
Ερωτ: «Στη θεατρική παράσταση «Αναφορά στον Γκρέκο» έχετε διττό ρόλο κ.Χρυσικάκο του σκηνοθέτη αλλά και του πρωταγωνιστή. Το γεγονός αυτό αποτελεί προνόμιο για την καλύτερη απόδοση της ερμηνείας;»
Aπ: «Ο διπλός ρόλος σκηνοθέτη – ηθοποιού είναι πολύ δύσκολος. Συνήθως όταν σκηνοθετώ γίνεται σε βάρος του ηθοποιού. Εδώ λοιπόν, γιʼ αυτό το λόγο διάλεξα έναν άνθρωπο, την Εμμανουέλλα Αλεξίου σαν συνεργάτη μου στην σκηνοθεσία, για να μπορεί να με κατευθύνει. Δεν μπορεί να είσαι καθρέπτης του εαυτού σου. Χρειάζεται πάντα ένα τρίτο μάτι.»
Ερωτ: «Πείτε μου πως βλέπετε τον Νίκο Καζαντζάκη μέσα από τα μάτια σας… Ποιο είναι το στοιχείο του έργου και της προσωπικότητας του που επιδιώκετε να προβάλετε;»
Απ: «Για μένα ο Καζαντζάκης σήμερα είναι πιο χρήσιμος από ποτέ. Μέσα στους καιρούς που ζούμε η λεύτερη κραυγή του μπορεί να μας δώσει υπόσταση, να μην ντρεπόμαστε. Έτσι λοιπόν αυτό που θέλω να βγάλω μέσα απʼ την παράσταση και την προσωπικότητα του Καζαντζάκη είναι να νιώσουμε ότι ερχόμαστε από πολύ μακριά. Είναι βαθιές οι ρίζες μας και υπήρξαμε κάποτε σπουδαία χώρα που έβγαζε μεγάλες μορφές, που όχι μόνο στην αρχαιότητα αλλά και αργότερα έδωσαν τα φώτα και επηρέασαν όλο τον κόσμο. Να νιώσουμε λοιπόν υπερήφανοι που καταγόμαστε απʼ την Ελλάδα και να μην σκύβουμε το κεφάλι μας σαν ραγιάδες, σκλάβοι δηλαδή. Νʼ ακουστεί επιτέλους και ένα όχι μέσα απʼ τα πολλά ναι.»
Ερωτ: «Ποιοι θα λέγατε πως αποτελούν τους σημαντικότερους πνευματικούς σταθμούς στη ζωή του διάσημου Έλληνα συγγραφέα;»
Aπ: «Τα ταξίδια και τα ονείρατα, αυτοί πιστεύω ότι υπήρξαν οι σημαντικότεροι σταθμοί του Καζαντζάκη. Άνοιξαν τα μάτια και το πνεύμα του, είδε πολλά και διαφορετικά. Έκανε πολλές διαδρομές, πολλές φορές αντιφατικές μεταξύ τους, αλλά αυτό είναι το σπουδαίο σε έναν ερευνητή. Να μην είναι δογματικός, μέχρι τελευταία στιγμή να μπορεί να ψάχνει, να αναθεωρεί και να υποστηρίζει το καινούριο. Και στην Αναφορά στον Γκρέκο μαζεύει πια όλο το απόσταγμα της γνώσης και της ευαισθησίας ολόκληρης της ζωής του.»
Ερωτ: «Τι προσφέρει από σκηνοθετικής πλευράς η ενσωμάτωση μουσικής στην θεατρική παράσταση;»
Απ: «Ο Καζαντζάκης είναι το χώμα, η πέτρα και η θάλασσα της Κρήτης. Η προσπάθεια μου στην παράσταση ήταν να υπάρξει μια συνομιλία μεταξύ καζαντζακικού λόγου και παραδοσιακής και έντεχνης μουσικής που πηγή της έχει κιʼ αυτή την παράδοση. Αν πέτυχε ή όχι ο κόσμος θα το κρίνει, όχι εγώ.»
