
Της Άννας Κωνσταντουλάκη
Ενώ η κτηματoμεσιτική αγορά παραμένει παγωμένη και οι αγοραπωλησίες μεγάλων και ακριβών ακινήτων και οικοπέδων είναι ανύπαρκτες, έχουν αρχίσει σιγά-σιγά να κινούνται στο Ηράκλειο οι αγοραπωλησίες μικρών μεταχειρισμένων διαμερισμάτων της τάξης των 70.000-80.000 ευρώ, αλλά και οικιστικών οιοπέδων.
Επίσης το τελευταίο διάστημα κάποιες αλυσίδες καταστημάτων αναζητούν χώρους στο κέντρο για την ανάπτυξη εμπορικών δραστηριοτήτων.
Κατά τʼ άλλα η αγορά συνεχίζει να είναι παγωμένη.
“Περιμένουμε νέες μειώσεις τιμών έως 6%”
Η πρόεδρος των κτηματομεσιτών Άρτεμις Μαυράκη είπε στην “Π”: “Η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι μέχρι το τέλος του 2014 θα υπάρξει μια ακόμη ελαφριά μείωση τιμών έως 6%. Από το 2015 μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2016 περιμένουμε σταθεροποίηση και στην συνέχεια ευελπιστούμε ότι θα αρχίσει σταδιακά η ανάκαμψη”.
“Έχουμε αρχίσει να πουλάμε λίγα μικρά οικονομικά διαμερίσματα”
Σύμφωνα με την κ. Μαυράκη, το τελευταίο διάστημα έχουν γίνει λίγες αγορές από Ηρακλειώτες μικρών μεταχειρισμένων διαμερισμάτων, για παράδειγμα 20ετίας 70τ.μ.-90τ.μ. εκτός κέντρου, και οικιστικών οικοπέδων.
Οι κινήσεις αυτές αφορούν μόνο ακίνητα που έχουν χαμηλές τιμές και όχι ακριβά ακίνητα, τα οποία παραμένουν στα αζήτητα.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ένα παλαιό διαμέρισμα 90τ.μ. εκτός κέντρου που πριν 5-6 χρόνια είχε τιμή 100.000 ευρώ τώρα τιμάται περίπου 70.000 ευρώ.
Για παράδειγμα ένα μεταχειρισμένο διαμέρισμα 100τ.μ. στην περιοχή του Μασταμπά πριν από 5 χρόνια επωλείτο 140.000-150.000 ευρώ ενώ τώρα η τιμή του έχει μειωθεί στα 85.000-90.0000 ευρώ. Ένα σπίτι 50τ.μ. τώρα έχει τιμή περίπου 35.000-40.000 ευρώ. Ωστόσο ένα διαμέρισμα 50τ.μ. π.χ. στα Καμίνια μπορεί κάποιος να το βρει 25.000-30.000 ευρώ.
Η πρόεδρος των Κτηματομεσιτών ανέφερε ότι τελευταία υπάρχει έντονη ζήτηση από αλυσίδες εταιρειών για καταστήματα σε συγκεκριμένους εμπορικούς δρόμους. Όσον αφορά στις φημολογούμενες από το παρελθόν αγορές από αλλοδαπούς Ρώσους κ.ά., αν αξαιρέσουμε κάποια ελάχιστα συμβόλαια που έγιναν πριν 1-2 χρόνια, τώρα τίποτα δεν κινείται στην αγορά στο κομμάτι των πολυτελών κατοικιών. Το ίδιο ισχύει και για ξενοδοχεία κ.λπ.
Μέχρι το 2017 η κρίση στην αγορά ακινήτων, σύμφωνα με νέα έρευνα
Θα συνεχιστεί και την επόμενη τριετία η κρίση στην κτηματαγορά, σύμφωνα με έρευνα του τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με επικεφαλής τον καθηγητή Επαμεινώνδα Πανά.
Ειδικότερα, αθροιστικά το 91,9% των συμμετεχόντων (επαγγελματίες του real estate) στην έρευνα, που καλύπτει το διάστημα από τον Ιούλιο μέχρι τον Δεκέμβριο 2014, εκτιμά ότι η κρίση θα διαρκεσει από ένα έως τρία χρόνια. Για χάρη σύγκρισης, σημειώνεται ότι οι ειδικοί –σε ποσοστό 71%- εκτιμούσαν στη συγκυρία του πρώτου εξαμήνου του 2010 ότι η κρίση θα διαρκέσει από ένα έως τρία χρόνια, δηλαδή μέχρι και το 2013.
