Του Κώστα Μπογδανίδη
Μάθανε ότι «κάνουμε»... βιομάζα, πλακώσανε και τα βιορευστά! Η Κρήτη φαίνεται ότι είναι πεδίο... δοκιμών διαφόρων μεθόδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είτε με ΑΠΕ είτε από βιομάζα που το τελευταίο διάστημα προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις κυρίως στις περιοχές της Μεσαράς και της Σητείας. Τώρα όμως ήρθε η σειρά του βιορευστού!
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της “Π” αρκετές αιτήσεις επενδυτικών σχεδίων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από...βιορευστό έχουν φτάσει στην Περιφέρεια Κρήτης σε συνέχεια των όσων έγιναν με τις επενδύσεις βιομάζας! Οι πρώτες αφορούν τη δυτική Κρήτη και έπεται συνέχεια!
Επενδύσεις βιορευστού που αναφέρονται σε...εισαγόμενα τηγανόλαδα από την ανατολική Ευρώπη διά των οποίων θα παράγεται ενέργεια. Και μάλιστα οι πρώτες 5 προτάσεις φέρονται να είναι μονάδες που στην ουσία είναι στο...ίδιο οικόπεδο!
Αυτές οι πρώτες αναμένεται να εξεταστούν από την Επιτροπή περιβάλλοντος ίσως και την ερχόμενη Πέμπτη στη συνεδρίαση που προγραμματίζεται.
Το πώς και το γιατί οι επενδυτές ξαφνικά...ανακαλύπτουν τη βιομάζα και τα βιορευστά είναι περίεργο την στιγμή που δείχνει ότι όλο το σύστημα χωλαίνει...στην Ελλάδα.
«Ναι, έχουμε πάρει προτάσεις για επενδυτικά σχέδια που αφορούν βιορευστά» λέει στην “Π” ο αντιπεριφερειάρχης κ.Καλογερής που επιβεβαιώνει την κατάθεση των προτάσεων.
«Εμείς όπως ξέρετε είμαστε υποχρεωμένοι να φέρουμε τις προτάσεις στην επιτροπή η οποία θα κρίνει» λέει ο αντιπεριφερειάρχης και δεν κρύβει τον προβληματισμό της Περιφέρειας τόσο για το είδος της επένδυσης όσο και την χωροθέτησή τους.
«Εμείς δεν λέμε όχι στις επενδύσεις, αλλά θα είμαστε πολύ αυστηροί όπως κάναμε και στις περιπτώσεις της βιομάζας. Κι όλες ελέγχονται κατά περίπτωση» ανέφερε ο κ. Καλογερής.
Το φιάσκο της βιομάζας
Θυμίζουμε ότι στην Περιφέρεια Κρήτης είχαν κατατεθεί πάνω από 20 αιτήσεις επενδυτικών σχεδίων βιομάζας, αλλά η περιφέρεια πέραν από 2-3 είπε όχι. Ωστόσο, οι περισσότερες πήραν... έγκριση από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση (ήδη δέκα περίπου έχουν αδειοδοτηθεί όπως έχει γράψει η “Π”).
Πάντως το όλο θέμα της νομοθεσίας φαίνεται ότι έχει διαφορετικές προσεγγίσεις αναφορικά με τη βιομάζα.
Βιομάζα αποκαλείται το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται από τις γεωργικές, συμπεριλαμβανομένων φυτικών και ζωικών ουσιών, τις δασοκομικές και τις συναφείς βιομηχανικές δραστηριότητες, καθώς και το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα βιομηχανικών αποβλήτων και αστικών λυμάτων και απορριμμάτων .
Η ηλεκτροπαραγωγή από στερεά βιομάζα γίνεται σήμερα αποκλειστικά μέσω της καύσης της σε ατμοηλεκτρικούς σταθμούς με θαλάμους καύσης των τύπων “κινούμενης σχάρας” (παλαιότεροι), “αιώρησης κονιορτού” (suspension burners) ή “ρευστοποιημένης κλίνης” (πλέον πρόσφατη εξέλιξη με σαφή πλεονεκτήματα στην μεσαία και την μεγάλη κλίμακα).
