Της Κατερίνας Μυλωνά
Ένα έργο που προβληματίζει τους θεατές καθώς, ενώ γράφτηκε πριν από 110 χρόνια, παραμένει επίκαιρο, παρουσιάζει από σήμερα στο Ηράκλειο η Ομάδα Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ.
Το έργο του Γιόχαν Άουγκουστ Στρίντμπεργκ «Ο Πελεκάνος» ανεβαίνει από σήμερα ως την ερχόμενη Δευτέρα 11 Μαΐου στις 9.30 το βράδυ στο Θέατρο Κρήτης (Καπετάν Χαραλάμπη 1, όπισθεν ΟΤΕ).
«Δεν θέλω η τέχνη μου να είναι πασατέμπος. Θέλω να προβληματίζει και να εγείρει ερωτήματα προς σκέψη. Να είναι μια ευκαιρία για ενδοσκόπηση αλλά και για επικοινωνία», αναφέρει στην «Π» ο σκηνοθέτης της παράστασης, κ. Δημήτρης Φοινίτσης.
Γιατί ένα έργο που γράφτηκε πριν από 110 χρόνια είναι σήμερα επίκαιρο;
«Γιατί αυτή είναι η μοίρα των μεγάλων λογοτεχνών. Να παραδίδουν έργα στην ανθρωπότητα που στο πέρασμα του χρόνου αποδεικνύονται αναλλοίωτα. Ο Γιόχαν Άουγκουστ Στρίντμπεργκ ανήκει σε αυτή την χαρισματική κατηγορία. Το έργο του είναι κλασικό, άφθαρτο, ατσάλινο εις το διηνεκές. Ωστόσο κι εδώ –όπως και σε άλλες δουλειές μου- έχω επέμβει δραστικά στην απόδοση, αποφασίζοντας συνάμα και τη διασκευή. Το έργο έχει μετατοπιστεί χωροχρονικά στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Στην εποχή της ύφεσης. Κοινωνικής, οικονομικής, οικογενειακής ύφεσης. Στην ευτέλεια των ημερών, δηλαδή. Διατηρώ ατόφια την προβληματική και τους κύριους άξονες που διατρέχουν το δραματικό κείμενο αλλά το «διαβάζω» ως ελληνικό. Για να αφορά πρώτα από όλους εμένα. Και τη ζωή που μοιράζομαι με τους θεατές-συνενόχους στο δράμα των ηρώων του συγγραφέα».
Οι θεατές φεύγουν προβληματισμένοι από το θέατρο;
«Σαφώς και αυτό είναι το ζητούμενο. Δεν θέλω η τέχνη μου να είναι πασατέμπος. Θέλω να προβληματίζει και να εγείρει ερωτήματα προς σκέψη. Να είναι μια ευκαιρία για ενδοσκόπηση αλλά και για επικοινωνία. Θέλω ο κόσμος, βγαίνοντας από την παράσταση, να παίρνει το χρόνο του και να συζητάει γιʼ αυτό που είδε. Να μην στέκεται αδιάφορος τρέχοντας στο πρώτο μπαρ να πνίξει την πλήξη του. Αλλιώς ας μείνει μπροστά στο χαζοκούτι κι ας αποκοιμηθεί αποχαυνωμένος στην προπαγάνδα που του προσφέρουν απλόχερα και συστηματικά».
Υπάρχουν αντίστοιχες οικογενειακές σχέσεις στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα;
«Αρκεί να ρίξει κανείς μια φευγαλέα ματιά στο αστυνομικό δελτίο. Βεβαίως, στο έργο το «έγκλημα» δεν είναι αιμοσταγές. Είναι όμως το ίδιο ύπουλο και καταστροφικό. Ο άνευ ελέους ευνουχισμός ακατάλληλων γονέων επάνω στα ασχημάτιστα –ψυχικά- παιδιά τους είναι μια καθημερινή πρακτική. Φρικτή αλλά καθημερινή. Οδυνηρή και καθοριστική για το μετέπειτα βίο του ανθρώπου! Ακόμα και στα καλύτερα σπίτια. Συμβαίνει παντού. Ειδικά στην Ελλάδα της ύφεσης και της νέας πείνας. Της θλίψης και της αβεβαιότητας. Τα παιδιά πολλές φορές λειτουργούν για κάποιους ανάξιους γεννήτορες ως σάκος του μποξ, ως εξιλαστήρια θύματα. Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Κοιτάξτε μέσα σας και δώστε απάντηση στο μέτρο που σαν αναλογεί».
Πώς έχει μέχρι στιγμής ανταποκριθεί το κοινό της Κρήτης στην παράσταση;
«Έχουμε παίξει μόνο στα Χανιά, το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε. Δεν πρόκειται για μια εύπεπτη παράσταση, σπεύδω να το διευκρινίσω. Περιμένω να δω τι θα γίνει στη γενέθλια πόλη μου, το Ηράκλειο. Μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας με μακραίωνη παράδοση στις τέχνες και τα γράμματα. Θέλω, λοιπόν, να ελπίζω πως το εναλλακτικό θέατρο είναι στις προτεραιότητες των συμπολιτών μου».
Ποιος είναι ο επόμενος στόχος της «Ομάδας Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ»;
«Να συνεχίζει να υπάρχει χωρίς ιμπρεσάριους και κλίκες του σαθρού κατεστημένου. Να εξακολουθεί να προτείνει το νέο και το διαφορετικό, το γόνιμο και το ουσιαστικό. Και να μη σταματά να δοκιμάζει και να επικοινωνεί μέσω της τέχνης. Τα άμεσα σχέδιά μας είναι η συμμετοχή τον Ιούνιο στο φεστιβάλ «Αθέατη Πόλη» που θα γίνει φέτος για πρώτη φορά στα ενετικά τείχη του Ηρακλείου. Θα παρουσιάσουμε μια δράση που την ονομάζω «Στη θέα των λέξεων: Ηράκλειο», με λογοτεχνικά κείμενα γραμμένα για το Μεγάλο Κάστρο από εμβληματικές πένες του 20ού αιώνα. Και τον Σεπτέμβρη θα ανεβάσω έναν αγαπημένο κλασικό μονόλογο σε έναν ξεχωριστό χώρο που δεν θα ήθελα να αποκαλύψω ακόμη. Αμέσως μετά θα παιχτεί σε ένα υπέροχο μουσείο στην Αθήνα, στην Πλάκα. Ελπίζω η ανταπόκριση του ηρακλειώτικου κοινού αυτές τις μέρες στον «Πελεκάνο» να είναι τέτοια που να με κάνει να επιστρέψω στην πόλη μου για καιρό πια και να δουλέψω εδώ απερίσπαστος, φτιάχνοντας μια νέα κατάσταση με τίμια και ειλικρινή μέσα».