«Δεν μπορεί κάποιος να αμφισβητήσει ότι προβλέψεις για το πόσο χρονικό διάστημα θα διαρκέσει η κρίση στην κτηματαγορά είναι κάτι πολύ δύσκολο, όμως οι εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι τα πράγματα στην κτηματαγορά είναι από άσχημα έως και απαισιόδοξα» αναφέρεται στην έρευνα. Πάντως, αυτή τη φορά, οι εκτιμήσεις των ειδικών που συμμετείχαν στην έρευνα του ΟΠΑ συμπίπτουν, σε γενικές γραμμές, με αυτές της Eurobank Property Services. Η θυγατρική της Eurobank, σε πρόσφατη έκθεσή της, προβλέπει ότι η κατάσταση στην αγορά ακινήτων θα σταθεροποιηθεί το 2015, ενώ θα υπάρξει σχετική ανάκαμψη από το 2016.
Την ίδια στιγμή, όπως επισημαίνεται, η κτηματαγορά διέρχεται την μεγαλύτερη κρίση της τελευταίας εξαετίας, με την πτώση των δεικτών εμπιστοσύνης να είναι η μεγαλύτερη των τελευταίων ετών. Κυρίαρχα χαρακτηριστικά, της αγοράς ακινήτων, κατά το προσεχές διάστημα θα εξακολουθήσουν να είναι η έντονη ύφεση και η μεγαλύτερη πτώση των τιμών, σε σχέση με το παρελθόν.
Όπως αναφέρεται στην έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου, το μεγάλο απόθεμα αδιάθετων κατοικιών (200.000) του οποίου ο ρυθμός απορρόφησης είναι αρκετά μικρός, όπως ο ιδιαίτερα χαμηλός ρυθμός δημιουργίας νέων νοικοκυριών αποτελούν τους δύο παράγοντες σηματωρούς που καθορίζουν πώς θα κινηθεί η αγορά ακινήτων.
Επίσης, τα περιθώρια για αναστροφή του κλίματος είναι περιορισμένα εάν ληφθεί υπόψη ότι:
- Η αγοραστική δύναμη των ελληνικών νοικοκυριών είναι ασθενής και ευάλωτη
- Η ανεργία είναι μεγάλη καθώς και ο πληθωρισμός
- Υπάρχει κορεσμός της αγοράς σε ένα «έθνος ιδιοκτητών»
Και κυρίως η υπερφορολόγηση που έχει εξοντώσει τους κατασκευστές, ενώ δημιουργεί συνθήκες δήμευσης για τους ιδιοκτήτες.
Αναφορικά με την αγορά γραφείων και καταστημάτων, σύμφωνα με την έρευνα:
- το 95,2% των ειδικών θεωρεί ότι υπάρχει υπερπροσφορά
-το 69,4% εκτιμά ότι υπάρχει μια σχετική μείωση των τιμών των επαγγελματικών ακινήτων
σε σχέση με έξι μήνες πριν.
-Το 69,8% προβλέπει ότι θα υπάρξει μια σχετική μείωση των τιμών των επαγγελματικών ακινήτων το επόμενο εξάμηνο
- το 42,1% θεωρεί ότι η ζήτηση θα παραμείνει η ίδια κατά το επόμενο εξάμηνο
- το 23% συμφωνεί ότι οι τιμές των επαγγελματικών ακινήτων είναι η επόμενη «φούσκα»
Ακόμη στην ερώτηση «Πώς αναμένετε να διαμορφωθούν οι πωλήσεις των ακινήτων για επαγγελματική χρήση σήμερα σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο», το 29,6% των ερωτηθέντων προβλέπει ότι θα παραμείνουν οι ίδιες με αυτές του πρώτου εξαμήνου του 2014.
Πρόκειται για την ίδια τάση που ανέμεναν να εκδηλωθεί οι συμμετέχοντες στην έρευνα του πρώτου εξαμήνου 2010, όπου το 30.4% θεωρούσε ότι οι πωλήσεις θα παραμείνουν οι ίδιες με αυτές του δευτέρου εξαμήνου του 2009.
Τέλος ο δείκτης εμπιστοσύνης των ειδικών για τις αναμενόμενες συνθήκες της αγοράς ακινήτων βρίσκεται κάτω από τη βάση (50), δηλαδή η πλειοψηφία των ειδικών θεωρεί ότι η σημερινή συγκυρία δείχνει μια κατάσταση περισσότερο αρνητικών προσδοκιών παρά θετικών για την Ελληνική κτηματαγορά.