Στην Ελλάδα, πρακτικά το σύνολο της παραγωγής ηλεκτρισμού από βιομάζα και βιοκαύσιμα προέρχεται σήμερα από ΧΥΤΑ και εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού αστικών λυμάτων, όπου παράγεται βιοαέριο από την αναερόβια χώνευση του βιοαποικοδομήσιμου κλάσματος των αποβλήτων αυτών. Εκεί, η μετατροπή της χημικής ενέργειας σε ηλεκτρική γίνεται ως τώρα αποκλειστικά από εμβολοφόρες μηχανές εσωτερικής καύσης, αλλά γενικότερα οι τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής από ρευστά βιοκαύσιμα συμπεριλαμβάνουν αεριοστρόβιλους και συστοιχίες μικροτουρμπινών σε απλούς και συνδυασμένους κύκλους ή σε εφαρμογές συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας (ΣΗΘ).
Μερικές καλές ευκαιρίες για την παραγωγή ηλεκτρισμού από βιολογικής προέλευσης καύσιμα που έχουμε αφορούν στην καλύτερη ενεργειακή αξιοποίηση πάσης φύσεως βιοαποικοδομήσιμων υπολειμμάτων, αποβλήτων και λυμάτων. Σε πολλές περιπτώσεις αυτά απλά αφήνονται / απορρίπτονται στο περιβάλλον, με όλες τις αρνητικές συνέπειες μιας τέτοιας πρακτικής, ενώ σε άλλες η αξιοποίηση δεν είναι πλήρης. Πιο συγκεκριμένα:
- Σε μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες ή σε περιοχές όπου υπάρχουν συγκεντρωμένες περισσότερες μικρές, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αναερόβιοι χωνευτήρες για την παραγωγή βιοαερίου και εφαρμογές συμπαραγωγής, με προφανή οφέλη την εξοικονόμηση συμβατικά παραγόμενης ενέργειας, την παραγωγή εμπορεύσιμων παραπροϊόντων (π.χ. βελτιωτικών εδάφους) και την μείωση του επιβαρυντικού για το περιβάλλον οργανικού φορτίου των απορριπτόμενων υλικών. Εδώ βέβαια έχει μεγάλη σημασία η προσοχή στην μελέτη και την κατασκευή της εγκατάστασης από εξειδικευμένο και έμπειρο εργολάβο και κατόπιν στην λειτουργία της από αναλόγων προσόντων προσωπικό.
- Θα μπορούσε να ενταθεί η αξιοποίηση του βιοαερίου που παράγεται από τα απορρίμματα δεκάδων μικρότερων δήμων από αποκεντρωμένες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής μικρής και μέσης κλίμακας. Υπό το φως της Οδηγίας 1999/31 για τον περιορισμό των βιοαποικοδομήσιμων υλικών που καταλήγουν στους ΧΥΤΑ, θα μπορούσαν τα διαχωρισμένα αυτά υλικά να αναδρομολογούνται σε μεγαλύτερους χωνευτήρες υποδοχής των απορριμμάτων ενός αριθμού κοντινών δήμων που μπορεί επιπλέον να αξιοποιούν συμπληρωματικά και οργανικά απόβλητα / υπολείμματα διαφόρων άλλων προελεύσεων, όπως γεωργικής ή αγροτοβιομηχανικής (εγκαταστάσεις CAD – Centralized Anaerobic Digestion).
- Τα απόβλητα και λύματα ορισμένων κλάδων της βιομηχανίας, όπως η βιομηχανία τροφίμων, η βιομηχανία χαρτιού, η φαρμακοβιομηχανία, κ.ά., προσφέρονται για βιολογική επεξεργασία με αναερόβια χώνευση. Μʼ αυτόν τον τρόπο, μια πηγή προβλημάτων για όλους μπορεί να μετατραπεί σε πηγή κέρδους.
