τμημα του κτιρίου ανάμεσα στην οδό Δαιδάλου και την πλατεία των Λιονταριών. Όπως έχει αποσαφηνίσει η κ.Πλεύρη στόχος είναι το βιβλιοπωλείο να έχει μια σύγχρονη λειτουργία, και να μπορεί να φιλοξενεί δράσεις που συνάδουν με το χαρακτήρα του, βιβλιοπαρουσιάσεις, ομιλίες, εκδηλώσεις κ.α. Αντίστοιχα το παιδικό τμήμα της Βικελαίας εκτιμάται ότι θα εγκατασταθεί στον χώρο που έχει διαμορφωθεί δίπλα από τον εσωτερικό διάδρομο του Αχτάρικα, ώστε να είναι εύκολα προσβάσιμο. Σε ό,τι αφορά στη χωροθέτηση των υπολοίπων λειτουργιών της Βικελαίας, ο τελικός σχεδιασμός θα προκύψει σε συνεργασία με τους εργαζόμενους που γνωρίζουν το υλικό που διαθέτει θα κληθούν να διατυπώσουν τις απόψεις τους για τον καλύτερο τρόπο με τον οποίο μπορεί να κατανεμηθεί. Η αντιδήμαρχος Πολιτισμού υπογραμμίζει ότι για την ίδια, κορυφαίοι πολιτικοί στόχοι είναι εκτός από την καταλογογράφηση, των βιβλίων της Βικελαίας, και η ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης του βενετσιάνικου αρχείου, του τουρκικού αρχείου, και του γερμανικού αρχείου του Φράιμπουργκ, που θα πρέπει με κάθε τρόπο να δρομολογηθούν.