Ένα πρότυπο μοντέλο συνεργατισμού ετοιμάζονται να εφαρμόσουν για πρώτη φορά στην Κρήτη 20 αγροτικοί συνεταιρισμοί του νομού Ηρακλείου που στοχεύουν στην από κοινού εμπορική δραστηριότητα προϊόντων και αγροεφοδίων. Πρόκειται για ένα μεγαλόπνοο σχέδιο, του οποίου οι βάσεις μπήκαν κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνάντησης των προέδρων των εμπλεκομένων συνεταιρισμών. Με την υλοποίησή του εκτιμάται ότι οι συνεταιρισμοί, έχοντας αποκτήσει ισχύ εν τη ενώσει, θα μπορέσουν να παίξουν δυναμικότερο ρόλο στην αγορά και να επιτύχουν, μέσα από τη διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων προϊόντων, καλύτερες τιμές για τους παραγωγούς.

«Μαγιά» αυτής της συνεργασίας είναι οι συνεργαζόμενοι συνεταιρισμοί στον πιστοποιημένο Φορέα Αʼ Επισκοπής, οι οποίοι έχουν ήδη το προηγούμενο της λειτουργικής σύμπραξης στον τομέα της ενεργοποίησης των δικαιωμάτων. Οι δηλώσεις ΟΣΔΕ ήταν το έναυσμα για να μπει στο τραπέζι της συζήτησης μία ενδεχόμενη συνεργασία και σε άλλους τομείς, όπως η αγοραπωλησία ομοειδών προϊόντων και εφοδίων.

Η ιδέα αυτή ωρίμασε και κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνάντησης των προέδρων των συνεταιρισμών αποφασίστηκε να δοθεί το εναρκτήριο λάκτισμα προκειμένου το εγχείρημα να πάρει σάρκα και οστά. Έτσι, με απόφαση των προέδρων, ανατέθηκε σε λογιστή η διερεύνηση της νομικής μορφής που μπορεί να πάρει αυτή η προσπάθεια προκειμένου αφενός να επιτευχθεί συνεργασία σε εμπορικό επίπεδο και αφετέρου να διασφαλιστεί η πλήρης αυτοδυναμία των συνεταιρισμών.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Π» πρόθεση να συμμετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια έχουν ήδη εκφράσει, μέσω των εκπροσώπων τους, οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί Ζαρού, Κρουσώνα, Καλεσσών, Αρκαλοχωρίου, Παρτίρων, Αγίου Μύρωνα, Μάρθας, Καραβάδω, Πατσίδερου, Παναγιάς, Καστελλίου, Βόνης, Τυλίσσου, Νιπιδιτού, Αϊτανίων, Σταμνιών, Ελιάς, Γάλιπε και Επισκοπής καθώς και ο Αγροτοβιομηχανικός Συνεταιρισμός Τυμπακίου.

Για το εγχείρημα μίλησε στην «Π» ο πρόεδρος του Φορέα Αʼ Επισκοπής κ. Γιάννης Κυπριωτάκης: «Αποφασίσαμε να προωθήσουμε την ιδέα του συνεργατισμού με στόχο να δοθεί υπεραξία στα προϊόντα προς όφελος των παραγωγών μας, με τη διακίνησή τους χωρίς μεσάζοντες, ή ακόμη και μέσω εμπόρων, αλλά με τη δυναμική ενός φορέα που μπορεί να διαθέσει μεγάλες ποσότητες προς εμπορία. Αυτό που θέλουμε είναι να διαμορφώσουμε ένα μοντέλο συνέργειας, χωρίς πρωτοκαθεδρίες, με διαφάνεια στον τρόπο λήψης αποφάσεων και διαχείρισης και ανοικτό σε νέες συνεργασίες».

Παρότι το εγχείρημα είναι ακόμη στα «σπάργανα», χωρίς να έχει πάρει νομική μορφή, οι συζητήσεις που έχουν γίνει έχουν αποκρυσταλλωθεί σε ένα πρώτο σχέδιο δράσης, το οποίο περιλαμβάνει, εκτός από την πολύ σημαντική, για λόγους οικονομικούς, δραστηριότητα των δηλώσεων ΟΣΔΕ και μια σειρά ακόμη ενεργειών. Σε επίπεδο εμπορίας προϊόντων, υπήρξε μία κατʼ αρχήν συμφωνία για τη δραστηριοποίηση σε ομοειδή προϊόντα, όπως είναι το ελαιόλαδο, σε πρώτη φάση, και στη συνέχεια τα οινοστάφυλλα. Πρόκειται για δύο τομείς που έχουν μεγάλη δυναμική για τις συνεργαζόμενες συνεταιριστικές οργανώσεις. Ενδεικτικά, εκτιμάται ότι με τη νέα ελαιοκομική περίοδο, θα μπορούσαν να διακινηθούν μέσα από το νέο συνεργατικό σχήμα, 15.000 – 20.000 τόνοι ελαιολάδου. Με την κατάλληλη εμπορική πολιτική και διαχείριση θα μπορούσαν να επιτευχθούν καλύτερες τιμές συγκριτικά με την ακολουθούμενη από τους περισσότερους σήμερα πρακτική της βεβιασμένης και μεμονωμένης διάθεσης του προϊόντος. Για να επιτύχει αυτή η προσπάθεια, ωστόσο, είναι σαφές στους εμπνευστές της ότι θα πρέπει να κερδηθεί η εμπιστοσύνη του παραγωγού. Κι αυτό απαιτεί καλύτερες τιμές και άμεση πληρωμή του διατιθέμενου προϊόντος.

Εκτός από την εμπορική δραστηριότητα στις αγορές ελαιολάδου και οινοσταφύλλων, ένας ακόμη τομέας εμπορικής δραστηριότητας και πάλι με σκοπό την επίτευξη οικονομιών κλίμακος αποφασίστηκε να είναι τα αγροεφόδια. Επίσης, συμφωνήθηκε η δημιουργία μιας ενιαίας ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων για την καλύτερη διαχείριση των αγροτών, αλλά και σύμπραξη κατά περίπτωση, όπου εκτιμάται ότι μπορεί να επιτευχθεί καλύτερο αποτέλεσμα. Μία τέτοια περίπτωση είναι π.χ. η διαδικασία πιστοποίησης ορθολογικής χρήσης φυτοφαρμάκων, για την οποία αποφασίστηκε να γίνει συντονισμένα και ομαδικά, ώστε να εξασφαλιστεί το χαμηλότερο δυνατό κόστος για τους αγρότες.

Η προσπάθεια που έχει ήδη ξεκινήσει για τη συνέργεια των συνεταιρισμών και στον τομέα της εμπορίας δεν έχει μόνο θετικές προοπτικές, όπως είναι η δυνατότητα αύξησης του κέρδους και μείωσης του κόστους για τους παραγωγούς καθώς και η αξιοποίηση του συνόλου των εγκαταστάσεων των οργανώσεων. Έχει και «αγκάθια», όπως είναι τα διαφορετικά οικονομικά μεγέθη και τα χρέη που βαρύνουν ανισομερώς κάποιους από τους εμπλεκόμενους συνεταιρισμούς. Προκειμένου να ξεπεραστούν αυτά τα προβλήματα διερευνάται η δυνατότητα υιοθέτησης νομικής μορφής, που θα επιτρέπει την υλοποίηση της ιδέας του συνεργατισμού παράλληλα με την διατήρηση της πλήρους αυτοδυναμίας των συνεταιριστικών οργανώσεων.