Η πρόταση που για πρώτη φορά έγινε μέσω της “Πατρίδας”, από τον διεθνούς φήμης ζωγράφο και αρχιτέκτονα Ευθύμιο Βαρλάμη για τη δημιουργία μιας εικαστικής συλλογής με θέμα “τα βήματα του Αποστόλου των Εθνών στην Κρήτη” που θα μεταφέρει το νησί μας στο κέντρο του ενδιαφέροντος των απανταχού χριστιανών, βρίσκεται πλέον στη φάση της υλοποίησης από τον μεγάλο καλλιτέχνη.

Ο ίδιος μιλώντας στην ʽʼΠʼʼ από την Αυστρία όπου ζει και εργάζεται τόνισε ότι άρχισε ήδη να τα δουλεύει πάνω στο θέμα αυτό κάνοντας διάφορα προσχέδια ενώ αναμένεται η συλλογή να είναι έτοιμη μέχρι το καλοκαίρι ώστε να παρουσιαστεί στην Κρήτη...

Ενδεικτικό της σπουδαιότητας της συλλογής που φιλοτεχνείται είναι η επιστολή του Πρωτοπρεσβύτερου της Βασιλικής του Αγίου Παύλου στη Ρώμη προς τον κ. Βαρλάμη,λίγο μετά τη συνέντευξη του στην ʽʼΠʼʼ, στην οποία ύστερα από τη σύσταση του Πάπα Βενέδικτου εκφράζεται η επιθυμία να παρουσιασθεί στην Αγία Έδρα . Η έκθεση όπως αποφασίστηκε τελικά πριν από λίγες ημέρες θα ταξιδέψει στις 16 Ιουνίου, στη Ρώμη όπου θα γίνουν τα πρώτα εγκαίνια από τον ίδιο τον Πάπα.

Επίσης μετά από επιστολή του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ειρηναίου, η παρουσίαση του έργου του κ. Βαρλάμη "Ο Χριστός στην Κρήτη σήμερα" θα γίνει μέσα στο 2014 στο Ηράκλειο ενώ απομένει η οριστικοποίηση του χώρου και του χρόνου από το Δήμο Ηρακλείου.

Ο ρόλος της Κρήτης

«Αρχισα να ζωγραφίζω το θέμα «Απόστολος Παύλος στην Κρήτη» -αναφέρει ο κ. Βαρλάμης - κι αυτό για μένα είναι πολύ συγκινητικό γιατί το συνδέω θα έλεγα με μια ιστορική στιγμή, καθώς η μεγάλη κοινότητα του χριστιανισμού δεν έχει συνειδητοποιήσει πόσο μεγάλο ρόλο έχει διαδραματίσει η Ελλάδα και ιδιαίτερα η Κρήτη στον εκχριστιανισμό της Ευρώπης. Ας μην ξεχνάμε ότι o Απόστολος Τίτος οποίος συνόδευσε και τον Απόστολο Παύλο στα Ιεροσόλυμα, αναφέρεται στις τάξεις των Αποστόλων, δηλαδή κατά την Πεντηκοστή, ανάμεσα στα διάφορα έθνη και στους λαούς ήταν και οι Κρήτες. Ένα ερώτημα τώρα είναι γιατί κάνω αυτό το έργο; Για να υπενθυμίσω ότι ο Μέγας Απόστολος των Εθνών πέρασε από την Κρήτη και αυτό πρέπει να αξιοποιηθεί όχι μόνο με την υλικότητά του αλλά και με την πνευματικότητα αλλά και με τη συνειδητοποίηση ότι υπήρξε ένας πολύ μεγάλος αγώνας και πάρα πολλοί μάρτυρες για να μπορούμε εμείς σήμερα να ζούμε τον χριστιανισμό που στηρίζεται στο άγγιγμα της αγάπης”.

Η Κρήτη θα πρωταγωνιστεί στο έργο αυτό και με το φυσικό της τοπίο προβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στον χριστιανικό κόσμο το νησί.

“Επειδή ασχολήθηκα-αναφέρει χαρακτηριστικά- και με τη φύση της Κρήτης και έχω ζωγραφίσει πολλά βουνά και τοπία του νησιού, είναι άλλο να δείχνω τον Απόστολο Παύλο μπροστά από τα Λευκά Όρη και άλλο να έχω μια εικόνα του Αποστόλου Παύλου αφηρημένη”.

