Την πολιτική δέσμευση της δημοτικής Αρχής ότι θα επιδιώξει άμεσα συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος προκειμένου να ζητήσει την παράταση της προθεσμίας για τα αυθαίρετα και διεύρυνση των κοινωνικών κριτηρίων ώστε να μειωθούν τα σχετικά πρόστιμα κυρίως στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, απέσπασαν οι εκπρόσωποι του Συλλόγου Οικιστών Εκτός Σχεδίου Πόλης στη διάρκεια συνάντησης που είχαν με το δήμαρχο Ηρακλείου Βασίλη Λαμπρινό.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε υπό το βάρος της ισχυρότατης κοινωνικής πίεσης που πυροδότησε το γεγονός ότι η οικονομική υπηρεσία του Δήμου καλεί 73 ιδιοκτήτες ακινήτων αυθαιρέτων τα πρόστιμα των οποίων βεβαιώθηκαν το 1994 - με τις προσαυξήσεις αγγίζουν το ποσό του 1.300.000 ευρώ - προκειμένου να διασφαλίσουν ή την άμεση αποπληρωμή τους ή την ένταξη τους στο νόμο περί αυθαιρέτων, καθώς σε αντίθετη περίπτωση θα ξεκινήσουν κατασχέσεις και δεσμεύσεις των περιουσιακών τους στοιχείων. Η οικονομική υπηρεσία έχει ξεκαθαρίσει ότι είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει στη διαδικασία αυτή καθώς σε αντίθετη περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος της παραγραφής δηλαδή εάν δεν εισπραχθούν τα πρόστιμα αυτά θα γίνουν προσωπικοί καταλογισμοί στους δημοτικούς υπαλλήλους που κινδυνεύουν και με πειθαρχικές ποινές.

Την ίδια στιγμή το σχέδιο πόλης σε δεκάδες περιοχές εξελίσσεται με δραματικά αργούς ρυθμούς, με αποτέλεσμα να παρατείνεται το καθεστώς ομηρίας δεκάδων πολιτών, οι οποίοι μέσα στο ανελέητο σκηνικό της οικονομικής κρίσης βρίσκονται αντιμέτωποι με χαράτσια, φοροεπιδρομές και πρόστιμα.

Ειδικότερα στο πλαίσιο της συνάντησης που είχε ο δήμαρχος Βασίλης Λαμπρινός με τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο του συλλόγου κ.κ. Λευτέρη Ζαχαριάκη και Μανόλη Ζερβάκη ξεκαθάρισε την πρόθεση της νέας δημοτικής αρχής να συνεργαστεί στενά για οριστική λύση στο θέμα των αυθαίρετων. Όπως είπε στόχος του Δήμου Ηρακλείου είναι να δοθεί λύση σε ένα μείζον κοινωνικό πρόβλημα που ταλαιπωρεί εδώ και δεκαετίες την ευρύτερη περιοχή, ενώ συγχρόνως θα εκτονωθούν και οι οικιστικές ανάγκες των δημοτών.

Στη συνάντηση στην οποία παρευβρέθηκαν και οι αντιδήμαρχοι Πολεοδομίας, κ. Γιάννης Αναστασάκης και Οικονομικών κ. Γιώργος Καραντινός, τέθηκαν από τους εκπροσώπους των οικιστών εκτός σχεδίου ζητήματα όπως τα βεβαιωμένα πρόστιμα για αυθαίρετα πριν το 1994 που αφορούν περίπου 73 δημότες, η παράταση του ισχύοντος νόμου για τα αυθαίρετα και την πορεία του σχεδίου πόλης. Σε δηλώσεις του ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας κ. Γιάννης Αναστασάκης τόνισε ότι άμεσα ο Δήμος Ηρακλείου θα εισηγηθεί στο υπουργείο την παράταση της προθεσμίας που δίνει ο νόμος για τα αυθαίρετα και διεύρυνση των κοινωνικών κριτηρίων, ώστε να μειωθούν τα σχετικά πρόστιμα κυρίως στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Όπως δεσμεύτηκε, θα γίνει μια ενδελεχής ενημέρωση όλων των οικιστών που ενδιαφέρονται να προβούν στην τακτοποίηση των αυθαίρετων κτισμάτων τους αναφορικά με τις δυνατότητες του νόμου, θα παρατεθούν παραδείγματα με πρόστιμα ανάλογα με την χρονολογία κατασκευής του κτίσματος και ενημέρωση για την πορεία των πολεοδομικών μελετών που έχουν καθυστερήσει από την κεντρική διοίκηση.

