Του Γιάννη Ζωράκη

Η κορυφή του παγόβουνου μιας σειράς ζητήματων φαίνεται πως είναι η υπόθεση των ατασθαλειών στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, την οποία αποκάλυψε χθες η «Π».

Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΙΤΕ διώκεται για σειρά αδιαφανειών και αποφάσεων, για τις οποίες και εξετάζεται σε ποιο βαθμό είχαν σημαντικές επιπτώσεις στα οικονομικά του Ιδρύματος. Για τα θέματα έχει διαταχθεί ήδη προανάκριση, ενώ όσοι γνωρίζουν πράγματα και καταστάσεις κάνουν την εκτίμηση πως υπάρχουν πολύ σοβαρότερα και πιο ουσιώδη ζητήματα, τα οποία χρήζουν διερεύνησης μέσα στο Ίδρυμα.

Η προ διετίας καταγγελία του επίκουρου καθηγητή Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Κομίνη άλλωστε, περιείχε σαφέστατες αναφορές για αδιαφάνεια στη λήψη αποφάσεων του ιδρύματος αλλά άφηνε και αιχμές για σκοτεινές οικονομικές συναλλαγές.

“Follow the money” είχε πει τότε ο καθηγητής, υπονοώντας πως αν κάποιος έλεγχε τη ροή των χρημάτων θα μπορούσε να βγάλει πολλά συμπεράσματα για το τι συμβαίνει μέσα στο ΙΤΕ. Τότε όμως δεν είχε υπάρξει κάποια συνέχεια στο θέμα. Αυτό το γεγονός όμως, για εκείνους που γνωρίζουν το τι συμβαίνει, ήταν αναμενόμενο, αφού με την ισχύουσα νομοθεσία δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος για τις διοικητικές και οικονομικές αποφάσεις που λαμβάνουν οι διοικήσεις των ερευνητικών κέντρων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μέλη διοικήσεων ιδρυμάτων, σε ορισμένες περιπτώσεις να αντιμετωπίζουν τις δομές σαν φέουδο προκειμένου να κινήσουν νήματα για εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων επικαλούμενοι την Έρευνα και την αριστεία των ερευνητικών ιδρυμάτων.

Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ μιλούν μεταξύ τους σε έναν κύκλο εσωτερικής διακίνησης, για ισόβιους διευθυντές, για εγχώριες και off – shore εταιρίες που ανήκουν σε καθηγητές και συγγενικά τους πρόσωπα, για αδιαφανή διαχείριση πόρων και αποθεματικών του Ιδρύματος. Την ίδια στιγμή αναφέρονται σε μεγαλύτερες υποθέσεις που ακόμα δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας, στις οποίες εμφανίζονται αποτυχημένες επιχειρηματικές απόπειρες ίδρυσης εταιριών στο εξωτερικό, από πλευράς του Ιδρύματος, όπου χάθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ χωρίς κανείς να λογοδοτήσει και χωρίς ποτέ κανείς να ενδιαφερθεί για το τι συνέβη. Μιλούν επίσης για αδιαφανείς προσλήψεις συγγενικών προσώπων, για οικειοθελή ή εξαναγκαστική απομάκρυνση σημαντικών στελεχών του ιδρύματος που θέλησαν να αντιδράσουν σε εκείνους που διοικούν, όπως επίσης και για αναγκαστικές παραιτήσεις και απολύσεις στελεχών με εμπειρία και προϋπηρεσία.

Κοινός παρονομαστής σε όλες αυτές τις υποθέσεις που συζητούνται μέσα στο Ίδρυμα ως υποθέσεις για εσωτερική και μόνο κατανάλωση, η Διοίκηση, η οποία μοιάζει να επιχειρεί την απόκρυψη όλων των περιστατικών κάτω από το χαλί και να επικαλείται την Αριστεία του Ιδρύματος και των εξαιρετικών αποτελεσμάτων του ΙΤΕ.

Μέχρι τώρα για όλα τα ζητήματα δεν θέλησε ποτέ κανείς να μιλήσει, υπό το φόβο του ότι θα στοχοποιούνταν ή θα διακύβευε την ερευνητική ή επαγγελματική του καριέρα. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό πως όλα τα παραπάνω, επίσημα αποτελούν μονάχα εικασίες και συζητήσεις πίσω από κλειστές πόρτες, χωρίς να είναι απόλυτα γνωστό το μέγεθος της φωτιάς πίσω από τον καπνό.

Μοναδική περίπτωση όπου άρχισε να τίθεται ένα αρχικό ζήτημα λογοδοσίας της Διοίκησης του Ιδρύματος, η συγκεκριμένη εισαγγελική έρευνα και η διαδικασία προανάκρισης.

Μέχρι και τη Βουλή

Μέσα σε όλη αυτή τη φιλολογία για τον τρόπο λειτουργίας της διοίκησης, αλλά και στη θύελλα της Ππροανάκρισης για ορισμένα μόνο από τα ζητήματα που φαίνεται να ανακύπτουν στο ΙΤΕ, ένα πρόσθετο ερωτηματικό έρχεται να δημιουργηθεί αναφορικά με ένα μυστηριώδες δχέδιο νόμου το οποίο επιχειρεί να περάσει μέσα στο καλοκαίρι η Βουλή.

Ασφαλείς πληροφορίες της “Π”, θέλουν συγκεκριμένα πρόσωπα να έχουν δρομολογήσει διαδικασίες, ώστε να περάσει από τα θερινά τμήματα της Βουλής, ένα νέο σχέδιο νόμου για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία. Το αξιοπερίεργο στο νέο σχέδιο νόμου, είναι πως μέσα στις διατάξεις του δεν υπάρχει απολύτως



καμία πρόβλεψη για την αξιολόγηση των Διοικήσεων στα ερευνητικά ιδρύματα ενώ μέσα από το άρθρο 38 παράγραφος 2 του σχεδίου νόμου δρομολογείται ρύθιση σε μία και μόνη γραμμή, η οποία προβλέπει πως τα μέλη των διοικήσεων στα ερευνητικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων και των διοικήσεων του ΙΤΕ μπορούν επί της ουσίας να είναι ισόβια, κάτι το οποίο δεν προβλέπεται με βάση το νόμο που ισχύει σήμερα. Το δυστύχημα στην όλη διαδικασία είναι πως ένα από τα κορυφαία ιδρύματα στην χώρα, αλλά και την Ευρώπη, ταλανίζεται από σκάνδαλα ή υπόνοιες σκανδάλων, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να ακολουθούν το ΙΤΕ. Για το λόγο αυτό, οι αρμόδιες Αρχές οφείλουν να πράξουν απερίσπαστες το έργο τους ώστε να αποκαλύψουν και να αναδείξουν όλη την αλήθεια στην κοινωνία αλλά και την ίδια στιγμή η κυβέρνηση και η Βουλή έχουν χρέος να προχωρήσουν, εφόσον επιθυμούν την αξιοκρατία και τη διαφάνεια, ένα σχέδιο νόμου, που θα καταπολεμά στην πράξη τέτοιου είδους συμπεριφορές.