Ερωτ: «Σας βαραίνει περισσότερο από ότι συνήθως το εκτόπισμα της κορυφαίας ιστορικής προσωπικότητας που καλείστε να «ζωντανέψετε;»
Απ: «Όταν ένας ηθοποιός – σκηνοθέτης βρίσκεται με έναν μεγάλο δημιουργό, πρέπει να συναντηθούν, να βρουν κοινά σημεία. Εμένα δεν μʼ αρέσει να ερμηνεύω «προσωπικότητες». Μʼ αρέσει να βρίσκω τι κοινά σημεία έχω μαζί τους, να τα φωτίζω και αυτά να προβάλλω πάνω στη σκηνή. Δεν παίζω τον Καζαντζάκη, προσπαθώ να είμαι ο Καζαντζάκης, βρίσκοντας μέσα μου τα κοινά σημεία μʼ αυτόν.»
Ο Μιχάλης Αεράκης
Η κρίση των αξιών της σημερινής εποχής και η ανάγκη ψυχικής ανάτασης μέσω της διαφυγής που προσφέρουν οι τέχνες ,όπως το θέατρο, οδήγησαν τον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης κ. Μιχάλη Αεράκη να ανεβάσει μία θεατρική παράσταση που μιλά για τις ανθρώπινες αξίες, το βάρος και την ευθύνη ως άνθρωποι απέναντι στους εαυτούς μας και τον τόπο μας.
Ερωτ: «Ξεκινώντας θα ήθελα να μου εξηγήσετε πως αντιλαμβάνεστε τον ρόλο του ΔΗΠΕΘΕ. Τα χρόνια της θητείας σας ως καλλιτεχνικός διευθυντής έχουν συνδεθεί με τη δημιουργία μίας πολύ καλής φήμης γύρω από το έργο του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης.»
Απ: «Έχουν περάσει 14 ολόκληρα χρόνια που έχω την τιμή να διακονώ το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης ως καλλιτεχνικός διευθυντής. 14 χρόνια δύσκολα, με δρόμους ανηφορικούς. Ο δρόμος του Θεάτρου Κρήτης από την αρχή ήταν ξεκάθαρος. Ονειρευόμουνα ένα θέατρο δυνατό προς τα μέσα (Κρήτη) και φημισμένο προς τα έξω (υπόλοιπη Ελλάδα) και γιατί όχι και στο εξωτερικό.
Όλα αυτά τα χρόνια το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης προσφέρει ποιότητα, προτείναμε πολιτισμό και προστατεύουμε με τον τρόπο μας τη μακρόχρονη θεατρική κληρονομιά μας. Προερχόμαστε από τα σπλάχνα της τοπικής κοινωνίας και αυτήν αναβαθμίζουμε επίμονα, πεισματικά και συστηματικά.
Είμαστε ένα άλλο σχολείο γιατί δεν αναπτύξαμε περιορισμένη δράση. Απευθυνθήκαμε σε όλες τις κοινωνικές τάξεις και σε όλες τις ηλικίες και καλύψαμε όσο άντεχαν οι δυνάμεις μας ένα μεγάλο μέρος των πνευματικών αναγκών του τόπου μας.
Οι θεατρικές μας παραγωγές δεν περιορίζονταν μόνο στη λειτουργία της Κεντρικής Σκηνής. Από το 2004 λειτουργεί η Πειραματική Ερασιτεχνική Σκηνή που ο αριθμός των συμπολιτών μας ανέρχεται στα 75 άτομα ηλικίας από 20-60 ετών. Από το 2007 λειτουργεί το Παιδικό Θεατρικό Εργαστήρι με 160 παιδιά ηλικίας από 6-18 ετών.
Ελπίζω πολύ σύντομα και με την συμμετοχή του Δήμου Ηρακλείου στο νέο Δ.Σ. του Θεάτρου, όλα τα παραπάνω και όχι μόνο να καρποφορήσουν και στο Ηράκλειο. Αυτό είναι το όνειρο και η βαθιά μου επιθυμία.»
Ερωτ: «Γιατί επιλέξατε να ανέβει η «Αναφορά στον Γκρέκο»; Όντας ηθοποιός, θα σας ενδιέφερε να ενσαρκώνατε έναν τέτοιο ρόλο και γιατί.»
