Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Προβληματισμός για τον υδροφόρο ορίζοντα από τα φυτοφάρμακα των καλλιεργειών του Οροπεδίου Λασιθίου αλλά και για τις απώλειες σε Πεδιάδα και Βιάννο.

Προαπαιτούμενα και αντισταθμιστικά οφέλη απαιτεί ο Δήμος του Οροπεδίου

Το φράγμα Αποσελέμη -εδώ που έχουμε φτάσει - πρέπει να τελειώσει, αλλά η ολοκλήρωση του δεν θα αποτελέσει λύση για την υδροδότηση του Ηρακλείου! Αυτό ήταν το κεντρικό συμπέρασμα της χθεσινής μεγάλης συνάντησης όλων των εμπλεκομένων φορέων, που πραγματοποιήθηκε στο Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου, που για πρώτη φορά έβαλε το δάχτυλο «επί τον τύπον των ήλων, καθώς αναδείχτηκαν όλα τα μεγάλα ζητήματα που επηρεάζει με τη μορφή ντόμινο” η ολοκλήρωση του φαραωνικού έργου, το συνολικό κόστος του οποίου (αγωγοί, σήραγγα, διυλιστήριο, απαλλοτριώσεις) φτάνει στα 230 εκατομμύρια ευρώ. Όπως τονίστηκε στη διάρκεια της σύσκεψης, σήμερα το φράγμα έχει 1.300.000 κυβικά νερού και σύμφωνα με τη μελέτη του έργου κατʼ έτος προβλέπεται η συλλογή 10 εκ. κυβικών νερού, πράγμα που όπως τονίσθηκε είναι ανέφικτο. Ο ίδιος μάλιστα ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κρήτης και δήμαρχος Ηρακλείου κ. Βασίλης Λαμπρινός με δηλώσεις του στην “Π” τονίζει ότι “εδώ που φτάσαμε σε σχέση με την πορεία υλοποίησης του έργου, βρισκόμαστε σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή. Η ολοκλήρωση της κατασκευής του έργου του φράγματος του Αποσελέμη είναι φανερό ότι θα πρέπει να δρομολογηθεί, όμως δεν πρόκειται να εξασφαλίσει επάρκεια νερού για το Ηράκλειο. Άρα θα πρέπει να βρούμε και άλλη λύση, διότι δεν μπορούμε να βασιστούμε μόνο στο φράγμα. Είναι φανερό ότι η λύση αυτή δεν μπορεί να είναι οι ενεργοβόρες και πανάκριβες γεωτρήσεις που αντλούν νερά πλέον σε μεγάλα βάθη. Άρα – χωρίς αυτό να είναι αμετάκλητο, στρεφόμαστε στην λύση της αφαλάτωσης σε συνεργασία με το Δήμο Μαλεβιζίου, όπου ήδη έχουν ξεκινήσει συζητήσεις στην κατεύθυνση αυτή και αναμένεται να αποκρυσταλλωθούν μέσα στο επόμενο διάστημα”.

Στη διάρκεια της σύσκεψης αναδείχτηκε ένα ακόμα κορυφαίας σημασίας ζήτημα που συνδέεται με τον τρόπο που η κατασκευή του φράγματος θα επηρεάσει τον πρωτογενή τομέα, στον οποίο στηρίζεται σε ποσοστό 75% η τοπική οικονομία του Οροπεδίου Λασιθίου, που κινδυνεύει να τιναχθεί στον αέρα εάν διαπιστωθεί ότι οι ποσότητες φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται επηρεάζουν τον υδροφόρο ορίζοντα, κάτι που μέχρι στιγμής δεν επιβεβαιώνεται.

Στο ίδιο τραπέζι

Ήταν η πρώτη φορά μετά από πάρα πολλά χρόνια που όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς με πρωτοβουλία του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου κάθισαν στο ίδιο τραπέζι για να συζητήσουν τεράστιας σημασίας ζητήματα που εγείρει η κατασκευή του φράγματος, που όπως φάνηκε και στη διάρκεια της συζήτησης επιφέρει πολυεπίπεδες αλλαγές που επηρεάζουν με τη μορφή ντόμινο Δήμους της γεωγραφικής περιφέρειας του Λασιθίου και του Ηρακλείου (Δήμοι Οροπεδίου Μινώα Πεδιάδος, Βιάννου, Χερσονήσου, Αγίου Νικολάου και Ιεράπετρας). Στη σύσκεψη πήραν μέρος ο γενικός γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης και πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ), κ. Γρηγόρης Ροκαδάκης, ο δήμαρχος Ηρακλείου και πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης, κ. Βασίλης Λαμπρινός, οι δήμαρχοι Οροπεδίου Λασιθίου κ. Γιάννης Στεφανάκης, Αγίου Νικολάου κ. Αντώνης Ζερβός, Ιεράπετρας κ. Θεοδόσιος Καλαντζάκης, Χερσονήσου κ. Γιάννης Μαστοράκης και Μινώα Πεδιάδος κ. Ζαχαρίας Καλογεράκης. Ακόμη παρευρέθηκαν ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΑΚ, κ. Λευτέρης Κοπάσης, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΗ, Νίκος Φακουρέλης, επικεφαλής και εκπρόσωποι των παρατάξεων του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου, περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι φορέων και υπηρεσιακά στελέχη του ΟΑΚ, της ΔΕΥΑΗ και των Δήμων.

