Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Η άνιση φορολογική μεταχείριση των Ηρακλειωτών και η απώλεια σοβαρότατων εσόδων από το δημοτικό ταμείο, είναι μόνο μερικές από τις διαπιστώσεις του πορίσματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου που για δύο μήνες έκανε φύλλο και φτερό τα της οικονομικής διαχείρισης των εσόδων του Δήμου Ηρακλείου για το 2013. Το πόρισμα το οποίο αποκαλύπτει σήμερα η "Π" βρίσκεται ήδη στα χέρια του Δήμου Ηρακλείου, που καλείται να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα δομικά λειτουργικά προβλήματα της οικονομικής διαχείρισης και τα μείζονα ζητήματα που εντοπίζει το Ελεγκτικό Συνέδριο σε σχέση με τη εισπρακτική πολιτική της Λότζια. Όπως είναι γνωστό, με εντολή του προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πραγματοποιήθηκε έλεγχος σε πέντε συνολικά Δήμους που επιλέχθηκαν με κριτήριο την τάξη μεγέθους των εσόδων τους ανάμεσα στους 325 Δήμους της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό έγινε οικονομικός έλεγχος στους Δήμους Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Καλαμαριάς, Ηρακλείου και Γλυφάδας.

Το βασικό συμπέρασμα του ελέγχου είναι η αδυναμία των Δήμων να εξασφαλίσουν την πληρότητα των ιδίων εσόδων τους και να βελτιώσουν την εισπραξιμότητα των απαιτήσεών τους. Αυτό συνδέεται με την αδυναμία τους να διαμορφώσουν ένα σύστημα εσωτερικών δικλίδων, με την πολυπλοκότητα στο νομοθετικό πλαίσιο και με την ανεπαρκή επικοινωνία και συνεργασία με τρίτους φορείς. Ο έλεγχος εντόπισε ουσιώδεις ελλείψεις στη διαδικασία προσδιορισμού της δυνητικής βάσης υπολογισμού των ιδίων εσόδων, της αναγνώρισης των υπόχρεων οφειλετών και της έγκαιρης σύνταξης χρηματικών καταλόγων. Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής σύμφωνα με το πόρισμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι ότι η διαδικασία είσπραξης εσόδων επαφίεται στην καλή προαίρεση των υπόχρεων οφειλετών, δεν διασφαλίζει την πληρότητα τους ενώ οδηγεί σε άνιση φορολογική μεταχείριση των δημοτών. Η διαχείριση αυτή έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία ελλείμματος στους προϋπολογισμούς τους και κατʼ επέκταση την επιβάρυνση σε πολλές περιπτώσεις του κρατικού προϋπολογισμού με πρόσθετες κρατικές επιχορηγήσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο βαθμός εισπραξιμότητας των ιδίων εσόδων των Δήμων κυμαίνεται στο ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό μεταξύ 1,88% και 6,63%.

Μη βεβαιωθέντα τέλη

Πιο συγκεκριμένα στο Δήμο Ηρακλείου, σε ό,τι αφορά τα μη βεβαιωθέντα τέλη για το 2013, εντοπίζονται αδυναμίες που ενέχουν τον κίνδυνο να μην εντοπιστούν πιθανοί υπόχρεοι επιτηδευματίες. Η ομάδα ελέγχου πραγματοποίησε διασταυρώσεις του φυσικού αρχείου των δηλώσεων απόδοσης του τέλους, των καταχωρημένων δεδομένων στο μηχανογραφικό σύστημα του Δήμου και των διαθέσιμων στοιχείων (χρήσεις 2011- 2012) από όπου προέκυψε ότι 149-υπόχρεοι έχουν υποβάλει αίτηση απόδοσης τέλους για κάποιες μόνο χρονικές περιόδους της ελεγχόμενης χρήσης (2013) και όχι για το σύνολό της, χωρίς κάποια προφανή αιτία για τους λόγους που συμβαίνει αυτό. 'Οπως γίνεται αντιληπτό υπάρχει μια αντίστοιχη απώλεια εσόδων. Αντίστοιχα 559 υπόχρεοι που έχουν υποχρέωση υποβολής του εν λόγω τέλους δεν έχουν υποβάλει την αντίστοιχη αίτηση απόδοσης για όλη την ελεγχόμενη χρήση (2013), ενώ 164 από αυτούς εμφανίζονται στο σύστημα να μην έχουν υποβάλει αίτηση ούτε στις χρήσεις 2011 και 2012.