Για τα βεβαιωμένα πρόστιμα πριν το 1994 ο αντιδήμαρχος τόνισε ότι ο νόμος είναι δεσμευτικός ωστόσο, όπως είπε, ήδη ο αντιδήμαρχος οικονομικών κ. Καραντινός έχει στείλει αίτημα ώστε να υπάρξουν ευνοϊκότερες ρυθμίσεις και σε αυτούς τους δημότες.

Από την πλευρά τους οι κύριοι Ζαχαριάκης και Ζερβάκης σε δηλώσεις τους τόνισαν ότι πρόθεση του Δήμου είναι να συμπαρασταθεί στους οικιστές.

«Θα επισκεφθούμε τον υπουργό ΠΕΚΑ κ. Μανιάτη για να δούμε τι θα γίνει με την παράταση της προθεσμίας, να δούμε αν μπορούν να γίνουν ορισμένες τροποποιήσεις όσον αφορά τα πρόστιμα και όλα είναι υπό συζήτηση», κατέληξαν πρόεδρος και αντιπρόεδρος του συλλόγου.

Όπως είναι γνωστό, οι εν λόγω 73 ιδιοκτήτες ακινήτων αυθαιρέτων και που καλούνται τώρα να περάσουν από τον πάγκο του δημοτικού ταμείου έχουν δύο επιλογές, προκειμένου να ρυθμίσουν το χρέος τους, τις οποίες εάν αγνοήσουν θα βρεθούν αντιμέτωποι με κατασχέσεις και δεσμεύσεις των περιουσιακών τους στοιχείων. Η πρώτη είναι να πληρώσουν το “καθαρό” πρόστιμο που τους έχει χρεωθεί και να διαγραφούν οι προσαυξήσεις. Η δεύτερη είναι να ενταχθούν στο νόμο περί τακτοποίησης των αυθαιρέτων που λήγει στις 15-2-15. Το ερώτημα είναι μέσα σε αυτό το σκηνικό της οικονομικής κρίσης και της αχαλίνωτης φοροεπιδρομής πόσοι θα μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα χρέη τους, ώστε να μην βρεθούν αντιμέτωποι με τις κατασχέσεις στις οποίες καλείται να προχωρήσει ο Δήμος Ηρακλείου υπό την πίεση του Παρατηρητηρίου της Τρόικας και του αυστηρού νομοθετικού πλαισίου των προσωπικών καταλογισμών.

Όπως έχει ξεκαθαρίσει ο κ.Καραντινός, “δυστυχώς δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να αντιμετωπιστεί με ελαστικότητα ή αναβλητικότητα το θέμα της είσπραξης των χρημάτων αυτών, καθώς η αυστηρότητα του νομοθετικού πλαισίου δεν αφήνει κανένα περιθώριο ευελιξίας στο Δήμο Ηρακλείου. Εάν ο Δήμος δεν προχωρήσει στην είσπραξη των χρημάτων αυτών, στο τέλος του χρόνου με τη συμπλήρωση 20ετίας οι οφειλές αυτές παραγράφονται. Μια τέτοια εξέλιξη θα σηματοδοτήσει προσωπικούς καταλογισμούς στους δημοτικούς υπαλλήλους που δεν φρόντισαν να εισπράξουν τα χρήματα αυτά, οι οποίοι εκτός των άλλων θα βρεθούν αντιμέτωποι με την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος με ό,τι αυτό συνεπάγεται στις μέρες μας. Παράλληλα όμως υπάρχει και η πίεση του Παρατηρητηρίου της Τρόικας που ελέγχει ασφυκτικά την οικονομική διαχείριση του Δήμου και κυριολεκτικά καραδοκεί σε κάθε πιθανό ελιγμό που ενδεχομένως επιχειρηθεί”. Ο ίδιος αναλύοντας τα ποσά των προστίμων σημειώνει ότι εκτός από δύο περιπτώσεις όπου οι οφειλές είναι της τάξεως των 50.000 και 100.000 ευρώ όλες οι άλλες περιπτώσεις είναι της τάξεως των 15.000 - 20.000 ευρώ.