Αιτήματα, διεκδικήσεις, προϋποθέσεις, για την κατασκευή του φράγματος

Ο δήμαρχος Οροπεδίου Λασιθίου, κ. Γιάννης Στεφανάκης, ο οποίος είχε και την πρωτοβουλία για τη σύγκληση της σύσκεψης αυτής, με πολύ καθαρό τρόπο υπογράμμισε ότι για να προχωρήσει το φράγμα, αποτελεί προαπαιτούμενο να τηρηθούν οι συμβατικές δεσμεύσεις του έργου. Τι σημαίνει αυτό; Την κατασκευή δικτύων άρδευσης για να καλυφθούν οι ανάγκες άρδευσης του πρωτογενή τομέα που βρίσκεται σε πλήρη άνθηση στην περιοχή, τη δημιουργία μιας τρίτης λιμνοδεξαμενής για να εξασφαλιστεί επάρκεια νερού στην περιοχή, την κατασκευή βιολογικών καθαρισμών σε όλα τα χωριά και την αποκατάσταση του δρόμου του Οροπεδίου, που βρίσκεται σε πρωτόγονη κατάσταση… Στο πλευρό του κ. Στεφανάκη, τάχθηκε με τρόπο κατηγορηματικό ο δήμαρχος Ηρακλείου Βασ. Λαμπρινός επαναλαμβάνοντας ξανά και ξανά την ανάγκη να γίνουν τα έργα που διεκδικεί το Οροπέδιο και να υποστηριχθεί με κάθε τρόπο η περιοχή.

Ο ίδιος άνοιξε και ένα ακόμα μεγάλο κεφάλαιο που αφορά στο πώς η κατασκευή του φράγματος θα επηρεάσει τον πρωτογενή τομέα της περιοχής. Πιο συγκεκριμένα όπως τόνισε ο κ.Στεφανάκης, σε μια από τις μελέτες του έργου αναφέρεται ότι θα πρέπει να γίνουν μετρήσεις στην ευρύτερη περιοχή του φράγματος όπου αναπτύσσονται καλλιέργειες, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι ποσότητες φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται επηρεάζουν τον υδροφόρο ορίζοντα. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο δήμαρχος κ. Γ. Στεφανάκης, “εάν διαπιστωθεί ότι υπάρχει πρόβλημα και τεθεί ζήτημα διακοπής των καλλιεργιών αυτών ώστε να οδηγηθούμε στη βιολογική γεωργία, η μετάβαση από το ένα στάδιο στο επόμενο προυποθέτει ένα χρονικό διάστημα αγρανάπαυσης. Άρα λοιπόν τίθεται μείζον ζήτημα για όλους αυτούς τους ανθρώπους που ενδεχομένως χρειαστεί να αλλάξουν τον τρόπο της καλλιεργητικής τους παραγωγής, πώς θα ζήσουν σε αυτό το μεσοδιάστημα… Αυτά είναι πολύ σοβαρά θέματα τα οποία εκ των προτέρων θα πρέπει να απαντηθούν και όχι εκ των υστέρων”.

Ένα ακόμα σημαντικό ζήτημα που αναδείχτηκε αφορά στα νερά του Χώνου, που τροφοδοτεί τον υδροφόρο ορίζοντα της Πεδιάδας και της Βιάννου. Όπως τόνισε ο δήμαρχος Μινώα κ.Καλογεράκης, το κλείσιμο του Χώνου θα απορρυθμίσει την ομαλή υδροδότηση μιας ευρύτατης γεωγραφικής περιφέρειας, και αυτό είναι ένα τεράστιο ζήτημα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Από την πλευρά του ο γ.γ. της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, κ. Ροκαδάκης, υπογράμμισε τη σημασία του έργου για την ύδρευση των δήμων Ηρακλείου, Αγίου Νικολάου και Χερσονήσου, ενώ στάθηκε στην ανάγκη να ενισχυθεί η προσπάθεια για βιολογικές καλλιέργειες στο Οροπέδιο, καθώς και στα έργα αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού.

Ο κ. Λαμπρινός υπογράμμισε στο θέμα των επιπτώσεων στο Οροπέδιο Λασιθίου, τονίζοντας ότι οι κάτοικοι της περιοχής πρέπει να απολαύσουν τα αντισταθμιστικά οφέλη τα οποία είναι ανάγκη να οριστικοποιηθούν σύντομα.