Του Κώστα Μπογδανίδη

Παρασκήνιο και ανταλλαγή σκληρών επιστολών αποκαλύπτεται πίσω από την έκθεση “Καζαντζάκη” που ετοίμασε ο Δήμος Ηρακλείου στην πύλη Ιησού.

Για ...σκιαμαχίες και σκοπιμότητες κάνει λόγο ο δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης που απαντά σε σκληρό τόνο στην επιστολή Ματζαπετάκη, αλλά και στους υπαινιγμούς του Μουσείου Καζαντζάκη ότι με ...δικά του υλικά ετοίμασε την έκθεση στην πύλη Ιησού.

Όπως προκύπτει από την επιστολή του κ. Κουράκη ο δήμαρχος φέρεται να απαντά σε επιστολή του προέδρου του μουσείου κ. Ματζαπετάκη- ο ίδιος απέφυγε να τη δώσει στη δημοσιότητα- αλλά και στα σχόλια που έγιναν από στελέχη του Μουσείου Καζαντζάκη, στη Μυρτιά. Το παράδοξο είναι ότι μόλις χθες η επιστολή- απάντηση δημοσιοποιήθηκε.

Γιατί συνέβη αυτό; «Εμείς δεν θέλουμε να δώσουμε καμία συνέχεια σε ένα θέμα που δεν υφίσταται. Η επιστολή αναρτήθηκε στο δίκτυο και τα λέει όλα» ήταν η λακωνική απάντηση συνεργατών του κ. Κουράκη που από την επιστολή φαίνεται ότι εξοργίστηκε από το γράμμα Ματζαπετάκη, αλλά και από τα δημοσια σχόλια της κ.Τσάκα που αποκάλεσε “τζάμπα μάγκες” τους ανθρώπους τους δήμου Ηρακλείου.

«Δική μας πρόθεση εξαρχής ήταν - και παραμένει - να δημιουργήσουμε ένα χώρο στην πύλη του Ιησού, όπου θα δημιουργείται ένα πρώτο “ερέθισμα” στον επισκέπτη της πόλης για “γνωριμία” με τον Καζαντζάκη.

Να του γεννιέται δηλαδή η επιθυμία να γνωρίσει σε βάθος τη ζωή και το έργο του μεγάλου συγγραφέα - διανοητή, επισκεπτόμένους τους δύο άλλους χώρους, το Ιστορικό Μουσείο και το Μουσείο της Μυρτιάς.

Έχοντας όμως και τη δυνατότητα να επισκεφτεί τον επιπρομαχώνα Μαρτινέγκο, πλησίον της πύλης Ιησού, όπου “αναπαύονται” ο συγγραφέας και η σύζυγός του Ελένη.

Ο λόγος του εγχειρήματός μας συνεπώς, “πόρρω απέχει” του πνεύματος της επιστολής σας, που κάνει λόγο για “παγίδες” ή για “ηθικό και νομικό ατόπημα”, όπως βεβαίως και του σχετικού σχολίου της συνεργάτιδας σας (διευθύντριας του Μουσείου), που είδε το φως της δημοσιότητας και που κάνει αναφορά σε “τζάμπα μάγκες” στο Δήμο Ηρακλείου!

Τέτοιοι χαρακτηρισμοί δεν τιμούν αυτούς που τους κάνουν και δεν αρμόζουν στο ρόλο, στην ποιότητα, αλλά και στο χαρακτήρα του Ιδρύματος που προΐστασθε, πλέον του ότι είναι παντελώς άδικοι και κατά συνέπεια απορριπτέοι» τονίζει ο κ.Κουράκης στην επιστολή του.

Και επισημαίνει:

«Σας γνωρίζουμε λοιπόν ότι ο χώρος στον οποίο αναφέρεστε και που πρόκειται να διαμορφωθεί στην αποκατεστημένη πύλη Ιησού της ενετικής οχύρωσης, δεν έχει θέση Μουσείου ή Συλλογής για τον Καζαντζάκη, όπως είναι ο δικός σας φορέας, γνωστός για το πλούσιο και πρωτότυπο υλικό που διαθέτει, αναφορικά με τον Ηρακλειώτη διανοητή.

Εμείς στο σύντομο δελτίο τύπου που εκδώσαμε την ημέρα υπογραφής των δύο συμβάσεων στις οποίες αναφέρεστε, δεν ισχυριστήκαμε ότι προτιθέμεθα να δημιουργήσουμε στο Ηράκλειο ένα νέο Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη, στη θέση εκείνων που ήδη λειτουργούν, στο Ιστορικό Μουσείο και τη Μυρτιά.

Άλλωστε, στο ενημερωτικό φυλλάδιο που ήδη συντάσσεται, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο ιστορικό της παρούσας έκθεσης, αλλά και στη λειτουργία των Μουσείων που προαναφέρθηκαν, ώστε ο επισκέπτης να παροτρύνεται να τα επισκεφτεί, για να έχει πληρέστερη ενημέρωση για τη ζωή και το έργο του Ν.Κ. Θα γίνεται μάλιστα συγκεκριμένη αναφορά σε ειδικά “πάνελς” για τα δύο αυτά μουσεία».

Και αναφέρεται στο ιστορικό της Έκθεσης:

«Στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων στο Ηράκλειο τον Αύγουστο του 2004, έγινε στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, με πολύ μεγάλη επιτυχία, η γνωστή σε όλους έκθεση, αφιερωμένη στο Νίκο Καζαντζάκη.

