
Σʼ ένα γοητευτικό ταξίδι στο χρόνο και σε τόπους σκληρούς αλλά και μαγικούς μας προσκαλεί το νέο βιβλίο της Ρένας Πετροπούλου Κουντούρη, ʽʼΗ Μάχρια της Λήθηςʼʼ που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη.
Η έμπνευση για το δέκατο πέμπτο βιβλίο της γνωστής συγγραφέως πάει πίσω στο 2004 όταν σε μια συζήτηση με φίλους τής προτάθηκε να γράψει κάποτε για μια μοιραία γυναίκα που θα μπορούσε νʼ αναστατώσει ζωές κι ένα κόσμημα που να συνδέεται μαζί της μʼ ένα παράδοξο τρόπο. Η ιδέα σημειωμένη σ΄ενα μπλοκάκι ξεχάστηκε, αλλά επειδή όπως είπε κάποιος σοφός η μοίρα περιγελάει τις πιθανότητες,το 2009 βρέθηκε ξανά μπροστά της πυροδοτώντας άμεσα τη φαντασία της.
Της Αντωνίας Κουτσάκη
ʽʼΤοποθέτησα -λέει η Hρακλειώτισσα συγγραφέας μιλώντας στην ʽʼΠ” -λοιπόν την έναρξη του αφηγηματικού καμβά στο Λασίθι, στοχεύοντας στην Κρητική Επανάσταση του 1866-69, επειδή η συγκεκριμένη εποχή δεν είναι τόσο γνωστή. Άλλωστε η Κρήτη μας είναι ακένωτη πηγή έμπνευσης, σημείο αναφοράς.ʼʼ Το αλάτι της γης είναι η Κρήτη. Ποτέ μη φύγεις απʼ την αγκαλιά τηςʼʼ, μου παράγγελνε ο αείμνηστος Γιώργος Κανελλόπουλος, ο πρώτος μου εκδότης.
Χρειάστηκε επίπονη και σχολαστική έρευνα, προκειμένου να αναδειχθεί και να φωτιστεί και η παραμικρή λεπτομέρεια της εποχής κατά την οποία διαδραματίζεται το βιβλίο ενώ όπως αποκαλύπτει η Ρένα Πετροπούλου Κουντούρη, ένα δημοσίευμα της ʽʼΠατρίδαςʽʼ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πορεία και εξέλιξη του μυθιστορήματός της.
Ολόκληρη η συνέντευξη είναι η ακόλουθη:
Το δέκατο πέμπτο βιβλίο σας ʽʼΗ Μάχρια της Λήθηςʼʼ μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη. Tι αποτέλεσε αυτή τη φορά την πηγή της έμπνευσής σας;
Κατʼ αρχήν κυρία Κουτσάκη θα ήθελα να ευχαριστήσω εσάς προσωπικά και κατʼ επέκτασιν τον κ. Γιώργο Λαγουβάρδο και την εφημερίδα ʽʼΠατρίςʼʼ για τη ζεστή σας φιλοξενία. Η έμπνευση για τη ʼʼΜάχρια της Λήθηςʼʼ, ήρθε το 2004 συγκεκριμένα, ενώ ήμασταν για καφέ μαζί με δυο καλούς μου φίλους , τον Ζαχαρία Κατσακό (από τους σπουδαιότερους κριτικούς λογοτεχνίας που έχουμε σήμερα πανελλήνια) και τον φιλόλογο Λευτέρη Διγενάκη.
Ο Ζαχαρίας μου πρότεινε να γράψω κάποτε για μια μοιραία γυναίκα που θα μπορούσε νʼ αναστατώσει ζωές κι ένα κόσμημα που να συνδέεται μαζί της μʼ ένα παράδοξο τρόπο. Σημείωσα την πρόταση σʼ ένα μπλοκάκι, αλλά αυτό κάπου παράπεσε και ξεχάστηκε. Το ανακάλυψα ξανά το 2009 κι η ιδέα αυτή πυροδότησε άμεσα τη φαντασία μου.
