Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*
Στις αναλύσεις των αποτελεσμάτων των Ευρωεκλογών της 25.5.14 (Ε.14) σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου του 2012 (Β.12) κυριαρχούν τα ποσοστά των κομμάτων, χωρίς να δίνεται η δέουσα σημασία στους ψηφοφόρους που τα ποσοστά αυτά αντιπροσωπεύουν. Οι ψηφοφόροι, όμως, και οι προτιμήσεις στα κόμματα έχουν μεγαλύτερη σημασία απʼ ό,τι τα ποσοστά.
Στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε τον αριθμό των ψήφων που πήραν στην Κρήτη και στους νομούς της σε σχέση με τις ψήφους που πήραν στο Σύνολο Χώρας στις Ε.14 τα 7 κόμματα που ξεπέρασαν το 3% και είχαν μπεί στη Βουλή το 2012 καθώς και όλα μαζί τα άλλα κόμματα που δεν ξεπέρασαν το 3% (ΑΛΛΑ) και τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις σε σχέση με τις ψήφους που πήραν στις Β.12 καθώς και τις ψήφους πήρε το ΠΟΤΑΜΙ στις Ε.14. Στη συνέχεια θα εξετάσουμε τους ψηφίσαντες, τα άκυρα, τα λευκά και τα έγκυρα ψηφοδέλτια.
Στον Πίνακα 1 για το καθένα από τα 7 κόμματα πού ξεπέρασαν το 3% στις Β. 12 καθώς και τα ΑΛΛΑ κόμματα υπάρχουν τρεις στήλες. Στην 1η στήλη δίνονται οι ψήφοι πού πήραν στις Ε.14, στη 2η στις Β.12 στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή τους, δηλαδή η ποσοστιαία αύξηση (+) ή μείωση (-) της δύναμης τους σε ψήφους στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12. Για συμπλήρωση της εικόνας των Ε.14 στην τελευταία στήλη του Πίνακα δίνονται οι ψήφοι που πήρε το ΠΟΤΑΜΙ.
Από τον Πίνακα αυτό φαίνεται ότι το ποσοστό αύξησης ή μείωσης της δύναμης των κομμάτων στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12 παρουσιάζει πολύ μεγάλες διαφορές τόσο ανάμεσα στους 4 νομούς όσο και ανάμεσα στους νομούς και στην Κρήτη από τη μια μεριά και στο Σύνολο Χώρας από την άλλη. Πιο συγκεκριμένα από την 3η στήλη για κάθε κόμμα φαίνεται ότι η δύναμη:
- Του ΣΥΡΙΖΑ μειώθηκε στην Κρήτη και στους νομούς της όπως και στο Σύνολο Χώρας. Με την εξαίρεση του νομού Χανίων, η μείωση στην Κρήτη και στους νομούς της ήταν μικρότερη ή πολύ μικρότερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η μικρότερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου.
Της Ν.Δ. μειώθηκε επίσης στην Κρήτη και στους νομούς της όπως και στο Σύνολο Χώρας. Η μείωσή της στην Κρήτη ήταν ίση με εκείνη στο Σύνολο Χώρας, στους νομούς Λασιθίου και Χανίων υψηλότερη και στους νομούς Ηρακλείου και Ρεθύμνης χαμηλότερη. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου και η μικρότερη στο νομό Ρεθύμνης.
Της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ αυξήθηκε στην Κρήτη και σε 3 νομούς της όπως και στο Σύνολο Χώρας, ενώ στο νομό Ρεθύμνης μειώθηκε ελαφρά. Η αύξηση στην Κρήτη ήταν η μισή από εκείνη στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου (και ήταν υψηλότερη απʼ ό,τι εκείνη στο Σύνολο Χώρας) και η μικρότερη στο νομό Χανίων.
Της ΕΛΙΑΣ (δηλαδή κυρίως του ΠΑΣΟΚ) μειώθηκε στην Κρήτη και σε όλους τους νομούς της. Η μείωση στην Κρήτη ήταν ελαφρά μεγαλύτερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου (σχεδόν 50%) και η μικρότερη στο νομό Ρεθύμνης, η οποία ήταν και μικρότερη απʼ ό,τι εκείνη στο Σύνολο Χώρας.
Του Κ.Κ.Ε. αυξήθηκε στην Κρήτη και στους νομούς της όπως και στο Σύνολο Χώρας. Η αύξηση στην Κρήτη ήταν λίγο μεγαλύτερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο Χανίων και η μικρότερη στο νομό Ηρακλείου, η οποία ήταν και μικρότερη απʼ ό,τι εκείνη στο Σύνολο Χώρας.
Των ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ μειώθηκε στην Κρήτη και σε όλους τους νομούς της όπως και στο Σύνολο Χώρας. Η μείωση στην Κρήτη και σε 3 νομούς της ήταν μικρότερη απʼ ό,τι εκείνη στο Σύνολο Χώρας και στο νομό Λασιθίου μεγαλύτερη. Η μικρότερη μείωση σημειώθηκε στους νομούς Ρεθύμνης και Χανίων.
Τη ΔΗΜΑΡ μειώθηκε στην Κρήτη και σε όλους τους νομούς της όπως και στο Σύνολο Χώρας. Η μείωση στην Κρήτη και στους νομούς της ήταν μεγαλύτερη από εκείνη στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Ηρακλείου και η μικρότερη στο νομό Χανίων.