Ο ίδιος τονίζει οτι υπάρχουν πολλά στοιχεία που πρέπει να τα συνειδητοποιήσουν οι άνθρωποι και όχι μόνο οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί αλλά όλοι οι χριστιανοί και ιδιαιτέρως οι Κρητικοί.

“Γιατί αυτό που ζουμε -υπογραμμίζει - είναι ότι συνεχώς με την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και γενικά με όλη την εξέλιξη της κοινωνίας, το θέμα παίρνει πια άλλους δρόμους ώστε δεν μπορούμε πλέον να συνειδητοποιήσουμε την αρχή, δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε τα γεγονότα των μαρτύρων και αυτό δυσκολεύει λίγο τη ζωή. Και ότι όλα αυτά γίνονται υπό την θεϊκή πρόβλεψη. Θέλω λοιπόν να επιστρατεύσω τις μνήμες, το κάρμα των Κρητικών που δεν καταστρέφεται ποτέ. Υπάρχει πάντοτε”.

- Απαντώντας στο ερώτημα πώς μπορεί να γίνει η επιστράτευση των ανθρώπων του νησιού ο κ. Βαρλάμης τονίζει χαρακτηριστικά:

“Το κυριότερο είναι η συναισθηματική σχέση. Δηλαδή ότι ο Απόστολος Παύλος δεν είναι ένας ξένος που πέρασε κάποτε από το νησί, αλλά είναι αυτός που διαμόρφωσε από τη στιγμή της άφιξης του, τον Ελληνισμό, την Κρήτη, το πνεύμα δηλαδή των ανθρώπων και έδωσε αυτήν την κατεύθυνση για μια πιο ανθρώπινη σχέση. Έδωσε το μήνυμα της αγάπης ιδιαίτερα στην προς Κορινθίους επιστολή που για μένα είναι η βάση του Χριστιανισμού. Ξέρετε, υπάρχουν λαοί π.χ. στη Λατινική Αμερική όπου οι ντόπιοι δεν μπορούν να φανταστούν ότι υπήρξε και μια περίοδος που οι πρόγονοί τους δεν ήταν Χριστιανοί. Εδώ είναι τώρα ο ρόλος της συνέχισης - το κάρμα - διότι παρόλο που δεν υπάρχει μνήμη ή άμεση μνήμη , εαν κτιστεί και ιδιαίτερα μέσα από την Τέχνη τότε παίρνει ξανά ζωή, παίρνει ένα άλλο δυναμισμό”.

Τα προσχέδια για πρώτη φορά στην “Π”

Ο κ. Βαρλάμης παρουσίασε τα προσχέδια του για πρώτη φορά στην “Π” δίνοντας στους αναγνώστες της μια πρώτη γεύση της συλλογής που φιλοτεχνεί με στόχο να συνδεθεί η παρουσία του Αποστόλου Παύλου με το ιδιο το νησί.

«Ζω τη δημιουργία τώρα. Αυτά τα έργα είναι προστάδια. Είναι εδώ αλλά δεν σημαίνει ότι ολοκληρώθηκαν. Θέλουν ειδική μεταχείριση. Να εξαφανιστεί η υλικότητα να βγει αυτή η ουσία της αγιότητας, κάτι αντίστοιχο που έκαναν οι παλιοί αγιογράφοι - τώρα πια δεν το κάνουνε - γιατί σήμερα δεν υπάρχουν αγιογράφοι. Οι αγιογράφοι ήταν πάντα σε μια έκσταση σε ένα μυστήριο, και γι αυτό είχαν θεία έμπνευση. Ετσι φανταστείτε τη δική μου εργασία. Αυτή είναι μια πρώτη εικόνα που μετά εξελίσσεται, αφαιρούνται ή προστίθενται στοιχεία”.

Ερωτική σχέση με την Κρήτη

Όπως επισημαίνει ο διάσημος καθηγητής με τα έργα αυτά προσπαθεί να μεταφέρει τον διχασμό του ανθρώπου ή το δίλημμα του ανθρώπου ανάμεσα στην εφήμερη ζωή και στην θεική αιωνιότητα.