Απ: «Στους δύσκολους καιρούς που περνά η χώρα μας με την πτώση κυρίως των ηθικών αξιών και βεβαίως των οικονομικών, έκρινα σκόπιμο να επιστρατεύσω έναν από τους πιο σημαντικούς «παππούδες» της Κρήτης. Αυτός είναι ο Ν. Καζαντζάκης με το τελευταίο του έργο «Αναφορά στον Γκρέκο». Μιλά για τις ανθρώπινες αξίες, το βάρος και την ευθύνη που έχουμε και ως Κρητικοί και ως άνθρωποι απέναντι στους εαυτούς μας και τον τόπο μας. Μιλά για έναν μονάχα δρόμο που οδηγεί στο Θεό, τον ανήφορο. Ποτέ τον κατήφορο, ποτέ τον δρόμο τον στρωτό∙ μονάχα τον ανήφορο.
Τώρα, αν με ενδιέφερε ως ηθοποιός να ενσαρκώσω τέτοιο ρόλο, η απάντηση είναι μία: μακάρι. Θα ήθελα να συναντηθώ με τον Καζαντζάκη και να συνομιλήσω μαζί του γιατί αισθάνομαι ανήμπορος και ως άνθρωπος και ως καλλιτέχνης, να αντιμετωπίσω όσα συμβαίνουν γύρω μου. Θα ήθελα και σε μένα να δώσει μια προσταγή.»
Ερωτ: «Σε τι μοίρα θεωρείτε ότι βρίσκεται το Θέατρο στην Ελλάδα; Μία χώρα, με μία ιστορικά αποδεδειγμένη σχέση με το θέατρο, πως βαδίζει σήμερα στον αντίκτυπο των σύγχρονων προβλημάτων, όπως για παράδειγμα την οικονομική κρίση;»
Απ: «Ευτυχώς που υπάρχουν στη ζωή του ανθρώπου και κυρίως στις δύσκολές του στιγμές το θέατρο, η μουσική, το βιβλίο κ.α. που τον βοηθούν να ταξιδέψει να αναστοχαστεί, να καλλιεργήσει το νου και την ψυχή του. Όλες οι τέχνες και κυρίως το θέατρο μέσα από τους «συνωμοτικούς» του τρόπους και κυρίως με έργα κλασικά έχουν βοηθήσει τους ανθρώπους στους δρόμους της σκέψης και του αγώνα. Η χώρα μας είναι ο τόπος του φωτός, των φιλοσόφων και του πολιτισμού. Αριστοφάνης – Αισχύλος – Σοφοκλής – Αριστοτέλης - Πλάτων – Βιντσέντζος Κορνάρος – Πρεβελάκης – Καζαντζάκης και πολλοί άλλοι που χρειαζόμαστε τη βοήθειά τους.»
Ερωτ: «Πείτε μου ένα όνειρο και ένα στόχο που έχετε για το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης.»
Απ: «Το όνειρό μου είναι να εξακολουθήσει να παίζει το ρόλο του παιδαγωγού σε μικρούς και μεγάλους, να ασχολείται, όσο οι οικονομικές του δυνατότητες του το επιτρέπουν, με κείμενα μεγάλα, σπουδαία και σημαντικά.
Πιστεύω όμως ότι ο πολιτισμός δεν κληρονομείται αλλά κατακτιέται. Αυτό αποτέλεσε για μένα όλα αυτά τα χρόνια της διακονίας μου στο τιμόνι του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης, βασική αρχή αλλά και σκοπό της ζωής μου.
Σήμερα που οι καιροί είναι χαλεποί και αφυδατωμένοι και η κρίση αποδεικνύεται πέρα των οικονομικών και της ανεργίας κυρίως ανθρωπιστική, η τέχνη μπορεί να βοηθήσει τη διαχείριση της κατακτημένης γνώσης. Για μας, τους ανθρώπους του θεάτρου, η τέχνη μας προτείνει τον ΑΝΘΡΩΠΟ, ως την σπουδαιότερη επένδυση για το παρόν και το μέλλον.»

