Της Κατερίνας Μυλωνά

Η Ελλάδα μετά την κρίση, το έτος 2050, όπου όλοι ζουν αρμονικά, με σεβασμό στον άνθρωπο και το περιβάλλον αλλά το παρελθόν είναι καλά κρυμμένο και λίγοι τολμούν να μιλήσουν για αυτό.

Κάπως έτσι περιγράφεται το μέλλον της χώρας μας στο βιβλίο της Έλενας Κατσαντώνη «Ευτυχώς επτωχεύσαμεν!» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ίτανος. Η συγγραφέας μιλά στην «Π» για το βιβλίο, το μέλλον και την ανάγκη για αισιοδοξία.

Το βιβλίο διαδραματίζεται το 2050 και βλέπουμε μία κοινωνία που έχει αναγεννηθεί από τις στάχτες της. Πιστεύετε πως αυτό είναι το μέλλον της χώρας μας;



«Σίγουρα αυτό ελπίζω. Δεν μπορώ όμως να γνωρίζω το μέλλον, απλώς θέλω να παρουσιάσω μέσα από το βιβλίο μου μια εναλλακτική λύση και μια πορεία που οδεύει προς την άνοδο και όχι προς την πτώση της κοινωνίας μας. Έχουμε ως χώρα και ως λαός όλες τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να διεκδικήσουμε ένα καλύτερο αύριο. Μια κοινωνία απαρτίζεται και καθορίζεται από τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτή. Θέλω να πω πως στο χέρι μας είναι το μέλλον, αρκεί εμείς να μην το χαρίσουμε σε άλλους να το πλάθουν. Όλοι είμαστε υπεύθυνοι για ό,τι συμβαίνει γύρω μας και όλοι μαζί έχουμε τη δύναμη να το αλλάξουμε, αν και εφόσον δεν μας ευχαριστεί.»

Βλέπουμε ότι οι Κρητικοί έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην επανάσταση που γίνεται στο βιβλίο. Γιατί τους δίνετε τέτοιο ρόλο;

«Μετά από δεκατέσσερα χρόνια στο νησί, έχω την πεποίθηση ότι αυτός ο λαός έχει βρει ένα σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην παράδοση και στην πρόοδο που τον καθιστά ικανό να χαράξει μια αποφασιστική πορεία προς το μέλλον. Βέβαια δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και τον αγωνιστικό χαρακτήρα του Κρητικού και το ελεύθερο πνεύμα του, αν και κάποιοι έχουν βαλθεί να τον σπιλώσουν τελευταία. Μην ξεχνάμε ότι μια επανάσταση είναι ένας τρόπος να πραγματοποιηθεί μια πολιτική μετάλλαξη. Ελπίζω ειλικρινά να μην φτάσουμε ως εκεί, ελπίζω στην ωριμότητα και την εφευρετικότητα του λαού μου, ώστε να μεταβούμε στο επόμενο βήμα όσο πιο ειρηνικά γίνεται. Αισθάνομαι πως ζούμε ένα τέλος εποχής και μετά από κάθε τέλος έρχεται μια νέα αρχή».

Η Κρήτη στα μάτια σας είναι όπως τη βλέπει η Ελπίδα, η ηρωίδα σας;

«Η Κρήτη για μένα είναι πολλά περισσότερα από όσα η Ελπίδα είδε και έζησε στις λίγες μέρες που πέρασε στο νησί. Η Κρήτη είναι για μένα το σπίτι μου, ο τόπος που με πλάνεψε περίπου είκοσι χρόνια πριν και ακόμα με σαγηνεύει. Δεν μπορώ να φανταστώ να ξυπνάω το πρωί και να μην αντικρίζω την Ντία, το δράκο που κοιμάται μπροστά από το λιμάνι του Ηρακλείου. Το τοπίο, τα έθιμα ακόμα και οι λέξεις των Κρητικών έχουν τις ρίζες τους πολύ βαθιά στην ιστορία. Θυμάμαι την πρώτη φορά που άκουσα να αποκαλούν την κότα «όρνιθα» στο μυαλό μου ήρθε ο Αριστοφάνης. Αμέσως σκέφτηκα «Μα πού ζουν αυτοί οι άνθρωποι;». Tώρα ξέρω, εκεί που ήθελα πάντα να ζήσω κι εγώ».



