Οι εκλογές μας δίνουν πάντα την ευκαιρία να επισημάνουμε σοβαρά κοινωνικά θέματα και να εντοπίσουμε ζωτικής σημασίας προβλήματα. Το κακό είναι ότι για πολλά χρόνια την επομένη των εκλογών η συζήτηση, ο διάλογος και κυρίως η εντατική ενασχόληση με κάθε θέμα ατονεί.
Οι εκλογές στην αυτοδιοίκηση δε, πάντα μας θυμίζουν πόσα μπορεί να προσφέρει η αποκέντρωση σε «μικρά» και μεγαλύτερα ζητήματα. Και η αποκέντρωση όμως, δυστυχώς, μένει κι εκείνη στα χαρτιά, με το κεντρικό κράτος να είναι τελικά αυτό που συντονίζει και ελέγχει τα πάντα. Αυτό το συναντάμε έντονα σε όλες τις πτυχές της καθημερινότητας. Ιδιαίτερα έντονα το διαπιστώνουμε και στον τομέα της υγείας.
H υποχρηματοδότηση –κεντρικά- συνολικά των δομών υγείας, έχει ασφαλώς επηρεάσει και ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο κομμάτι και αρκετά «αφανές» με πρώτη ματιά αυτό της ψυχικής υγείας. Σε έναν τομέα όπου οι ανάγκες για υψηλού επιπέδου υπηρεσίες και εξειδικευμένες παρεμβάσεις αυξάνονται σταθερά. Όπου οι απαιτήσεις για επιστημονικό προσωπικό με γνώσεις και ποιότητα τόσο για τον ίδιο τον ασθενή όσο και για την οικογένεια και το περιβάλλον του καθημερινά γίνονται πιο πιεστικές.
Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η φύση των συγκεκριμένων ασθενειών απαιτεί πέρα από την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση και ιδιαίτερη ευαισθησία και λεπτό χειρισμό από το σύνολο της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα ακριβώς αυτή η ιδιαιτερότητα φέρνει μπροστά και το θέμα της ενημέρωσης, όχι μόνο των ασθενών και της οικογένειάς τους αλλά και σε γενικότερο πλαίσιο, καθώς ακόμα και σήμερα υπάρχουν κρούσματα απομόνωσης των ψυχικά ασθενών, ταμπού και προκαταλήψεις απέναντί τους, ακόμα και ρατσιστικές συμπεριφορές.
Δυστυχώς, το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, με την οικονομική και όχι μόνο κρίση να κυριαρχεί σε κάθε στιγμή της καθημερινότητάς μας, λειτούργησε αρνητικά. Οι ψυχικά ασθενείς αυξήθηκαν καθώς οι παράγοντες για την ανάπτυξη τέτοιων προβλημάτων πολλαπλασιάστηκαν. Και θα πρέπει να καταλαβαίνουμε όλοι μας ότι η ψυχική ασθένεια επηρεάζει δραματικά την καθημερινότητα μας. Για παράδειγμα , μας εμποδίζει να προσαρμοστούμε και να συμμετέχουμε ενεργά στην κοινωνική ζωή, ενώ ασθένειες όπως η κατάθλιψη οδηγούν ακόμα και σε αδυναμία εργασίας με ότι αυτό συνεπάγεται.
Είναι λοιπόν σαφές ότι ένα στοιχειωδώς κοινωνικό κράτος, σε εθνικό αλλά και σε τοπικό επίπεδο δεν μπορεί να γυρίζει την πλάτη στο πρόβλημα ή να το θεωρεί πρόβλημα «δευτερεύουσας σημασίας». Είναι απορίας άξιο πώς είναι δυνατό τη στιγμή που το ζήτημα όλο και μεγαλώνει, οι δομές και οι αρμόδιες υπηρεσίες να βλέπουν τα κονδύλια να μειώνονται. Να μην γίνεται αλλά και να μην ενθαρρύνεται η απαιτούμενη επένδυση σε ουσιαστικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου και εξειδίκευσης.
Η περίφημη «Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση» λοιπόν είναι σαφώς αναγκαία. Για τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών ψυχικής υγείας που προβλέπει δεν νομίζω ότι μπορεί να βρεθεί κάποιος να διαφωνεί. Πρέπει όμως να γίνει κατανοητό ότι δεν έχει καμία ουσία αν γίνει αποσπασματικά και πρόχειρα. Επίσης θα αποδειχθεί παντελώς αναποτελεσματική αν αφορά μόνο ορισμένους συμπολίτες μας που έχουν ακόμα πρόσβαση στις δομές υγείας. Η υγεία είναι αγαθό που αφορά όλους. Και μια σοβαρή μεταρρύθμιση και στον τομέα της ψυχικής υγείας δεν μπορεί να διαχωρίζει τους πολίτες σε κατηγορίες.
Το ζητούμενο λοιπόν- και εδώ- είναι να υπάρξει σχέδιο. Να ιεραρχηθούν οι ενότητες και οι προτεραιότητες. Να υπάρχει διεκδίκηση κάθε δυνατού πόρου, είτε από την Ευρώπη, είτε από την Ελλάδα. Να μη χαθεί καμία δυνατότητα επένδυσης ή χρηματοδότησης. Να σχεδιαστεί η αρτιότερη δυνατή εκπαίδευση του επιστημονικού προσωπικού αλλά και η μέγιστη δυνατή αξιοποίησή του. Και τέλος να μπει σαφές χρονοδιάγραμμα και να μοιραστούν οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες. Να μπουν μπροστά και να παρέμβουν οι τοπικοί φορείς και κοινωνίες. Να αναλάβει η Περιφέρεια να συντονίσει, να οργανώσει αλλά και να εποπτεύσει πάντα σε συνεργασία με Δήμους και φορείς. Η αποκέντρωση που ακούμε σαν γενικό όρο χρόνια τώρα να εφαρμοστεί και στην ψυχική υγεία.
*Η Εύα - Μαρία Τσαπάκη είναι υποψήφια περιφερειακή συμβούλος Π.Ε. Ηρακλείου του συνδυασμού «ΚΡΗΤΗ ΜΠΟΡΟΥΜΕ» με επικεφαλής τον Σεραφείμ Τσόκα
