Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Πόσα θύματα θα θρηνήσει και φέτος η Κρήτη από την κακή χρήση των τρακτέρ και κάθε είδους αγροτικού συγκροτήματος;
Αυτό είναι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που τίθενται στην ύπαιθρο με την έναρξη της νέας καλλιεργητικής περιόδου. Ήδη τα τρακτέρ πηγαινοέρχονται στις αγροτικούς και τους επαρχιακούς δρόμους, με τους αγρότες – χειριστές να βιάζονται να κάνουν τις εργασίες τους σε λιόφυτα και αμπέλια, κυρίως όργωμα και ψεκασμούς. Και αυτή ακριβώς η βιασύνη, γίνεται πολλές φορές η βασική αιτία για τις τραγωδίες που βιώνει κάθε χρόνο η Κρήτη: Κατεβάζουν τις προστατευτικές μπάρες από τα τρακτέρ, αμελούν να επισκευάσουν τα φανάρια όταν σπάσουν ή να αποκαταστήσουν ζημιές, βιάζονται να τελειώνουν με τις εργασίες τους ακόμα και όταν τα εδάφη πάνω στα οποία εργάζονται είναι επικλινή.
Το βέβαιο είναι ότι το άγχος για την επιβίωση επιτείνει το πρόβλημα. Αξίζει όμως να χάνονται ανθρώπινες ζωές;
Το αγροτικό επάγγελμα απαιτεί δεξιότητες
Απαντώντας σε ερωτήσεις της «Π» ο πρόεδρος του παραρτήματος Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου και αγαπητός στην ύπαιθρο κτηνίατρος Αλέκος Στεφανάκης, λέει ότι έχουμε υποτιμήσει πόσες δεξιότητες απαιτούνται για να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα του αγρότη, μέσα στις σύγχρονες συνθήκες. Χρειάζεται να έχει καλλιεργητικές γνώσεις, να γνωρίζει τη φυσιολογία των φυτών, να είναι χειριστής μικρών και μεγάλων αγροτικών μηχανημάτων και πολύ καλός οδηγός κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες π.χ. χωματένιοι αγροτικοί δρόμοι σε επικλινή εδάφη με απίστευτες λακκούβες.
«Ως κοινωνία έχουμε…φροντίσει να απαξιώσουμε ένα επάγγελμα που απαιτεί δεξιότητες για εργασίες που φαίνονται απλές, είναι όμως πολύ σύνθετες» επισημαίνει ο κ. Στεφανάκης. Και η απαξίωση των δεξιοτήτων του αγροτικού επαγγέλματος, δημιουργεί πολλές φορές την έλλειψη της επίγνωσης των ίδιων των κινδύνων που ενέχει το επάγγελμα του αγρότη, από τον ίδιο και τους ανθρώπους του περιβάλλοντος του.
Όπως λέει ο κ. Στεφανάκης, καταρχήν ο αγρότης χρειάζεται να λαμβάνει όλα τα προστατευτικά μέτρα για τον εαυτό του και τη φύση, όταν ψεκάζει με τη χρήση τρακτέρ. «Πόσοι φοράνε στολές, ειδικά κράνη και γάντια; Ελάχιστοι. Τα αποτελέσματα της κακής χρήσης των αγροτικών μηχανημάτων κατά τον ψεκασμό, δεν είναι άμεσα όπως σε περιπτώσεις ανατροπής ενός τρακτέρ. Όμως είναι μακροχρόνια και οδυνηρά, τα γνωρίζει πολύ καλά η ύπαιθρος» επισημαίνει ο ίδιος.
Να διαβάζουν τις οδηγίες!!
Σύμφωνα με τον κ. Στεφανάκη, τα ατυχήματα ή τα δυστυχήματα από τα τρακτέρ γίνονται ευρύτερα γνωστά. Όμως έχουν συμβεί πολλαπλάσια ατυχήματα από την κακή χρήση άλλων αγροτικών μηχανημάτων και εργαλείων όπως των σκαφτικών μηχανημάτων και των ξυλοκοπτικών.
Πάρα πολλοί άνθρωποι στην αγωνία τους για εξασφαλίσουν τα προς το ζειν, έχουν χάσει πόδια, χέρια και δάχτυλα από την κακή χρήση των εργαλείων αυτών.
«Όλα τα μηχανήματα και τα εργαλεία συνοδεύονται από οδηγίες χρήσης. Χρειάζεται οι αγρότες να τις διαβάζουν προσεκτικά για να προστατεύσουν τον εαυτό τους και την οικογένεια τους. Πρέπει να ενημερώνονται σχολαστικά!» υπογραμμίζει ο κ. Στεφανάκης.
«Βιάζομαι;
Πάω αργά!»