Ωστόσο, εδώ το τεράστιο ζήτημα που εγείρεται είναι το υπέρογκο ύψος των προσαυξήσεων των προστίμων που σύμφωνα με το νόμο έχουν χρεωθεί το οποίο απογειώνει την συνολική χρέωση. Ο κ.Καραντινός σημειώνει ότι ένας ιδιοκτήτης αυθαιρέτου που έχει για παράδειγμα χρεωθεί ένα πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ με τις προσαυξήσεις εκτινάσσεται στις 3.000 ευρώ. Εδώ όπως ο ίδιος τονίζει δύο είναι οι εναλλακτικές λύσεις. Η πρώτη είναι να πληρώσει εφάπαξ το ύψος του προστίμου, που αντιστοιχεί σε 1.000 ευρώ και έτσι αυτόματα θα διαγραφούν οι προσαυξήσεις. Η δεύτερη λύση είναι να έρθει σε επαφή με το μηχανικό του, να φροντίσει να ενταχθεί άμεσα στο νόμο 4198/2013 περί τακτοποίησης των αυθαιρέτων ούτως ώστε να μπει στη διαδικασία ρύθμισης της οφειλής του.

Υπενθυμίζεται ότι είναι μέχρι σήμερα η υπόθεση της τακτοποίησης των αυθαιρέτων εξελίχθηκε από παράταση σε παράταση, (κάτι που κάποιοι εκτιμούν ότι ενδέχεται να συνεχιστεί) όχι μόνο λόγω της τεράστιας αδυναμίας του κόσμου να πληρώσει, αλλά και των τεχνικών δυσκολιών που παρατηρήθηκαν. Το βέβαιο είναι ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος, που ποτέ δεν έκρυψε την επιθυμία του να αυξήσει τα κρατικά έσοδα, δεν έχει πιάσει ούτε τους βασικούς στόχους στα πλάνα που είχε θέσει, αφού η συμμετοχή του κόσμου στην τακτοποίηση είναι εντυπωσιακά χαμηλή.

Ειδικά στην Κρήτη, από όπου το υπουργείο ευελπιστούσε ότι θα εισπράξει «ζεστό» χρήμα, οι προσδοκίες του διαψεύστηκαν, διότι ο κόσμος βυθισμένος στα δραματικά οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει, αποδείχτηκε ότι δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει τα αναμενόμενα χρήματα για την ένταξη του στη ρύθμιση. Αυτό προκύπτει από τις μέχρι σήμερα αποτιμήσεις των αριθμητικών στοιχείων που αφορούν στη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικαδία της τακτοποίησης των αυθαιρέτων, που όλοι παραδέχονται ότι στηρίζεται σε ένα νόμο δομημένο σε μια εισπρακτική λογική.

Είναι γνωστή άλλωστε η θέση του ΤΕΕ ΤΑΚ ότι « η αυθαίρετη δόμηση είναι ένα πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα, το οποίο η νέα νομοθετική ρύθμιση του ΥΠΕΚΑ το προσεγγίζει μέσα από μια ολοφάνερη εισπρακτική λογική. Επιβεβαιώνεται για μια ακόμη φορά με τον πιο άμεσο τρόπο ότι σε πολλές περιπτώσεις επιβραβεύεται η κυριαρχία των πολύπλοκων μηχανισμών εκμετάλλευσης της οικιστικής δραστηριότητας που έχουν καταστήσει δέσμιους των επιδιώξεών τους τόσο τους πολίτες που έχουν ανάγκη κάλυψης των στεγαστικών τους αναγκών όσο και τους τοπικούς θεσμούς που ενίοτε παρακολουθούν απαθείς τις εξελίξεις και καθίστανται σε αρκετές περιπτώσεις αδύναμοι να επιβάλουν ή να ασκήσουν και τον πιο στοιχειώδη έλεγχο στην υποβάθμιση της ποιότητας του αστικού και του περιαστικού δομημένου περιβάλλοντος”.