Της Λίλιαν Δαφερμάκη

“Έμφραγμα” σε δεκάδες έργα του ΕΣΠΑ τα οποία παραμένουν απλήρωτα, ενώ την ίδια ώρα δεκάδες άλλα έργα, τα οποία έχουν προεγκριθεί αλλά δεν έχουν συμβασιοποιηθεί, κινδυνεύουν με απένταξη… Πρόκειται για ένα εφιαλτικό σκηνικό, το οποίο έχει πυροδοτήσει θύελλα αντιδράσεων από τον τεχνικό κόσμο που βρίσκεται σε απόγνωση, καθώς έχει κλείσει η στρόφιγγα χρηματοδότησης, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προχωρήσουν δημοπρατημένες παρεμβάσεις οι οποίες κινδυνεύουν να μετατραπούν σε έργα- “φαντάσματα”.

Την ίδια ώρα, είναι ορατός ο κίνδυνος να εγκαταλειφθούν δεκάδες έργα τα οποία είχαν αξιολογηθεί ως απολύτως αναγκαία για την τοπική ανάπτυξη, καθώς φαίνεται ότι εκτοπίζονται από το ΕΣΠΑ, χωρίς να διασφαλίζεται καμία άλλη πηγή για τη χρηματοδότηση τους.

Ενώ όλα αυτά συμβαίνουν οι απαντήσεις που δίδουν οι εμπλεκόμενοι φορείς είναι αντικρουόμενες και προκαλούν ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Όπως προκύπτει, λίγο πριν τις δημοτικές εκλογές και υπό την ασφυκτική πίεση που ασκήθηκε από τις δημοτικές Αρχές, προκειμένου να “τρέξουν” έργα τα οποία είχαν δεσμευτεί, ένα μέρος των κονδυλίων από τα υπόλοιπα του ΕΣΠΑ (τα οποία δεν είχαν απορροφηθεί), δόθηκαν στην ΕΕΤΑ (Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης) με σκοπό να χρηματοδοτηθούν αυτές οι παρεμβάσεις.

Ωστόσο, αυτό το οποίο προκύπτει είναι ότι “φορτώθηκαν” περισσότερα έργα από τον συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος τον οποίο ξεπερνούσαν κατά πολύ. Το βασικό επιχείρημα που επιστρατεύτηκε για να δικαιολογηθεί η υπερφόρτωση του προγράμματος ήταν ότι θα δοθούν σημαντικές εκπτώσεις κατά τη δημοπράτηση τους, με αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός των έργων να μειωθεί κατά πολύ, και έτσι θα “χωρέσουν”.

Όμως τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν με αυτό τον τρόπο, οι εκπτώσεις που δόθηκαν δεν ήταν οι αναμενόμενες, με αποτέλεσμα το πρόγραμμα να φορτωθεί έργα τα οποία δεν μπορούσε να αντέξει, γεγονός που έχει δύο οδυνηρές παρενέργειες. Αφενός μια σειρά έργων που είχαν προγραμματιστεί μοιραία οδηγούνται σε απένταξη και αφετέρου έχει μπλοκάρει η πληρωμή των δημοπρατημένων έργων, τα οποία θα πρέπει να σημειωθεί ότι έχουν συγκεκριμένες προθεσμίες παράδοσης, που αν παραβιαστούν, απεντάσσονται…

Ωστόσο η πραγματικότητα δεν είναι απλώς κακή … είναι ακόμα χειρότερη. Όπως αποκαλύπτει ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ κ.Ζαχαρίας Αθουσάκης, εκτός από την υπερφόρτωση του προγράμματος, εγείρεται και ένα ακόμα τεράστιο θέμα εξαιτίας της μεταφοράς πόρων του ΕΣΠΑ στα σχήματα παραχώρησης των μεγάλων οδικών έργων. Σύμφωνα με τον ίδιο, προκειμένου να γίνει επανέναρξη των έργων των μεγάλων αυτοκινητόδρομων, δεσμεύτηκε από το ΕΣΠΑ ένα ποσό της τάξεως του 1,6 δισ. που ήταν προγραμματισμένο για έργα της Περιφέρειας.

Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Ότι μοιραία θυσιάζονται στο βωμό των μεγάλων οδικών έργων -τα οποία διαχειρίζονται κολοσσιαίες κατασκευάστριες εταιρίες- δεκάδες μικρά και μεγάλα περιφερειακά έργα, που μπορούν να συμβάλλουν αποφασιστικά στην τοπική ανάπτυξη, τα οποία θα μπορούσαν να διαχειριστούν περίπου 7.000 εταιρικές και ατομικές κατασκευαστικές επιχειρήσεις, που αποτελούν ραχοκοκκαλιά της οικονομίας.

Ο κ. Αθουσάκης εξηγεί ότι το χειρότερο όλων είναι ότι τα έργα τα οποία δεν έχουν συμβασιοποιηθεί, παρά το γεγονός ότι είχαν μπει στον προγραμματισμό, «παγώνουν» και δεν πρόκειται να προωθηθούν. Επίσης πολλά εν εξελίξει έργα κινδυνεύουν να μην συνεχιστούν και να μείνουν ημιτελή, “στον αέρα” αφού, σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, «γέφυρα» χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ 2007-2013 στο ΣΕΣ 2014-2020 θα υπάρξει μόνον για εξαιρετικές περιπτώσεις μεγάλων συγχρηματοδοτούμενων έργων.