Μιλώντας για τον τρόπο που δουλεύει ξεκαθαρίζει ότι είναι ένας άνθρωπος που πιστεύει ενώ για τη συγκεκριμένη ενότητα έργων υπογραμμίζει ότι ξεκινάει περισσότερο από το αίσθημα και από τη θετική σχέση που έχει με την Κρήτη και τους ανθρώπους της. Εξάλλου αρκετές από τις εκθέσεις του έχουν φιλοξενηθεί στο νησί,όπως η μεγάλη έκθεση για τον Μέγα Αλέξανδρο”. Η Κρήτη - λέει χαρακτηριστικά- είναι ένα νησί που με σημάδεψε από τα παιδικά μου χρόνια με ένα ποίημα που είχα μάθει από τη Δευτέρα Δημοτικού. «Αγαπάς την Ελλάδα, είναι ο θεός μαζί της από τα βόρεια σύνορα ως τα βουνά της Κρήτης». Ξέρεις, αυτή η αίσθηση με κράτησε όλα αυτά τα χρόνια, είχα ίσως μια ερωτική σχέση με το νησί. Αγαπάω την Κρήτη και τους μεγάλους της δημιουργούς, ιδιαίτερα τον Θεοτοκόπουλο και τον Δαμασκηνό, αλλά και τους παλιότερους, καθώς και τη Μινωική περίοδο. Εχουμε τόσα πράγματα που εντυπωσιάζουν όλη την ανθρωπότητα και μπορούν να δώσουν σήμερα μια καινουργια ώθηση και μια καινούργια διόρθωση αυτής της υλικότητας ʽʼ.

Στο Βατικανό

Η έκθεση «Ο Απόστολος Παύλος στην Κρήτη» θα ταξιδέψει στις 16 Ιουνίου, στη Ρώμη όπου θα γίνουν τα πρώτα εγκαίνια από τον ίδιο τον Πάπα, στην εκκλησία του Αγίου Παύλου προ των τειχών γεγονός που θα προσδώσει στην εκδήλωση παγκόσμια απήχηση.

ʽʼΑυτό που με ενδιαφέρει -λέει ο κ. Βαρλάμης- είναι η συναισθηματική σχέση των Ελλήνων και των Κρητικών, διότι είμαστε ο μόνος λαός που μπορεί να μεταφέρει αυτού του είδους τη σχέση της πίστης στην ανθρωπότητα. Γιατί στην Ευρώπη όλα είναι διαλυμένα. Δεν υπάρχει αυτή η επαγωγή της ευθύνης, αυτό που λέω το κάρμα των Ελλήνων, των Κρητικών. Γιατί μόνο όταν γίνεται στο πλαίσιο της συναισθηματικής σχέσης, δεν είναι μια διανοητική πράξη, είναι μια διαδικασία που αφορά την παιδαγώγηση των παιδιών, των νέων και παράλληλα μια συμπαράσταση στην Εκκλησία της Κρήτης”.

Το δώρο της αγάπης

Ο καθηγητής Βαρλάμης δεν θα μπορούσε παρά να διάγει ένα μοναχικό βίο καταθέτοντας την ψυχή του σ΄αυτά τα ιδιαίτερα έργα.

«Οι συνεργάτες μου –υπογραμμίζει- έρχονται κάθε τόσο σε συνεργασία και με την Εκκλησία αλλά και με την Περιφέρεια για τις δύο εκθέσεις που προγραμματίζουμε στην Κρήτη. Βέβαια, εγώ δεν μπαίνω σε τέτοια θέματα γιατί θα μου πάρουν το χρόνο από τη δημιουργία. Γιατί εγώ ζω ένα μοναχικό βίο. Το στούντιο μου είναι μέσα στο δάσος, το τελευταίο σπίτι ενός χωριού και ζω εντελώς απομονωμένος .Μόνο με τη δημιουργία κι αυτό είναι για μένα το πιο σπουδαίο σημείο, να μπορώ να βγάζω από την ψυχή μου τα έργα αλλά και τη σημαντικότητα τους.