Οι κλήσεις

της Δημοτικής

Αστυνομίας

Σε ό,τι αφορά τις κλήσεις της Δημοτικής Αστυνομίας, το Ελεγκτικό Συνέδριο εντοπίζει 10.643 κλήσεις, συνολικού ύψους 676.765 ευρώ, για το έτος 2013 που παραμένουν μη βεβαιωμένες και φυσικά ανείσπρακτες.

Επιπλέον, στο πόρισμα αναφέρεται ότι ο Δήμος προέβη σε ταμειακή βεβαίωση προστίμων για παράνομες σταθμεύσεις 2011-2013 συνολικού ποσού 1.814.785 ευρώ εντός της χρήσης του 2015. Η καθυστέρηση οφείλεται, σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες, στο γεγονός ότι δεν έχει ολοκληρωθεί διαγωνισμός για την υπηρεσία μαζικής αποστολής βεβαιωτικών καταλόγων και συστημένων επιστολών προς τους παραβάτες, με συνέπεια να μην είναι δυνατή η επιβολή προσαυξήσεων. Τέλος, σε δείγμα 8 αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου που αφορούν διαγραφές ή μειώσεις προστίμων, στις μισές περιπτώσεις δεν προσκομίσθηκαν ούτε επισυνάπτονταν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά από τα οποία να προκύπτει η νομιμότητα των αποφάσεων αυτών.

Τα τέλη κοινοχρήστων

Σε ό,τι αφορά τα τέλη κοινοχρήστων χώρων, κατά τη διάρκεια του 2013, διενεργήθηκαν περίπου 1.000 αυτοψίες από μικτά κλιμάκια της Δημοτικής Αστυνομίας και υπαλλήλων του Δήμου και από αμιγή κλιμάκια της Δημοτικής Αστυνομίας. Προέκυψαν 311 παραβάσεις από τις αυτοψίες που διενήργησαν τα μικτά κλιμάκια και 33 παραβάσεις από τα αμιγή της Δημοτικής Αστυνομίας (συνολικό ποσοστό παραβατικότητας 34% περίπου). Σε δείγμα 30 αυτοψιών που διενεργήθηκαν από τα μικτά κλιμάκια προέκυψε ότι σε 6 μόνο περιπτώσεις είχε προηγηθεί έκδοση της σχετικής άδειας, ενώ σε 17 περιπτώσεις παρατηρήθηκε ότι είχαν βεβαιωθεί τέλη και πρόστιμα και σε προηγούμενα έτη που παρέμεναν ανείσπρακτα. Μετά την κατάργηση της Δημοτικής Αστυνομίας, το κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εκτιμά ότι η διενέργεια των αυτοψιών, τόσο για τους καταγεγραμμένους υπόχρεους όσο και για εκείνους που καταλαμβάνουν κοινόχρηστους χώρους αυθαίρετα, καθίσταται δυσχερής να διεξαχθεί από τους δύο υπαλλήλους του τμήματος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, οι σχετικές διαδικασίες καθυστερούν σημαντικά. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στη χρήση του 2013 από τις αυτοψίες που διενεργήθηκαν βεβαιώθηκαν 950 χιλ. ευρώ τέλη και πρόστιμα περίπου, εκ των οποίων 850 χιλ. ευρώ βεβαιώθηκαν στο 2015 και 100 χιλ. ευρώ στο 2014.

