Της Κατερίνας Μυλωνά
«Το γεγονός ότι ο άνθρωπος έχει κατασκευάσει τον πολιτισμό δεν του δίνει τη δυνατότητα να εξορίσει τον εαυτό του σε ένα χώρο έπαρσης», λέει στη συνέντευξή του στην «Π»
ο κ. Γιώργος Κιμούλης
Ο ρόλος της τέχνης είναι η υπενθύμιση και όχι η καθοδήγηση ή η παρηγοριά, όπως τονίζει, σε συνέντευξή του στην «Π», ο σκηνοθέτης και ηθοποιός, κ. Γιώργος Κιμούλης, ο οποίος παρουσιάζει την κωμωδία του Αριστοφάνη «Θεσμοφοριάζουσες».
Το έργο ανεβαίνει αύριο, Τρίτη, και την ερχόμενη Τετάρτη 6 Αυγούστου στις 9.30 το βράδυ στο κηποθέατρο «Ν. Καζαντζάκης».
Ο κ. Κιμούλης μιλά στην «Π» για τον Αριστοφάνη, τις σχέσεις των δύο φύλων και το θέατρο σήμερα.
Ο θεατής ανακαλύπτει μέσα από το έργο κάτι για τις σχέσεις ανδρών και γυναικών που δεν ήξερε ως σήμερα;
«Δεν ανακαλύπτει, τα γνωρίζει. Ο ρόλος της τέχνης δεν είναι να μάθει τόσο στους ανθρώπους όσο να τους υπενθυμίσει αυτά που ξέρουν και έχουν ξεχάσει. Ο ρόλος της τέχνης είναι υπομνηστικός, δεν είναι ούτε καθοδηγητικός, πολύ περισσότερο δεν είναι παρηγορητικός, είναι υπομνηστικός. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι ένα από τα στοιχεία ουσιαστικά που θίγει το έργο είναι κατά πόσο αυτή η περίφημη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά πράγματα αρκεί ή μήπως- και θέτει ένα ερώτημα- η συμμετοχή σε ένα ήδη διαμορφωμένο περιβάλλον συντηρεί αυτό το περιβάλλον. Κατ΄επέκταση η γυναίκα βοηθάει με τη συμμετοχή της στη συνέχιση των δομών, σε ό, τι, καλώς ή κακώς, έχει στον κοινωνικό μας χώρο φύλο και το φύλο αυτό είναι αρσενικό. Η δομή του κοινωνικού μας χώρου πλέον μόνο ευτυχία και χαρά δε μας έχει φέρει. Η ανθρωπότητα χρόνο με το χρόνο, εποχή με την εποχή χάνει το ανθρωπινό της πρόσωπο και μία από τις αιτίες είναι βεβαίως ότι όλη η οργάνωση του κοινωνικοπολιτικού μας χώρου στηρίζεται σε αρσενικά πρότυπα, σε πρότυπα που ουσιαστικά δε σέβονται τη διαφορετικότητα, τον άλλο άνθρωπο, αντιθέτως οι σχέσεις των ανθρώπων στηρίζονται στον ανταγωνισμό και στη σύγκρουση».
Θεωρείτε πως ο Αριστοφάνης ήταν μπροστά από την εποχή του όσο αφορά στη λεγόμενη ισότητα των δύο φύλων;
«Έχω την εντύπωση ότι οι κλασικοί συγγραφείς θεωρούνται κλασικοί γιατί είναι σαν αυτά που έχουν γράψει να έχουν γραφεί την εποχή που παρουσιάζονται. Με αυτή την έννοια είναι ένας συγγραφέας κλασικός. Άρα, το θέμα δεν είναι αν βρίσκεται κανείς μπροστά ή όχι, είναι κατά πόσο είναι σύγχρονος και κατά πόσο συνεχίζει να είναι σύγχρονος και ο Αριστοφάνης φαίνεται ότι είναι».
Γιατί θεωρείτε πως το πρόσωπο του μέλλοντος είναι γένους θηλυκού;
«Θα έπρεπε να είναι γένους θηλυκού. Είναι φυσικό ότι η γυναίκα ως εκπρόσωπος της φύσης από τη στιγμή που γεννά ίσως, είναι η μοναδική που μπορεί να αισθανθεί ότι ο άνθρωπος είναι κι αυτός ένα προϊόν της φύσης, είναι μέρος της φύσης. Το γεγονός ότι έχει κατασκευάσει τον πολιτισμό δεν του δίνει τη δυνατότητα να εξορίσει τον εαυτό του σε έναν χώρο έπαρσης και να φανταστεί ότι ο πολιτισμός των ενθρονίζει στο θρόνο ενός δημιουργού γιατί ο άνθρωπος έχει βυθιστεί στην έπαρση- μέσω του πολιτισμού -ότι το σύμπαν και ο κόσμος υπάρχει για να το κατανοήσει αυτός. Αυτή η έπαρση τον έχει αποφυσικοποιήσει, με λίγα λόγια τον έχει την ίδια στιγμή τοποθετήσει σε μία απάνθρωπη σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους. Τα μόνα πλάσματα που μπορούν να υπενθυμίσουν στον άνθρωπο ότι είναι κι αυτός μέρος του σύμπαντος είναι οι γυναίκες. Με λίγα λόγια οι μάνες, μόνο αυτές μπορούν να επαναφέρουν στη συνείδηση του ανθρώπου τη χαμένη του στην ουσία ανθρώπινη διάστασή, ο οποίος με την τεχνολογία, τη δύναμη, υποτίθεται, μιας βούλησης να κατακτήσει τα πάντα για να βρει την ταυτότητά του καταστρέφει οτιδήποτε υπάρχει γύρω του».
Γιατί σε περιόδους κρίσης αναζητάμε απαντήσεις σε κείμενα που γράφτηκαν χιλιάδες χρόνια πριν;
«Γιατί έχουν ειπωθεί και η δουλειά είναι πλέον να τα ανακτήσουμε ξανά, ας μην κοροϊδευόμαστε, σε όλους τους τομείς έχουν ειπωθεί τα πάντα. Ίσως μόνο στον τομέα της επιστήμης κι εκεί έχει γραπωθεί ο σύγχρονος άνθρωπος και θεωρεί ακόμα τον εαυτό του, όπως είπαμε και πριν, έναν κατακτητή του σύμπαντος, αλλιώς στην τέχνη έχουν ειπωθεί όλα. Η δουλειά λοιπόν των σύγχρονων ερμηνευτών είναι να τα ανακαλύπτουν ξανά και να τα φέρνουν στο φως γιατί όπως είπαμε και στην αρχή της κουβέντας μας, αυτός είναι ο ρόλος της τέχνης, να υπενθυμίζει αυτά που έχουμε ξεχάσει».
Το θέατρο αποτελεί πολιτική πράξη; Μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που οι πολίτες σκέφτονται για την πολιτική;
«Πολιτική πράξη είναι τα πάντα από τη στιγμή που ζούμε μέσα στην πόλη. Ακόμα και αυτό που κάνουμε αυτή τη στιγμή εμείς οι δύο πολιτική πράξη είναι. Δεν υπάρχει, δηλαδή, ιδιώτης, όποιος θεωρεί τον εαυτό του ιδιώτη απλώς οφείλει να υπενθυμίζει στον εαυτό του ότι στις άλλες γλώσσες ο ιδιώτης σημαίνει ανόητος. Άρα και το θέατρο, βεβαίως, είναι μια πολιτική πράξη αλλά ως είδος τέχνης, σας είπα ποιος είναι ο ρόλος του, η υπενθύμιση».