Διότι τίποτα δεν γίνεται, αν δεν έχεις μπει σʼ αυτή την προετοιμασία κι αν δεν πιστεύεις ιδιαίτερα στην ουσία της αγάπης. Θα σας πω ένα μυστικό που ξέρω. Η λέξη αγάπη δεν είναι μια λέξη που λέμε συνήθως . Το «σ αγαπώ» δεν είναι ένα απλό ρήμα, αλλά ένα μυστήριο, ένα μυστικό το οποίο έρχεται από πάνω προς τα κάτω όχι από κάτω προς τα πάνω. Κι αυτό το λέει μάλιστα πρώτος ο Αριστοτέλης, ότι η αγάπη έρχεται από πάνω προς τα κάτω και σημαίνει ότι είναι ένα δώρο που έχουμε πάρει και έχουμε την υποχρέωση να το βιώνουμε, να το ζούμε. Και για μένα αυτό είναι το δίδαγμα που παίρνω από τον Χριστό. Ο Χριστός μας έδειξε την ικανότητα της αγάπης και της θυσίας και αυτό για μένα είναι η πρωταρχική μου, θα λεγα ατμόσφαιρα. Και μέσα σʼ αυτήν την ατμόσφαιρα έχω σαν μια μπαταρία την αγάπη και την καλοσύνη και προσπαθώ να μένω ταπεινός. Κι αυτό εδώ το ζούνε και οι Αυστριακοί γιατί κάθε μέρα σχεδόν κάνω μια διαδρομή 3,5 - 4 χλμ. από το μουσείο στο σπίτι μου και στο δρόμο οι άνθρωποι σταματούν να μιλήσουν και λένε στη σύζυγό μου «μα τι απλός άνθρωπος, μπορούμε να μιλήσουμε μαζί του», λες και είμαι εγώ κάτι διαφορετικό το ίδιο που είστε κι εσείς είμαι κι εγώ. Θέλω να πω ότι αυτό είναι ένα δώρο που θέλει κανείς να το μοιράζεται. Να μην το κρατά μόνο για τον εαυτό του”.

Η Κρύπτη

Η πρότασή του καθηγητή Βαρλάμη εκτός από τη δημιουργία μίας εικαστικής συλλογής με θέμα τα βήματα του Αποστό- λου των Εθνών στην Κρήτη που θα αποτελείται από τουλάχιστον τριάντα έργα, είναι σφαιρική διότι περιλαμβάνει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό ενός μνημείου – κρύπτης ή κατακόμβης, όπου ο επισκέπτης θα βιώνει αυτή τη συνάντηση του Απ. Παύλου με τους κατοίκους της Κρήτης.

« Αυτό είναι βέβαια - υπογραμμίζει - θέμα των Κρητικών, να βοηθήσουν και να συμβάλουν, όπως και η Περιφέρεια στη δημιουργία του έργου αυτού που θα ήταν επισης ένα παγκόσμιο μνημείο του Χριστιανισμού”.

Ο τόπος που θα δημιουργηθεί αυτή η κρύπτη - κατακόμβη δεν είναι μόνο ένας καθώς όπως εξηγεί ο κ. Βαρλάμης υπάρχουν πολλές δυνατότητες και επιλογές. “Μια απʼ αυτές είναι-αναφέρει-για παράδειγμα οι Καλοί Λιμένες, αλλά αυτό δεν σημαίνει οπωσδήποτε μπορεί να δημιουργηθεί εκεί. Αυτό θα έρθει προς συζήτηση με τους ειδικούς της Κρήτης και με την εκκλησία φυσικά για να είναι όλα σε μια συμφωνία. Πάντα με καλή συνεννόηση. Δεν έχω κάποια αυταρχική αντίληψη για το ότι πρέπει να είναι εδώ ή εκεί. Δεν έχει σημασία αυτό. Σημασία εχει ότι η Κρήτη τιμάει τον Μεγάλο Απόστολο με ένα έργο το οποίο δεν είναι ανάγκη να είναι μεγαλεπήβολο, μπορεί να είναι πολύ μικρό αλλά να έχει αυτήν την αξία και την ποιότητα που αξίζει σε έναν Αποστολο των Εθνών”.