Των ΑΛΛΩΝ κομμάτων αυξήθηκε σε πολύ μεγάλα ποσοστά στην Κρήτη και σε όλους τους νομούς της όπως και στο Σύνολο Χώρας. Η αύξηση στην Κρήτη και στους νομούς Λασιθίου και Ηρακλείου ήταν μεγαλύτερη και στους νομούς Ρεθύμνης και Χανίων μικρότερη. Στο νομό Λασιθίου τετραπλασιάστηκε.
Το ΠΟΤΑΜΙ δεν έχει ποσοστά αύξησης ή μείωσης, δεδομένου ότι δεν υπήρχε το 2012. Όπως είναι φυσικό στο νομό Ηρακλείου (λόγω του μεγέθους του) πήρε τις περισσότερες ψήφους και ακολουθούν οι νομοί Χανίων, Λασιθίου και Ρεθύμνης.
Εκτός, όμως, από τις παραπάνω διαφορές ανάμεσα στην Κρήτη και στους νομούς της και στο Σύνολο Χώρας σε ό,τι αφορά την αύξηση ή μείωση της δύναμης των κομμάτων σε ψήφους, διαφορές σημειώθηκαν και στις ποσοστιαίες μεταβολές στον αριθμό των ψηφοφόρων που προσήλθαν στις κάλπες (ψηφίσαντες), στα άκυρα, στα λευκά και στα έγκυρα ψηφοδέλτια. Οι διαφορές αυτές δίνονται στον Πίνακα 2. Ο Πίνακας αυτός είναι παρόμοιος με τον Πίνακα 1, με τη διαφορά ότι στις στήλες του δίνονται οι ψηφίσαντες, τα άκυρα και τα λευκά και τα έγκυρα ψηφοδέλτια στην Κρήτη και στους νομούς της και στο Σύνολο Χώρας στις Ε.14 και στις Β. 12 και η ποσοστιαία μεταβολή τους.
Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12:
Στους ΨΗΦΙΣΑΝΤΕΣ στην Κρήτη και τους 3 από 4 νομούς της η μείωση ήταν μικρότερη από εκείνη στο Σύνολο Χώρας, ενώ στο νομό Ρεθύμνης μεγαλύτερη. Η μικρότερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Χανίων.
Στα ΑΚΥΡΑ ψηφοδέλτια, τα οποία υπερ-τετραπλασιάστηκαν στο Σύνολο Χώρας, η αύξηση στην Κρήτη και στους νομούς της ήταν μικρότερη. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Χανίων και η μικρότερη στο νομό Λασιθίου.
Στα ΛΕΥΚΑ ψηφοδέλτια, τα οποία υπερδιπλασιάστηκαν, η αύξηση στην Κρήτη και σε 3 νομούς της ήταν μεγαλύτερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας, ενώ στο νομό Ρεθύμνης μικρότερη. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Χανίων.
Τέλος στα ΕΓΚΥΡΑ η μείωση στην Κρήτη και σε όλους τους νομούς της ήταν μικρότερη από εκείνη στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στους νομούς Λασιθίου και Ρεθύμνης και η μικρότερη στο νομό Χανίων.
Τα κυριότερα συμπεράσματα από τη σύγκριση των αποτελεσμάτων των Ε.14 με εκείνα Β.12 που έγινε στο άρθρο αυτό είναι τα εξής:
- Η μείωση της δύναμης του ΣΥΡΙΖΑ είναι μεν μικρή, αλλά παρουσιάζει μεγάλο εύρος στις εκλογικές περιφέρειες, γεγονός που πρέπει να προβληματίσει το κόμμα αυτό, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την οργάνωσή του στους νομούς.
- Οι μειώσεις στη δύναμη της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ είναι πολύ μεγάλες και με μικρότερο εύρος, γεγονός το οποίο δείχνει την καθολική αποδοκιμασία των κομμάτων αυτών εξαιτίας των δεινών που έχει επισωρεύσει στον τόπο και στη μεγάλη πλειονότητα του λαού η εφαρμογή των Μνημονίων.
- Η ακόμα μεγαλύτερη μείωση της δύναμης των ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο άσκησαν την αντιπολίτευσή τους.
- Η συντριβή της ΔΗΜΑΡ οφείλεται στην απαράδεκτη για ένα κόμμα της Αριστεράς συμμετοχή της στην κυβέρνηση Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ και τη συνενοχή της στην εφαρμογή της πολιτικής της.
- Η αύξηση του Κ.Κ.Ε. παρουσιάζει διαφορές οι οποίες οφείλονται στις διαφορές στην οργανωτική του δομή αλλά και στην ιστορία του στις διάφορες εκλογικές περιφέρειες.
- Μεγάλες διαφορές παρατηρούνται και στην αύξηση της δύναμης της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ οι οποίες οφείλονται σε σημαντικό βαθμό στις παραδόσεις των επιμέρους περιοχών της χώρας.
- Η μεγάλη αύξηση της δύναμης σε ψήφους των ΑΛΛΩΝ κομμάτων οφείλεται σε πολλούς λόγους (και διαφορετικούς για το καθένα από τα κόμματα που τα συναποτελούν) και, φυσικά, στα αποτελέσματα της εφαρμοζόμενης από τα κόμματα εξουσίας πολιτικής και τη μη πειστικότητα των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
- Στους ίδιους με την αύξηση της δύναμης των ΑΛΛΩΝ κομμάτων οφείλεται από τη μεριά η μείωση των ΨΗΦΙΣΑΝΤΩΝ και από την άλλη η αύξηση των ΑΚΥΡΩΝ και ΛΕΥΚΩΝ ψηφοδελτίων.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.
