Του Κώστα Μπογδανίδη

Πεντακόσια και πλέον κληροδοτήματα και διαθήκες που χειρίζεται μόνο η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Αποκεντρωμένης διοίκησης Κρήτης είναι μια περιουσία ολόκληρη που μέχρι τώρα η ελληνική Πολιτεία αδυνατεί να αξιοποιήσει στο μέγιστο βαθμό. Σε αυτά έρχονται να προστεθούν λόγω κρίσης δεκάδες πια σχολάζουσες κληρονομίες που ξεπέφτουν στο κράτος, αφού οι περισσότεροι συγγενείς αποποιούνται για να μην πληρώσουν!

Οι σχολάζουσες κληρονομιές είναι το τελευταίο διάστημα “της μόδας” και οφείλεται κυρίως στην κρίση.

«Είχαμε και παλιότερα κάποιες περιπτώσεις, αλλά πιο αραιά, πιο σποραδικά. Τώρα είναι δεκάδες οι περιπτώσεις που κληρονομιές δεν γίνονται δεκτές, αποποιούνται από συγγενείς που δεν έχουν είτε να πληρώσουν τα βάρη που αφήνει ο αποθανών , είτε δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο φόρο κληρονομίας» λένε τα στελέχη της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

«Έχουμε όλα αυτά και στην πραγματικότητα μια τεράστια περιουσία. Τα κληροδοτήματα, παλιά και νέα, και οι διαθήκες πρέπει συχνά πυκνά να ελέγχονται για να δει κανένας πως αξιοποιούνται τα χρήματα και οι περιουσίες» λέει ο κ.Ροκαδάκης που έχει δώσει αυστηρές εντολές για την τήρηση των σχετικών διατάξεων. Κυρίως για να μην γίνονται έρμαιο επιτήδειων αυτές οι περιουσίες, μικρές ή μεγάλες...

Στα κληροδοτήματα υπάρχουν σπουδαίες περιουσίες και ταυτόχρονα διαθήκες με πολλά λεφτά. Υπάρχουν και μικρότερου βεληνεκούς, όπως μερικές ρίζες ελιές. Αλλά όλα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο σεβασμό!

Θα βάλει τάξη το μητρώο

Σε αυτό το χάος που έχει δημιουργηθεί επιχειρεί να βάλει τάξη η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Αποκεντρωμένης, ενόψει της συγκρότησης και του εθνικού μητρώου, το οποίο επιτέλους αναμένεται να συγκεντρώσει μια τεράστια περιουσία, που μέχρι σήμερα ουδείς ήξερε το πού, πως και πόσα χρήματα απέδιδε.

«Συνεχώς έρχονται αποφάσεις, συνεχώς έχουμε αυξημένες αρμοδιότητες και αυτό είναι τεράστιο και σπουδαίο αντικείμενο το οποίο προσπαθούμε να διαχειριστούμε με τον καλύτερο τρόπο, όταν μάλιστα δεν έχουμε και αρκετό προσωπικό» τόνισε στην “Π” ο γραμματέας της Αποκεντρωμένης κ. Ροκαδάκης.

Μέχρι πρόσφατα ο σχετικός νόμος βάσει του οποίου διεκπεραιώνονται οι υποθέσεις των κληροδοτημάτων ήταν του 1939 και άλλαξε το Νοέμβριο του 2013 με σκοπό να κάνει πιο απλές τις διαδικασίες αλλά...φευ! Τα έκανε πιο συνθετα και ακόμη και τώρα γίνονται τροποποιήσεις, βγαίνουν αποφάσεις για να μπορέσουν τα στελέχη της διοίκησης να χειριστούν λεπτές υποθέσεις: κληροδοτήματα και διαθήκες ή σχολάζουσες κληρονομιές που έχουν κατά καιρούς έχουν αφήσει όσοι συμπολίτες ή απόδημοι Κρητικοί έφυγαν από τη ζωή. Άλλες μεγάλες και μικρές περιουσίες συνθέτουν ένα σκηνικό το οποίο είναι δαιδαλώδες γιατί πάνω από όλα πρέπει να γίνει σεβαστή η επιθυμία του διαθέτη.

«Ό,τι και να είναι, όποιο μέγεθος και να έχει η περιουσία πρέπει να σεβαστούμε τις επιθυμίες του διαθέτη ανεξάρτητα από το εάν πολλές φορές έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Γιʼ αυτό και γίνεται η καταγραφή στο εθνικό μητρώο για να ξέρει το κράτος τι έχει παραλάβει και τι μπορεί να κάνει» λέει ο κ.Ροκαδάκης.

Ελέγχουν τα πάντα

Η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης έχει αρμόδια τμήματα που εργάζονται πυρετωδώς για αυτά.

