Του Γιάννη Ζωράκη

«Ποιες εκπτώσεις; Δεν υπάρχει διάθεση στην αγορά ούτε να κατεβαίνουν οι έμποροι στην αγορά».

Αυτή είναι η κραυγή απόγνωσης των εμπόρων του Ηρακλείου, που υπό άλλες συνθήκες αυτή την περίοδο θα προετοιμάζονταν για την θερινή εκπτωτική περίοδο, θα είχαν ήδη αναρτήσει δεκάδες προσφορές σχεδόν σε όλα τα καταστήματα και θα ήταν έτοιμοι να υποδεχθούν όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο, τόσο από τουρίστες, όσο και από τους ντόπιους καταναλωτές.

Από την άλλη πλευρά οι καταναλωτές, κάνοντας υπομονή για όσο περισσότερο μπορούσαν, θα είχαν οργανώσει τις ανάγκες τους, θα είχαν καταγράψει ποια προϊόντα χρειάζονταν περισσότερο και από Δευτέρα πιθανόν θα κατέβαιναν στις αγορές, για περιορισμένη μεν αλλά ζωογόνο δε κατανάλωση.

Τώρα όμως, μετά από δύο εβδομάδες επιβολής Capital Controls στην ελληνική αγορά, με τους σκληρότερους όρους αναλήψεων, με δημόσιους υπάλληλους που ακόμα δεν γνωρίζουν αν θα πληρωθούν, με ιδιωτικούς υπάλληλους που είτε πληρώνονται έναντι είτε καθόλου στις περισσότερες των περιπτώσεων, η αγορά έχει νεκρώσει. Πολλές είναι οι επιχειρήσεις που είτε ανοίξουν, είτε παραμείνουν κλειστές, δεν τζιράρουν ούτε ένα ευρώ την ημέρα, ενώ από την άλλη πλευρά όλοι οι προμηθευτές ζητούν τα χρήματα τους προκαταβολικά. Την ίδια στιγμή, οι ελάχιστοι καταναλωτές που προχωρούν σε αγορές, υπό τον φόβο του αύριο, καταναλώνουν κυρίως με τη χρήση πιστωτικών καρτών, έως ότου να εξαντληθεί και το πιστωτικό όριο αυτών.

Αγορά - φάντασμα

“Στην αγορά επικρατεί η απόλυτη ηρεμία, με την κακή έννοια της δήλωσης” αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου Μανώλης Κουμαντάκης για να τονίσει πως εδώ και δύο εβδομάδες μετά την επιβολή των Capital Controls η αγορά έχει βαλτώσει εντελώς.

Ακόμα και οι πολύ κακές ημέρες προηγούμενων καλοκαιριών δεν μπορούν να συγκριθούν με τις χείριστες τελευταίες 12 ημέρες των Capital Controls και της πλήρους αβεβαιότητας.

“Δεν υπάρχει ούτε μια αχτίδα φωτός, αλλά ούτε έστω ένα μικρό παράθυρο ελπίδας” αναφέρει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου μεταφέροντας την αγωνία και την αγανάκτηση των εμπόρων, οι οποίοι πια δεν μπορούν να διαχειριστούν τίποτα.

Είναι θέμα επιβίωσης

Ούτε κατά διάνοια δεν μπορεί να φανταστεί κανείς ότι αυτή τη θερινή περίοδο θα υπάρξουν εκπτώσεις με ποσοστά πάνω από 40 % ή 50 %. Μόνος λόγος για να γίνει κάτι τέτοιο θα πρέπει να είναι η ύπαρξη πολλών προϊόντων θερινής σεζόν στοκ, που οι έμποροι δεν θα μπορούσαν να κρατήσουν για μία ακόμα σεζόν, οπότε θα προτιμήσουν να τα πουλήσουν σε εξευτελιστικές τιμές, από το να μπουν εντελώς μέσα.

Τα περιθώρια εκπτώσεων φέτος αναμένονται πάρα πολύ μικρά, αφού οι περισσότεροι από τους εμπόρους στην πόλη, τηρούν μια στάση σύμφωνα με την οποία, ακόμα και σε μη εκπτωτικές περιόδους ελαχιστοποιούν τα περιθώρια του κέρδους τους, σε μια προσπάθεια να κερδίσουν ελάχιστα προς το ζην.

“Είναι θέμα επιβίωσης ενός κλάδου και ταυτόχρονα επιβίωσης των καταναλωτών” αναφέρει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου για να προσθέσει:

“Από τη μία πλευρά οι έμποροι θα βάλουν στις τιμές των προϊόντων το ελάχιστο κέρδος για να επιβιώσουν και από την άλλη οι καταναλωτές στην κατάσταση που έχουν φθάσει θα αναζητήσουν ό,τι πιο φθηνό που να μπορεί να καλύπτει βασικές ανάγκες τους. Δεν συζητάμε καν για να αγοράσουν κάτι το περιττό ή οποιοδήποτε είδος πέρα από αυτά που τους είναι απολύτως αναγκαία”.

Κάτω από αυτό το πρίσμα, τα ποσοστά των εκπτώσεων μοιραία δεν μπορεί να είναι μεγάλα γιʼ αυτή την περίοδο και δεν είναι και δεδομένο πόσοι τελικά από τους εμπόρους θα προχωρήσουν σε εκπτώσεις.

Όπως εξηγούν οι έμποροι, αν υπήρχε μια πολύ μεγάλη κίνηση στην αγορά, θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν και πολύ μεγάλες μειώσεις τιμών σε κάποια προϊόντα για να κινηθούν συνολικά. Με την ελάχιστη κίνηση όμως της αγοράς αυτή την περίοδο και με δεδομένο πως τα ποσοστά επί των κερδών έχουν ελαχιστοποιηθεί, οι έμποροι κάνουν τις εκπτώσεις εκείνες που τους επιτρέπουν να διατηρήσουν ζωντανή την επιχείρηση τους, έχοντας καλύψει όλες τις ανάγκες που απαιτεί η λειτουργία της.

Καμία προετοιμασία

Δεν έχει υπάρξει καμία προετοιμασία και καμία συζήτηση για το θέμα των εκπτώσεων, το οποίο πλέον είναι το τελευταίο που φαίνεται να απασχολεί τόσο τους επιχειρηματίες, όσο και τους καταναλωτές.

Οι επιχειρηματίες δεν έχουν καμία διάθεση να προχωρήσουν σε εκπτώσεις, αφού οι υποχρεώσεις τους που τρέχουν κι έχουν μείνει σε εκκρεμότητα δύο εβδομάδες λόγω Capital Controls είναι το πρώτο μέλημα τους.

Εφόσον υπάρξει μια θετική συμφωνία για την Ελλάδα στις Βρυξέλλες και εφόσον η οικονομία αρχίσει να κινείται ξανά, ενδεχομένως να μπορέσουν να δουν το θέμα των εκπτώσεων ξανά, όμως προς το παρόν, τηρούν στάση αναμονής και δύο ημέρες πριν την επίσημη έναρξη τους δεν ξέρουν καν τι θα κάνουν.