Οι εισπράξεις από τη διαφήμιση

Το κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σε ό,τι αφορά στα τέλη και τα πρόστιμα διαφήμισης, διαπιστώνει ότι δεν υπάρχουν, επί σειρά ετών συμβάσεις για την τοποθέτηση διαφημιστικών μέσων σε κοινόχρηστους χώρους. Οι σχετικές διαγωνιστικές διαδικασίες είτε δεν έχουν ολοκληρωθεί είτε οι διαγωνισμοί έχουν κηρυχθεί άγονοι. Επιπλέον, παρατηρήθηκε χαμηλή εισροή εσόδων από τέλη νόμιμης διαφήμισης, ενώ η επιβολή προστίμων για παράνομη διαφήμιση κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα. Εντούτοις εντοπίζονται σημαντικές ελλείψεις στις διαδικασίες διενέργειας συντονισμένων, συστηματικών και ολοκληρωμένων αυτοψιών. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, έληξαν οι δύο συμβάσεις διαφήμισης από την παραχώρηση χρήσης κοινόχρηστων χώρων στις 9-3-2011, η πρώτη που αφορά την εκμετάλλευση στεγάστρων στάσεων αναμονής, και τις 31-7-2011, η δεύτερη για την εκμετάλλευση πλαισίων (ρακετών), για συνολικό ετήσιο τίμημα 100 χιλ. ευρώ περίπου. Τα έσοδα από την εκμετάλλευση των διαφημιστικών χώρων ήταν για τις χρήσεις 2012 έως και 2014 μηδενικά. Οι αυτοψίες από υπαλλήλους του Δήμου για την καταγραφή παραβάσεων σχετικών με τα έσοδα από διαφήμιση σταμάτησαν από το 2010. Οι τελευταίες αυτοψίες από τη Δημοτική Αστυνομία, μέχρι και την κατάργησή της στο 2013, απέφεραν έσοδα 9 χιλ. ευρώ περίπου και βεβαιώθηκαν στο 2014, με ένα μέσο ποσό ετήσιων παραβάσεων 30 χιλ. ευρώ περίπου. Να σημειωθεί ότι η Δημοτική Αστυνομία κατέγραφε αποκλειστικά παραβάσεις που αφορούσαν παράνομες επικολλήσεις διαφημιστικών αφισών σε δρόμους και όχι για το σύνολο των περιπτώσεων που αφορούν διαφήμιση.

Οι μισθώσεις

δημοτικών ακινήτων

Σοβαρό ζήτημα εγείρεται και για τα έσοδα από την εκμίσθωση των δημοτικών ακινήτων, αφού, όπως προκύπτει από το πόρισμα, στους σχετικούς λογαριασμούς της λογιστικής εμφανίζονται 170 χιλ. ευρώ περισσότερα από τα δηλωθέντα μισθώματα στο έντυπο «Ε2 - αναλυτική κατάσταση για τα μισθώματα ακινήτων οικον. έτους 2014 (εισοδήματα από 1-1 έως 31-12-2013)». Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι για τις διαφορές μεταξύ των συνολικών παγίων που φαίνονται να εκμισθώνονται στο έντυπο Ε2 του Μητρώου Παγίων και του Εντύπου Ε9 δεν δόθηκαν εξηγήσεις μέχρι και την ημερομηνία ελέγχου. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι εντοπίστηκαν 25 μισθωμένα ακίνητα που δεν εμφανίζονται στο έντυπο Ε2 καθώς και περιπτώσεις λανθασμένων καταχωρήσεων στοιχείων μισθωτών. Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθεί το γεγονός ότι η ομάδα ελέγχου ότι στη χρήση του 2013 διαπίστωσε ότι υπήρχαν ακίνητα που θα μπορούσαν να ενοικιαστούν αλλά παρέμεναν αναξιοποίητα. Αναλυτική κατάσταση αυτών για το λόγο για τον οποίο παρέμεναν αναξιοποίητα δεν δόθηκε από την πλευρά του Δήμου Ηρακλείου μέχρι και την ημερομηνία ολοκλήρωσης του ελέγχου.