“Δεν πρέπει νʼ αφήσουμε κανέναν να μας πείσει ότι είμαστε κάτι άλλο απʼ αυτό που επί χιλιάδες χρόνια επιμένουμε ότι είμαστε”



Πιστεύετε πως ο λόγος που σήμερα βρισκόμαστε σε αυτή την κατάσταση είναι η ξενομανία και η προσπάθεια άλλων χωρών να επιβληθούν στην Ελλάδα;

«Δεν νομίζω πως οι αιτίες της κρίσης είναι τόσο απλές, αν ήταν, άλλωστε, θα την είχαμε ήδη ξεπεράσει. Σίγουρα έχουμε παραγκωνίσει την ιστορία μας και τον πολιτισμό μας σε έναν αγώνα να ασπαστούμε ξένα ιδανικά και να ταυτιστούμε με γυαλιστερές εικόνες. Δεν πρέπει να αφήσουμε κανένα να μας πείσει ότι είμαστε κάτι άλλο από αυτό που επί χιλιάδες χρόνια επιμένουμε να είμαστε. Δεν πιστεύω πως οι Έλληνες είναι ανώτεροι, απλώς είναι διαφορετικοί και μέσα από αυτή μας τη διαφορετικότητα πρέπει να αναζητήσουμε τις λύσεις των προβλημάτων, όχι μέσα από την μίμηση. Το μυστικό έγκειται στην παιδεία. Μόνο μέσα από τη γνώση θα αποκτήσουμε κρίση, επομένως θα είμαστε ελεύθεροι. Όμως αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσα από ένα εκπαιδευτικό σύστημα που απαξιώνει τις τέχνες, όπως η μουσική και τα εικαστικά, ενισχύει την ατομικότητα και την ανταγωνιστικότητα και μέσα από οικογένειες που αμελούν να καλλιεργούν το ήθος και να διδάσκουν το σεβασμό στα παιδιά τους”.



“Οι Ελληνες έχουμε την τάση να ξεχνάμε την ιστορία μας”



Θεωρείτε πως οι επόμενες γενιές δε θα γνωρίζουν για την Ελλάδα της κρίσης γιατί κανείς δε θα θέλει να μιλάει για αυτήν;

«Οι δύσκολες μέρες θα περάσουν, όπως περνούν κάθε φορά στην ιστορία. Αυτό σημαίνει πως θα έχουμε συνειδητοποιήσει τα λάθη μας και θα έχουμε πάει μπροστά. Σε κανέναν όμως δεν αρέσει η κριτική και όλοι φροντίζουμε να θάβουμε τα όποια παραστρατήματά μας. Εκτός εάν έχουμε ωριμάσει τόσο, ώστε να τα βροντοφωνάζουμε προς διδαχή των επόμενων γενεών. Σαν λαός οι Έλληνες έχουμε την τάση να ξεχνάμε την ιστορία μας και μερικές φορές επιλεκτικά μάλιστα, προς όφελος της ελαφρότητας της συνείδησής μας. Πολλοί λένε ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται, αυτό συμβαίνει γιατί αγνοούμε τα λάθη των προγενέστερων από εμάς, με αποτέλεσμα να τα επαναλαμβάνουμε. Γιʼ αυτό θεωρώ την γνώση της ιστορίας του τόπου μας, αλλά και των υπόλοιπων χωρών, καθοριστικής σημασίας για τις μελλοντικές μας αποφάσεις”.



“Για μένα το μέλλον είναι συνώνυμο της αισιοδοξίας, αλλιώς το παρόν χάνει τη σημασία του”



Θα μπορούσαν να λειτουργήσουν κοινωνίες όπως αυτή που διοικεί ο Θωμάς;

«Ο Θωμάς μέσα στο βιβλίο μου είναι αρχηγός μιας ομάδας ατόμων που αποφάσισαν, εν καιρώ κρίσης, να κλειστούν σε έναν χώρο και μέσα από την αυτάρκεια της μικρής τους κοινωνίας να επιβιώσουν. Βασικά χαρακτηριστικά της ζωής τους είναι η συνεισφορά στο κοινό καλό και η ανταλλαγή υπηρεσιών και αγαθών μέσα στα όρια της κλειστής κοινωνίας όπου ζουν. Είμαι σίγουρη πως της ίδιας μορφής κοινωνίες ήδη λειτουργούν, στα απομονωμένα χωριά της χώρας μας, σε κλειστές κοινωνίες που η ανάγκη για επιβίωση έχει υπογραμμίσει την αναγκαιότητα της ενότητας και της αλληλεγγύης. Εκεί όπου η ουσία βρίσκεται σε απλά αγαθά και η ευτυχία είναι πολύ πιο προσεγγίσιμη. Γνωρίζω ότι είναι δύσκολο να φανταστούμε έναν γιατρό να νοιάζεται για έναν ασθενή χωρίς να παίρνει φακελάκι, μια γειτονιά που θα φρόντιζε το σπιτικό μιας άρρωστης γειτόνισσας, ένα διοικητικό άτομο που θα πλήρωνε από την τσέπη του για να αντικαταστήσει τις λάμπες των δημόσιων δρόμων, αλλά είναι πολύ πιθανό κάπου όλα αυτά ήδη να συμβαίνουν».