-Το Τμήμα Εποπτείας που είναι αρμόδιο για την εποπτεία της διαχείρισης των ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων και ειδικότερα ως προς τη σύνταξη του προϋπολογισμού τους, την εκποίηση κινητών και ακινήτων πραγμάτων τους, την εκμίσθωση ακινήτων, την τροποποίηση όρων μισθώσεων, την κατάθεση και επένδυση κοινωφελών περιουσιών, την έγκριση των απολογισμών τους και την εκτέλεση του κοινωφελούς σκοπού. Ελέγχει τον τρόπο χορήγησης των υποτροφιών των ιδρυμάτων που εποπτεύει εγκρίνοντας την πρόσκληση χορήγησής τους όπως και αυτές των οικονομικών ενισχύσεων και της χορήγησης βραβείων, εγκρίνει τις προκηρύξεις διενέργειας διαγωνισμών χορήγησης υποτροφιών και μετά από αυτές εγκρίνει παρομοίως τις χορηγήσεις αντίστοιχα υποτροφιών, οικονομικών ενισχύσεων και βραβείων, εγκρίνει την παράταση υποτροφιών αλλά και τη διακοπή τους, δίδει την έγκρισή του για αλλαγή κλάδου σπουδών των υποτρόφων αλλά και της αυξομείωσης του ποσού της υποτροφίας ή και του αριθμού των υποτρόφων, εξετάζει τυχόν κωλύματα διορισμού των μελών των διοικητικών συμβουλίων των ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων ζητώντας τα σχετικά πιστοποιητικά από την εισαγγελία και το Πρωτοδικείο, εγκρίνει τη σύναψη συμβάσεων προμηθειών, παροχής υπηρεσιών και προγραμματικών συμβάσεων που συνάπτουν τα ιδρύματα με άλλους φορείς. Εγκρίνει την άσκηση αγωγής απόδοσης μισθίου, την τροποποίηση προϊπολογισμών, παρεμβαίνει σε δίκες ή και ασκεί αιτήσεις και αγωγές σε δικαστήρια για την αναγνώριση ή τη διεκδίκηση δικαιώματος σε κάθε περιουσία, που έχει διατεθεί για κοινωφελή σκοπό ή σε κοινωφελές ίδρυμα και χορηγεί βεβαιώσεις σχετικά με το νομικό καθεστώς των κοινωφελών περιουσιών και τα μέλη που απαρτίζουν τις διοικήσεις τους. Συντάσσει εισηγήσεις στο Συμβούλιο Κοινωφελών Περιουσιών και μετά τις γνωμοδοτήσεις του εκδίδει τις σχετικές αποφάσεις.

-Το Τμήμα Εκκαθάρισης που είναι αρμόδιο ιδίως για την εκκαθάριση κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών, την έγκριση αμοιβών δικηγόρων, μηχανικών, συμβολαιογράφων, την επένδυση ή αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων, την εκποίηση κινητών και ακινήτων πραγμάτων τους, το διορισμό των εκτελεστών διαθήκης και των εκκαθαριστών των κληρονομιών καθώς και τον καθορισμό των αμοιβών τους. Εξετάζει τυχόν κωλύματα διορισμού των εκτελεστών - εκκαθαριστών ζητώντας τα σχετικά πιστοποιητικά από την εισαγγελία και το Πρωτοδικείο, εγκρίνει τη λογοδοσία τους. Εγκρίνει την εκποίηση κινητών και ακινήτων πραγμάτων, την εκμίσθωση ακινήτων, την τροποποίηση όρων μισθώσεων, την κατάθεση και επένδυση περιουσίας.

Από το 2002 που συστήθηκε το Γραφείο Εθνικών Κληροδοτημάτων μέχρι και σήμερα το

πρωτοδικείο δίνει μηνιαία αναφορά για τις διαθήκες που έχουν κοινωφελή σκοπό και για τις οποίες προχωρεί στην εκκαθάριση της κληρονομιάς και τις διαβιβάζει στο Τμήμα Εποπτείας αν συντρέχει περίπτωση.

Συντάσσει εισηγήσεις στο Συμβούλιο Κοινωφελών Περιουσιών και μετά τις γνωμοδοτήσεις του εκδίδει τις σχετικές αποφάσεις.

-Το Τμήμα Σχολασουζών Κληρονομιών, το οποίο είναι αρμόδιο ιδίως για τη διοικητική εποπτεία των κηδεμόνων σχολασουζών κληρονομιών, οι οποίοι διορίζονται και έχουν ως έργο την εκκαθάριση των σχολαζουσών κληρονομιών, την επένδυση ή αξιοποίηση ή εκποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων. Εξετάζει τυχόν κωλύματα διορισμού των κηδεμόνων ζητώντας τα σχετικά πιστοποιητικά από την Εισαγγελία και το Πρωτοδικείο, εγκρίνει την αμοιβή του κηδεμόνα, τα έξοδά του αλλά και την αντικατάστασή του, προχωρεί σε διαδικασίες προκειμένου να αναγνωρισθεί το κληρονομικό δικαίωμα του Δημοσίου επί των κληρονομιαίων περιουσιών, προσκαλεί τυχόν ενδιαφερόμενους να αναγγείλουν το κληρονομικό τους δικαίωμα στη σχολάζουσα περιουσία κ.λπ.