Ενώ το φράγμα Αποσελέμη φέτος δεν πήρε νερό, όπως έγραψε χθες η “Π”, η δοκιμαστική λειτουργία του προγραμματίζεται για το τέλος του 2014 και η ολοκλήρωση του το 2016! Ο Υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας κ. Γιώργος Γιαννούσης επιβεβαιώνουν τα ρεπορτάζ της “Π” για το συνολικό κόστος και τις καθυστερήσεις του έργου επισημαίνοντας ότι ήδη βρισκόμαστε σε ένα ποσο της τάξης των 76 εκατομμυρίων και χρειάζονται κι άλλα 30!

Όπως αναφέρεται στην απάντηση του υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στον Λ. Αυγενάκη: «Με δεδομένες τις καθυστερήσεις λόγω της διακοπής των εργασιών, προγραμματίζεται η σταδιακή ολοκλήρωση των υπολειπόμενων κατασκευαστικών εργασιών της εργολαβίας κατασκευής των αγωγών μεταφοράς νερού και των διυλιστηρίων μέχρι τις 30-11-2014, όπου και θα αρχίσει η εξάμηνη δοκιμαστική λειτουργία του έργου έως τις 31.05.2015. Η αποδοτική λειτουργία που θα ξεκινήσει στη συνέχεια, προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέχρι την 31.5.2016».

«Οι συνολικές ανάγκες χρηματοδότησης του ΟΑΚ Α.Ε. από την ΣΑΕ 076/3 για την ολοκλήρωση και αποπληρωμή του έργου από την Ε.Ε., ανέρχονται σε 30.966.000 ευρώ περίπου και αφορούν: σε εργασίες 26.116.000 ευρώ, αρχαιολογία 250.000 ευρώ, σε απαλλοτριώσεις 4.000.000 ευρώ, για δίκτυα ΟΚΩ 600.000 ευρώ».

«Οι προβλεπόμενες απορροφήσεις του έργου για το διάστημα 2014-2016, εφόσον υπάρξει συνεχής χρηματοδότηση και ομαλή εξέλιξη εργασιών είναι περίπου 22.648.530 ευρώ για εργασίες και απαλλοτριώσεις το έτος 2014, 5.492.470 ευρώ το έτος 2015, και 2.825.000 ευρώ το έτος 2016».

Σημειώνεται ότι «ο ΟΑΚ Α.Ε., με δύο σχετικές Αποφάσεις, απέρριψε εμπρόθεσμα τις δύο αντίστοιχες Ειδικές δηλώσεις διακοπής εργασιών της αναδόχου. Η ανάδοχος εταιρεία, εφόσον δεν έχει εξοφληθεί ο 59ος λογαριασμός, δεν ξεκίνησε εργασίες κατασκευής του έργου και με σχετικό έγγραφό της επιφυλάχθηκε να ζητήσει την διάλυση της σύμβασης, εφόσον δεν εξοφληθεί άμεσα ο 59ος λογαριασμός του έργου. Κατόπιν των ανωτέρω, τα αναφερόμενα παραπάνω χρονικά περιθώρια για την περαίωση των έργων έχουν διαφοροποιηθεί, με αύξηση των απαιτούμενων χρόνων ολοκλήρωσης του έργου, κατά τέσσερις μήνες».

1. Ιστορικό

Το 2000 οι Ελληνικές Αρχές υπέβαλαν αίτημα στην Ε.Ε. για την ύδρευση της πόλης του Ηρακλείου. Με την υπ. αριθμ. Ε(2002) 4696/27.12.2002 απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το έργο «Ύδρευση πόλης του Ηρακλείου και Αγίου Νικολάου από το φράγμα Αποσελέμη, φάση κατασκευής» εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον, με εγκεκριμένο προυπολογισμό 114 εκ.? και συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής 2000-2006. Φορέας υλοποίησης ήταν η Διεύθυνση Έργων Ύδρευσης Αποχέτευσης (Δ6) του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων.

Το συνολικό έργο περιελάμβανε την κατασκευή του φράγματος και του ταμιευτήρα Αποσελέμη, της παρακαμπτήριας οδού, του αγωγού προσαγωγής ύδατος από το οροπέδιο στον ταμιευτήρα Αποσελέμη, του διυλιστηρίου και των δικτύων ύδρευσης του Ηρακλείου και του Αγίου Νικολάου, με τα συμπαραμαρτούντα τους (αντλιοστάσιο, φρεάτια διακοπής ενέργειας, συνδέσεις με τη ΔΕΗ κλπ), έτσι ώστε να καθίσταται το έργο ολοκληρωμένο και πλήρως λειτουργικό.

2. Τα προβλήματα

Κατά την διαδικασία συμβασιοποίησης και υλοποίησης του έργου λόγω αντιδράσεων από Τοπικές Αρχές, φορείς και κατοίκους της περιοχής, οι εργασίες καθυστέρησαν και τελικά ξεκίνησαν το Φεβρουάριο του 2007, με καθυστέρηση 4 ετών.

Ταυτόχρονα η ΚΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων επέφερε πρόσθετη καθυστέρηση στην εξέλιξη των εργασιών.

Τέλος, παρόλο που υπήρχαν εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι κατά την υποβολή του ελληνικού αιτήματος το 2000, παρουσιάστηκε αδυναμία κατασκευής των έργων παραγωγής νερού από το οροπέδιο Λασιθίου, με αποτέλεσμα την αναζήτηση εναλλακτικής λύσης. Τα έργα παραγωγής αφαιρέθηκαν από την εργολαβία, δημοπρατήθηκαν εκ νέου και τελικά συμβασιοποιήθηκαν στις 2.5.2012.

Ως αποτέλεσμα, κατά την υποβολή του αιτήματος αποπληρωμής στην ΕΕ τον Ιούνιο του 2012 υπήρχαν σημαντικές εκκρεμότητες μεγάλου κόστους. Να σημειωθεί ότι μόνο το κόστος των συμβασιοποιημένων έργων προσαγωγής του νερού από το οροπέδιο Λασιθίου σύμφωνα με τη νέα τεχνική λύση ανερχόταν περίπου σε 47.000.000 ευρώ.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το σύνολο των έργων χωρίστηκε σε 2 φάσεις. Στην τελική έκθεση που υποβλήθηκε στην Ε.Ε. με το αίτημα αποπληρωμής δηλώθηκε ότι τα έργα της Β΄ φάσης (έργα προσαγωγής νερού από το οροπέδιο Λασιθίου, τμήμα υδραγωγείου εντός της πόλης του Ηρακλείου) θα υλοποιούνταν μέσω του ΕΣΠΑ 2007-2013.

Από 1/1/2014 την αρμοδιότητα για την υλοποίηση του έργου ανέλαβε ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης.

Το φράγμα με τον ταμιευτήρα, η οδός παράκαμψης και ο αγωγός μεταξύ φράγματος και διυλιστηρίου έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί, ενώ υπάρχουν εκκρεμότητες στο διυλιστήριο και στους αγωγούς προς Ηράκλειο και Άγιο Νικόλαο.