Τοποθέτησα λοιπόν την έναρξη του αφηγηματικού καμβά στο Λασίθι, στοχεύοντας στην Κρητική Επανάσταση του 1866-69, επειδή η συγκεκριμένη εποχή δεν είναι τόσο γνωστή. Άλλωστε η Κρήτη μας είναι ακένωτη πηγή έμπνευσης, σημείο αναφοράς.ʼʼ Το αλάτι της γης είναι η Κρήτη. Ποτέ μη φύγεις απʼ την αγκαλιά τηςʼʼ, μου παράγγελνε ο αείμνηστος Γιώργος Κανελλόπουλος, ο πρώτος μου εκδότης.
Ποια είναι η Μάχρια και ποια η ιστορία της;
Σας απαντώ με το κείμενο που αναφέρεται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: “Κρήτη 1867, Λασίθι. Μες στην καρδιά της Κρητικής Επανάστασης γεννιέται ένα κορίτσι, άνομος καρπός της κόρης ενός άρχοντα της περιοχής κι ενός αντάρτη. Το νεογέννητο δίνεται για υιοθεσία σε ζευγάρι Τούρκων, εν αγνοία της οικογένειας, ενώ ο παππούς του βρέφους του χαρίζει ένα βαρύτιμο αρχαίο κόσμημα, με την ευχή και την κατάρα να μην το αποχωριστεί ποτέ. Είναι συνυφασμένο με τη μοίρα του...
Έτσι ξεκινάει η ιστορία της πανέμορφης Μάχρια, που θʼ απλωθεί στη συνέχεια και θʼ αγκαλιάσει την Κρήτη των αιματοβαμμένων αγώνων, την Κωνσταντινούπολη των χρόνων της βασιλείας του Αβδούλ Χαμίτ του Βʼ, την Έφεσο, το Αιγαίο Πέλαγος την εποχή του τέλους της πειρατείας, τη γοητευτική Μασσαλία και το κομψό Παρίσι των αρχών της Μπελ Επόκ.
Ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα, πρωτότυπο σε δομή και σύλληψη, με μια πλειάδα ηρώων, που αναπνέουν στον κοφτό ρυθμό της ιστορίας –έρμαια των παθών και των λαθών τους– ανάμεσα από συγκλονιστικούς έρωτες, τεκμηριωμένα ιστορικά γεγονότα, περιπέτειες, ίντριγκες, μάχες και ναυμαχίες, αλλά και παριζιάνικα μπιστρό, πολυτελείς επαύλεις και αίθουσες τέχνης, συνθέτοντας την ολοζώντανη νωπογραφία μιας ολόκληρης εποχής που σημάδεψε τα τέλη του 19ου αιώνα και συνεχίζει…
Ποια θέματα πραγματεύεται εν γένει ʽʼΗ Μάχρια της Λήθηςʼʼ;
Τα θέματα που θίγονται μέσα στο βιβλίο είναι αρκετά, πολύπλευρα και καίρια. Ενδεικτικά αναφέρω: η θέση της γυναίκας στον μουσουλμανικό κόσμο, η προσπάθεια χειραφέτησής της μέσω της καλλιέργειας και της μόρφωσης, το θέμα της υιοθεσίας και η οικογένεια ως αξία, η ανδρεία, ο ηρωισμός, η τιμή, η βία και η υποδούλωση, η εξάρτηση, η εκδίκηση, η θυσία, η διπλωματία, ο έρωτας δυνάστης ή καταλύτης, η λαγνεία, η λατρεία της ομορφιάς σε όλες τις παραμέτρους, η τέχνη, η ιστορία του κάθε τόπου, ο θρησκευτικός σκοταδισμός και οι κοινωνικές συμβάσεις, η έννοια της ελευθερίας, ο ύμνος στη φιλία και ουσιαστικά η ανατροπή, η επανάσταση.
Η ʽʼΜάχρια της Λήθηςʼʼ είναι ένα γοητευτικό ταξίδι στο χρόνο, σε τόπους σκληρούς αλλά και μαγικούς , που τους στιλβώνει η αχλή της Ιστορίας και του μύθου, ταυτόχρονα με την ανάγκη των ηρώων να σπάσουν τα δεσμά τους και να πορευτούν όπως αυτοί ποθούν κι ονειρεύονται.