Η «Π» έχει απευθυνθεί πολλές φορές σε αγρότες που οδηγούν τρακτέρ και τους έχει ρωτήσει γιατί κατέβασαν τις προστατευτικές μπάρες. Η μόνιμη απάντηση είναι ότι βιάζονται και οι μπάρες τους καθυστερούν. «Σε ένα λιόφυτο όταν περνάς κάτω από την ελιά οι μπάρες πολλές φορές δεν χωράνε. Πρέπει να κατέβεις να σπρώξεις προς τα πάνω το κλαδί ή να κατεβάσεις τη μπάρα για να περάσεις. Αν το κάνεις αυτό κάθε λίγο και λιγάκι τότε καθυστερείς. Κι αν καθυστερείς συνέχεια, πώς θα προλάβεις να βγάλεις το μεροκάματο; Τα έξοδα τρέχουν» έλεγε στην «Π» χειριστής αγροτικού μηχανήματος. Με κατεβασμένες μπάρες στα τρακτέρ αρκετοί αγρότες κάνουν τις εργασίες τους και σε επικλινή εδάφη. Να σημειωθεί ότι η προστατευτική μπάρα προστατεύει τους χειριστές καθώς εμποδίζει το τρακτέρ να γυρίσει ανάποδα και να τους πλακώσει.
Σχολιάζοντας το θέμα ο κ. Στεφανάκης προτρέπει τους χειριστές να πάνε σε ένα νοσοκομείο να δουν τι γίνεται. Να διαπιστώσουν από μόνοι τους τα αποτελέσματα από τα ατυχήματα και τα δυστυχήματα λόγω τη κακής χρήσης των αγροτικών μηχανημάτων. «Ας δούνε πόσοι άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και πόσοι έχουν μείνει ανάπηροι. Ας αναλογιστούν ανάλογες περιπτώσεις στα χωριά τους ή σε κοντινά χωριά. Δεν αξίζει να βιαζόμαστε όταν θέτουμε σε κίνδυνο τη ζωή μας και τις ζωές των συνανθρώπων μας» επισημαίνει ο κ. Στεφανάκης.
Τρακτέρ νύχτα στους δρόμους χωρίς φώτα!
Σε πόσους οδηγούς Ι.Χ. αυτοκινήτων έχει συμβεί να καρδιοχτυπήσουν αποφεύγοντας την τελευταία στιγμή τη σύγκρουση με τρακτέρ που κινείται νύχτα στο δρόμο χωρίς φώτα; Σε πάρα πολλούς!
Φανταστείτε τι μπορεί να συμβεί αν ένα μικρό ΙΧ αυτοκίνητο «καρφωθεί» με σφοδρότητα πάνω στον καλλιεργητή (σειρά αιχμηρών κομματιών από σίδερο) που θα βρίσκεται ως παρελκόμενο πίσω από ένα τρακτέρ! Έχουν συμβεί ανάλογα ατυχήματα στην Κρήτη με οδυνηρές συνέπειες για τους οδηγούς και τους συνεπιβάτες των δύο οχημάτων.
Σύμφωνα με τον κ. Στεφανάκη κάποιες φορές οι χειριστές των τρακτέρ είτε αμελούν, είτε δεν έχουν χρήματα να αποκαταστήσουν ζημιές στα φανάρια, με αποτέλεσμα να κινούνται χωρίς φώτα στους δρόμους!
Το σχόλιο για αυτές τις περιπτώσεις είναι αυτονόητο: Κι αν ακόμα δεν έχουν χρήματα οι αγρότες, χρειάζεται να εξοικονομήσουν «κόβοντας» από άλλες ακόμα και επείγουσες ανάγκες, διότι πρόκειται για ζήτημα ζωής και θανάτου.
Παιδάκια οδηγούν τρακτέρ!
Δυστυχώς είναι συνηθισμένο φαινόμενο στην Κρήτη αγόρια ηλικίας από 8 έως 18 ετών να χειρίζονται τρακτέρ. Δεν είναι υπερβολή ότι ακόμα και παιδάκια, μαθητές δημοτικού σχολείου οδηγούν βαριά μηχανήματα όπως τρακτέρ και φορτωτές!
Στα πρότυπα που έχουν στο μυαλό τους ορισμένοι άνθρωποι, ο χειρισμός αγροτικού μηχανήματος προσθέτει αρρενωπότητα στα αγόρια, τα κάνει να νιώθουν ότι μπορούν να δαμάσουν κάτι που φαίνεται στα μάτια τους θηριώδες. Επίσης, ενισχύει τις δεξιότητες τους καθώς χρειάζεται αυτοσυγκέντρωση, ετοιμότητα και γνώσεις ο χειρισμός ενός αγροτικού μηχανήματος. Αν όμως το παιδί χαθεί ή μείνει ανάπηρο (όπως δυστυχώς αρκετές φορές έχει συμβεί) πάνε…περίπατο και η αρρενωπότητα και οι δεξιότητες.
«Όταν ένας πατέρας αφήνει το παιδί του σε αυτή την ηλικία να χειρίζεται αγροτικό μηχάνημα, δεν έχει επίγνωση του κινδύνου που διατρέχει. Μόνο αυτή η εξήγηση υπάρχει» επισημαίνει ο κ. Στεφανάκης και τονίζει ότι μόνο οι ενήλικες με εξειδικευμένες γνώσεις έχουν τη δυνατότητα να χειρίζονται αγροτικά μηχανήματα.