Η Δημοτική Αρχή, εκτιμώντας την παιδευτική αξία και τη σημασία της Έκθεσης εκείνης, ζήτησε από το Φορέα της Διοργάνωσης, την Πολιτιστική Ολυμπιάδα και πέτυχε την παραμονή και την παραχώρησή της στην πόλη μας και μάλιστα σε χώρο μόνιμο, πλησίον του χώρου ταφής του συγγραφέα και συγκεκριμένα στην πύλη του Ιησού, που την ίδια περίοδο εξεπονείτο η ειδική μελέτη για τη στατική και αρχιτεκτονική της αποκατάσταση.

Για το λόγο αυτό εκπονήθηκε, με δαπάνες του Δήμου Ηρακλείου, ειδική μελέτη από πολυμελή ομάδα, στην οποία μετείχαν μουσειολόγος, αρχιτέκτονας, αρχαιολόγος, ηλεκτρολόγος μηχανικός, καθώς και οι ίδιοι οι συντελεστές της πρώτης Έκθεσης του Αγίου Μάρκου.

Σκοπός της μελέτης ήταν η διαμόρφωση του εσωτερικού της πύλης σε εκθεσιακό χώρο, προκειμένου να τοποθετηθεί, σε νέα διάταξη, το υλικό που είχε παραχωρηθεί από την Πολιτιστική Ολυμπιάδα ΑΘΗΝΑ 2004.

Η μελέτη, αφού ελέγχθηκε από την αρμόδια Υπηρεσία του Δήμου, από την Επιστημονική Εποπτική Επιτροπή της Προγραμματικής Σύμβασης του Δήμου Ηρακλείου, του ΥΠ.ΠΟ. και του ΥΠΕΧΩΔΕ, διαβιβάστηκε αρμοδίως στις κεντρικές Υπηρεσίες του ΥΠ.ΠΟ., για να εγκριθεί από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Η ευτυχής συγκυρία του χρηματοδοτικού εργαλείου ΕΣΠΑ 2007-2013 στο πλαίσιο του Ολοκληρωμένου Σχεδίου Αστικής Ανάπτυξης, μας έδωσε τη δυνατότητα να εντάξουμε και να δημοπρατήσουμε το έργο.

Αρχικά το τμήμα που αφορούσε στην αποκατάσταση της πύλης και, μόλις πρόσφατα, το τμήμα που αφορά στη μουσειολογική διαμόρφωσή της.

Ο λόγος που διατηρήθηκε ο ίδιος τίτλος της έκθεσης - ΟΔΥΣΣΕΙΑ, δηλαδή ένα ταξίδι στη ζωή και το έργο του Ν.Κ. είναι πασίδηλος, αφού στην ουσία αφορά στην ίδια έκθεση, αλλά σε νέο χώρο και με νέα διάταξη.

Όπως συνεπώς αντιλαμβάνεστε, λέξεις όπως, παγίδα, προχειρότητα, πασάλειμμα κ.τ.λ. που αναφέρονται στην επιστολή σας, πλέον του ότι κατεβάζουν δραματικά το επίπεδο της επικοινωνίας ενός φορέα με το κύρος, την ιστορία και την απήχηση του δικού σας, δεν έχουν και καμία σχέση με την πραγματικότητα.

Για να βάλομε λοιπόν τα πράγματα στη θέση τους, σας γνωρίζουμε ότι επιδίωξή μας είναι η Έκθεση στην πύλη του Ιησού μαζί με τον επιπρομαχώνα Μαρτινέγκο (τάφος του Ν.Κ.) να αποτελούν μια πρώτη,“αναγνωριστική“ θα λέγαμε επαφή του επισκέπτη με τον συγγραφέα, που θα συμπληρώνεται από τις δύο «κυψέλες» πληροφόρησης, όπως ορθώς αναφέρετε στην επιστολή σας. Το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και το Μουσείο της Μυρτιάς.

Εμείς δεν επιδιώκουμε να καλύψουμε όλες τις πτυχές της προσωπικότητας του Ν.Κ., ούτε να θεωρηθούμε μελετητές του έργου του.

Επιδιώκουμε όμως να θέσουμε στη διάθεση των δημοτών μας και των επισκεπτών έναν χώρο, την πύλη του Ιησού, όπου με το υλικό που, όπως προείπαμε, παραχωρήθηκε αυτοτελές στο Δήμο Ηρακλείου, θα γίνεται μια πρώτη σύντομη και εντελώς συγκεκριμένη γνωριμία με το Ν.Κ. Πέραν τούτου ουδέν.

Κύριε Πρόεδρε, στη μεγάλη κρίση που περνά η χώρα μας, θεωρώ ότι σκιαμαχίες, ανταγωνισμοί και αντιπαλότητες δεν έχουν θέση.

Η κατανόηση της άλλης άποψης, η συνεργασία και η συμπληρωματικότητα, “πρέπει να αποτελούν τις ύψιστες προτεραιότητες μας. Και ειλικρινά λυπούμαστε που δεν μπορούμε να το πετύχουμε αυτό, ακόμα και σε τοπικό επίπεδο.

Ελπίζουμε πάντως με την επιστολή αυτή, να κάναμε απολύτως σαφείς τις προθέσεις της δημοτικής Αρχής, που όχι μόνο δεν στοχεύει να υποκαταστήσει ή να απαξιώσει τους θεσμικούς φορείς που ασχολούνται με τη ζωή και το έργο του Ν.Κ., αλλά να προσθέσει απλώς ένα λιθαράκι στην σπουδαία αποστολή, που εκείνοι επιτελούν”.