Είστε αισιόδοξη για το μέλλον;

«Για μένα το μέλλον είναι συνώνυμο της αισιοδοξίας, αλλιώς το παρόν χάνει τη σημασία του. Η ιδιότητά μου ως γονιός με υποχρεώνει προς αυτή την κατεύθυνση και η ύπαρξή μου αποκτά νόημα μέσα από τον αγώνα μου να μεταδώσω αυτό το όραμα και σε άλλους. Ένα χαμόγελο ενός ταλαιπωρημένου συνανθρώπου μας είναι αρκετό για να μου δώσει κουράγιο. Βέβαια ο αγώνας είναι δύσκολος, γιατί ο αρνητισμός και η απαισιοδοξία έχουν κάνει πολλά κεφάλια να σκύψουν και να αποκαλούν οτιδήποτε αισιόδοξο απλώς ανέφικτο. Ίσως είναι τυχαίο ότι ο σημερινός άνθρωπος έχει χάσει την πίστη του σε όλα, ακόμα και στον εαυτό του και είναι πλημμυρισμένος με αμφιβολία και καχυποψία. Όμως εμένα με κάνει να σκέφτομαι πόσο καλύτερα θα ήταν όλα ,αν ψάχναμε να καλύψουμε τα κενά που άφησε ο καταναλωτισμός μέσα

μας, σε αξίες και ιδανικά που εδώ και χρόνια έχουμε βάλει στο ράφι».

Ποια είναι τα επόμενά σας σχέδια;

«Το σχέδιό μου είναι ένα και μόνο, να συνεχίσω να εκφράζω όσα με προβληματίζουν, αναζητώντας με λαχτάρα την απόκριση του κόσμου.

Με πολλή αγάπη θα δίνω ότι μου ζητηθεί, για να υπηρετήσω αυτό που ονομάζεται ανθρωπιά και δεν θα σταματήσω να δίνω, γιατί έτσι μόνο ξέρω να εισπράττω. Μπορεί η τσέπη μου να μείνει άδεια, αλλά θα έχω γεμίσει την καρδιά μου και το μυαλό μου, τα οποία ευτυχώς δεν μπορούν να ληστευτούν, ούτε να φορολογηθούν.

Πρόσφατα βίωσα μια μοναδική εμπειρία συγγραφής που είχα με παιδιά. Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου του εκδοτικού οίκου ΙΤΑΝΟΣ «Γράψε το δικό σου παραμύθι», το οποίο χαίρομαι ιδιαίτερα που θα επαναληφθεί, 12 παιδιά μου άνοιξαν τις πόρτες της φαντασίας τους και όλοι μαζί βιώσαμε τη σύλληψη, συγγραφή και εκτύπωση ενός παραμυθιού. Τα παιδιά μεταφέρουν μια αλήθεια μακριά από τις συγκαταβατικές σκοπιμότητες του κόσμου των ενηλίκων. Είναι ευτυχία και προνόμιο για όποιον διαθέσει λίγο χρόνο να τα αφουγκραστεί. Επίσης αυτή τη στιγμή βρίσκεται υπό πιεστηρίου ένα ακόμα παραμύθι μου, με τίτλο «Τι φοβάσαι;». Μια παιχνιδιάρικη ιστορία που είναι αφιερωμένη σε όσους δεν αφήνουν τους φόβους τους να τρομάζουν τα όνειρά τους».



“Μια προσπάθεια να ξαναβρεθεί η ελπίδα”



Μετά από την έκδοση των δύο παραμυθιών «Ένας Άγγελος τα Χριστούγεννα» και «Ο πετεινός λάλησε…το κοτέτσι ξύπνησε» η συγγραφέας έρχεται να μας συνεπάρει με το νέο δροσερό μυθιστόρημά της. Μια ιστορία που διαδραματίζεται στο μέλλον, στην Αθήνα του 2050, όπου μια νέα κοπέλα, η Ελπίδα, ξεκινάει μια αναζήτηση για τα σκοτεινά χρόνια της κρίσης. Μέσα από τις εξιστορήσεις ανθρώπων, θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα παρελθόν που δεν θυμίζει σε τίποτα το ιδανικό παρόν της. Τι είναι αυτό που οδήγησε τον κόσμο στην παρακμή; Και κυρίως, πώς ήρθε η πολυπόθητη ανάκαμψη; Η εξερεύνησή της την οδηγεί στην Κρήτη, όπου συναντά αλήθειες που θα φωτίσουν το δρόμο της, αλλά και τον έρωτα που θα αλλάξει τη ζωή της. Μια φανταστική ιστορία που περιγράφει μια εβδομάδα έντονων προβληματισμών με σκοπό να προσφέρει αισιοδοξία. Ένα όραμα για το μέλλον που γεννιέται και είναι εύκολα πραγματοποιήσιμο. Μια προσπάθεια να ξαναβρεθεί η ελπίδα για το αύριο μέσα στις αναμνήσεις του σήμερα. Η Έλενα Κατσαντώνη γεννημένη το 1975 στον Πειραιά, πέρασε τα παιδικά και νεανικά της χρόνια στο Μαρούσι Αττικής. Το 2000 γοητευμένη από το κρητικό πνεύμα, αποφασίζει να εγκατασταθεί μόνιμα στο Ηράκλειο Κρήτης, όπου ζει και εργάζεται ως εκπαιδευτικός. Κύρια ιδιότητά της αυτή της μητέρας των τριών κοριτσιών της.