Σε ό,τι αφορά τα τέλη διέλευσης διαπιαστώθηκε ότι ο Δήμος Ηρακλείου δεν έχει προχωρήσει στη βεβαίωση ποσού 25.190,55 ευρώ για το έτος 2013. Οι αντίστοιχες βεβαιώσεις για το εν λόγω έτος ανέρχονται σε 15.712 ευρώ.

Μέσω του Δήμου

πληρώνονται δάνεια

της ΔΕΥΑΗ

Η ομάδα ελέγχου εντόπισε ότι δια μέσω του Δήμου Ηρακλείου πληρώνεται δάνειο της ΔΕΥΑΗ, αφού όπως διαπιστώθηκε ποσό 313.877,72 ευρώ, (στη χρήση 2013) παρακρατήθηκε από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων από τη διάθεση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων λόγω συναφθέντων δανείων της Δημοτικής Επιχείρησης Υδρευσης - Αποχέτευσης Ηρακλείου.

Το συνολικό ποσό που έχει βεβαιωθεί και οφείλεται από τη "ΔΕΥΑΗ" στον Δήμο Ηρακλείου, μετά των νομίμων προσαυξήσεων, ανέρχεται σε 1.050.341,46 ?, γεγονός που υποκρύπτει την έμμεση εξυπηρέτηση του δανείου της ΔΕΥΑΗ από τον Δήμο Ηρακλείου.

Αγόρασε πνευματικά

δικαιώματα της ταινίας “El Greco” με 150.000 ευρώ και δεν εισέπραξε έσοδα που δικαιούται

Η ομάδα του Ελεγκτικού Συνεδρίου διαπίστωσε ότι ο Δήμος Ηρακλείου προέβη στην έκδοση ενταλμάτων ποσού 150.000 ευρώ υπέρ αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας κατά τη χρήση 2007 που αφορούσαν στην αγορά δικαιωμάτων ποσοστού 1,2% επί της κυριότητας του κινηματογραφικού έργου "EL GRECO”, όπως προκύπτει από σχετικό συμφωνητικό μεταξύ του Δήμου και της εταιρείας, έτους 2006 και το οποίο είναι αθεώρητο από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. Όπως προκύπτει ο Δήμος ουδέποτε έχει προβεί στην αναζήτηση πιθανών εσόδων που απορρέουν από το σχετικό συμφωνητικό.

Καρτέλες οφειλετών

Ένα μπάχαλο σε σχέση με τις καρτέλες οφειλετών του Δήμου Ηρακλείου διαπιστώνει το ελεγκτικό Συνέδριο, καθώς στο πόρισμά του αναφέρει ότι εντοπίστηκαν αρκετές περιπτώσεις οφειλετών με οφειλές αναγόμενες σε περιόδους πριν την μηχανογράφηση του Δήμου το 2003, όπου οι οφειλές αυτές ενώ είχαν εξοφληθεί κατά το παρελθόν με χειρόγραφα γραμμάτια, δεν έχει ενημερωθεί η αντίστοιχη καρτέλα οφειλέτη. Για τους οφειλέτες αυτούς, το τμήμα ταμειακής βεβαίωσης δεν έχει προβεί στις προβλεπόμενες διαδικασίες αναγκαστικών μέτρων, λόγω της αβεβαιότητας ως προς την εξόφληση ή μη των οφειλών αυτών.

Επιπλέον, εντοπίστηκε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις διπλοτύπων είσπραξης δεν τηρείται η διαδικασία είσπραξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 3 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, που ορίζουν ρητά ότι η είσπραξη των βεβαιωμένων οφειλών διενεργείται κατά χρονολογική σειρά βεβαίωσης.