
Της Λίλιαν Δαφερμάκη
Δραστικές αλλαγές στα γεωγραφικά όρια των Δήμων, ενίσχυση της ενδοδημοτικής αποκέντρωσης, αναλογικό εκλογικό σύστημα ανάδειξης των αιρετών είναι ο καμβάς των δομικών ανακατατάξεων που προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο ανοίγει ένα μεγάλο διάλογο για το νέο θεσμικό πλαίσιο της αυτοδιοίκησης με καταληκτική ημερομηνία το τέλος του 2016 ώστε να μην υπάρξουν αιφνιδιασμοί πριν τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.
Το σχέδιο του υπουργείου περιλαμβάνει ακόμα κατάργηση του παρεμβατικού ρόλου του παρατηρητηρίου, τη συγκρότηση νέων οργάνων ελέγχου των αποφάσεων των δήμων και ενίσχυση της συνταγματικά κατοχυρωμένης αυτοτέλειας των ΟΤΑ. Το γεγονός ότι η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου τοποθετείται υπέρ μιας γενναίας αύξησης του αριθμού των Δήμων που μπορεί να φτάσει και τον υπερδιπλασιασμό τους, ανοίγει ένα μεγάλο κεφάλαιο και σε τοπικό επίπεδο, καθώς η θέση αυτή λειαίνει το έδαφος για την ανάπτυξη μιας μεγάλης συζήτησης που μπορεί να αναδείξει αιτήματα τοπικών κοινωνιών τα οποία είχαν “καταπνιγεί” με την εφαρμογή του “Καλλικράτη”.
Ειδικότερα ο κ. Βούτσης προαναγγέλλει ένα πιο αναλογικό εκλογικό σύστημα αλλά και αύξηση του αριθμού των Δήμων, δηλαδή από 325 που είναι σήμερα σε ολόκληρη τη χώρα μπορούν να φτάσουν ακόμα και τους 1.000. Όπως τονίζει, «το υπουργείο προσανατολίζεται στην αλλαγή του ισχύοντος ακραία πλειοψηφικού συστήματος που διέπει την εκλογή των δημοτικών και περιφερειακών αρχών και τη συγκρότηση όλων των οργάνων, στην εσωτερική ανακατανομή των αρμοδιοτήτων υπέρ των συλλογικών και των δημοκρατικών εκλεγμένων οργάνων έναντι της σημερινής δημαρχοκεντρικής και περιφερειαρχοκεντρικής λειτουργίας, στην εκτεταμένη και σε βάθος ενδοδημοτική και ενδοπεριφερειακή αποκέντρωση, ώστε η αυτοδιοίκηση να έρθει πιο κοντά στους πολίτες και τέλος στη θέσπιση πραγματικών συμμετοχικών θεσμών και διαδικασιών».
Ο υπουργός τονίζει ότι η σημερινή πραγματικότητα επιβάλλει την εκτεταμένη αναθεώρηση του “Καλλικράτη” αν όχι την εκ βάθρων αλλαγή του, καθώς όπως υπογραμμίζει «συνδέθηκε εξαρχής και ευθέως με τις μνημονιακές υποχρεώσεις που ανέλαβαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις και θεωρήθηκε το κατάλληλο θεσμικό όχημα για την υπηρέτηση των πολιτικών ακραίας λιτότητας στο χώρο της Αυτοδιοίκησης».
Ως προς τις γενικότερες αλλαγές ο υπουργός Εσωτερικών ξεκαθαρίζει ότι θα υπάρξει ενίσχυση της συνταγματικά κατοχυρωμένης αυτοτέλειας των ΟΤΑ με ταυτόχρονη προαγωγή της δημόσιας λογοδοσίας και του κοινωνικού ελέγχου επί των πεπραγμένων των δημοτικών και περιφερειακών αρχών. Στο πλαίσιο αυτό το υπουργείο εξετάζει τρόπους ώστε η ασκούμενη εποπτεία επί των ΟΤΑ να περιοριστεί πράγματι στα εκ του Συντάγματος τιθέμενα όρια και ώστε ο έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ να ενοποιηθεί και να γίνει ουσιαστικός και σε βάθος, «αντίθετα προς τη σημερινή εικόνα των πολλαπλών και επάλληλων ελέγχων που, αφενός αποβαίνουν έλεγχοι σκοπιμότητας, αφετέρου, λειτουργούν προσχηματικά και αποτυγχάνουν να εντοπίσουν τις πραγματικές εικόνες κακοδιαχείρισης».

