Της ΠΕΛΛΑΣ ΛΑΣΗΘΙΩΤΑΚΗ

Σε «σφαγή» οδηγούνται οι αγροτικές επιδοτήσεις στην Κρήτη με την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ από το 2015, όπως προέκυψε χθες κατά τη διάρκεια σύσκεψης που έκανε η ΠΑΣΕΓΕΣ στην Αθήνα, τα συμπεράσματα της οποίας επιβεβαιώνουν πλήρως όλα όσα έχει γράψει η «Π» για αυτό το κρίσιμο ζήτημα. Οι παραγωγοί αγροτικών προϊόντων της Κρήτης και κατά συνέπεια η οικονομία του νησιού θα χάνει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο (το ακριβές ποσό δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί από τώρα) σύμφωνα με όλα τα «σενάρια» που παρουσίασαν οι αρμόδιοι της ΠΑΣΕΓΕΣ.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:

Οι πιστώσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις άμεσες ενισχύσεις το διάστημα 2015 - 2020 μειώθηκαν από 43,2 δις ευρώ ετησίως που ήταν συνολικά για όλα τα κράτη μέλη, σε 37,6 δις ευρώ. Και τα κράτη μέλη πλέον έχουν αυξηθεί σε 28.

Η Ελλάδα, όπως ανέφερε στη σύσκεψη ο προϊστάμενος του γραφείου της ΠΑΣΕΓΕΣ στις Βρυξέλλες κ. Κολυβάς, το 2013 πήρε από την Ε.Ε. συνολικά 2,22 δις ευρώ και το 2020 θα λάβει 1,95 δις ευρώ, δηλαδή οι επιδοτήσεις θα υποστούν έτσι κι αλλιώς μείωση κατά 12% σε σταθερές τιμές.

Το «παιγνίδι» με τους μέσους όρους χρημάτων ανά στρέμμα

Από εκεί και πέρα, η νέα ΚΑΠ ορίζει ότι οι επιδοτήσεις θα δίδονται ανά στρέμμα. Πώς ακριβώς θα μοιραστούν τα ποσά θα κρίνει το κάθε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με μέσους όρους χρημάτων ανά στρέμμα, σε συνδυασμό με διάφορους άλλους παράγοντες (π.χ. νέοι αγρότες, μειονεκτικές περιοχές κλπ). Η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλαδή δίνει το πλαίσιο της νέας ΚΑΠ και το κάθε κράτος μέλος θα αποφασίσει τις λεπτομέρειες της εφαρμογής.

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δεν έχει ακόμα τοποθετηθεί.

Η ΠΑΣΕΓΕΣ χθες «άνοιξε τα χαρτιά της» και «ξεδίπλωσε» κάποια σενάρια που περιέχουν ένα κοινό σημείο: Ότι χρειάζεται να καθοριστεί ένας ή περισσότεροι μέσοι όροι χρημάτων που θα δίδονται ανά στρέμμα. Για παράδειγμα να είναι ένας ο μέσος όρος σε όλη την Ελλάδα; Να βγει μέσος όρος ανά περιφέρεια; Να χωριστεί η Ελλάδα σε τέσσερις νοητές περιφέρειες; Να βγει άλλος μέσος όρος για τις καλλιέργειες και άλλος για τους βοσκότοπους;

Δεν θα υπάρχουν πια τα λεγόμενα «βαριά» και «ελαφριά» δικαιώματα, δηλαδή αποκλίσεις του τύπου 500 ευρώ ανά στρέμμα σε μία περιοχή ή σε ένα αγρότη και 50 ευρώ σε μια άλλη περιοχή ή σε ένα άλλο αγρότη της ίδιας περιοχής. Όλοι θα εισπράττουν επιδοτήσεις με βάση τα χρήματα που θα αντιστοιχούν στο μέσο όρο.

Κι αν για παράδειγμα καθοριστούν δύο μέσοι όροι σε όλη την Ελλάδα, ένας για τις καλλιέργειες και ένας για τα βοσκοτόπια, τότε για τις καλλιέργειες είναι μόλις 45,81 ευρώ ανά στρέμμα και για τα βοσκοτόπια είναι 11,75 ευρώ ανά στρέμμα.

Η «σφαγή»

των αγροτών

με μικρό κλήρο

Από εδώ και πέρα είναι εύκολο να καταλάβει κάποιος πώς θα κατρακυλήσουν οι αγροτικές επιδοτήσεις που θα δίδονται στους αγρότες με μικρό κλήρο. Διότι ένας τσιφλικάς με 5.000 στρέμματα στη Θεσσαλία θα λαμβάνει (αν ισχύσει το προηγούμενο σενάριο) 229.000 ευρώ ετησίως. Ένα όμως αγρότης της Κρήτης με 30 στρέμματα καλλιέργειες θα παίρνει μόλις 1.374 ευρώ ετησίως! Ο ίδιος Κρητικός αγρότης όμως σήμερα είναι για παράδειγμα αμπελουργός και ελαιοπαραγωγός (σύνηθες φαινόμενο) και παίρνει από την πρώην στρεμματική ενίσχυση σουλτανίνας έχοντας 15 στρέμματα αμπέλια 5.250 ευρώ και αν έχει άλλα 15 στρέμματα ελιές με δικαίωμα 100 ευρώ ανά στρέμμα εισπράττει ακόμα 1500 ευρώ. Κατά συνέπεια ένας Κρητικός αγρότης που εισπράττει σήμερα 6750 ευρώ κάθε χρόνο ως ενιαία ενίσχυση (επιδότηση), αν ισχύσει ως έχει ο μέσος όρος θα εισπράττει μόλις 1.374 ευρώ ετησίως.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΠΑΣΕΓΕΣ προτείνει να μειωθούν οι επιδοτήσεις μέχρι 30% ανά αγρότη. (Είναι απλώς μία πρόταση, το Υπουργείο δεν έχει τοποθετηθεί). Δηλαδή ο Κρητικός αγρότης του παραδείγματος να υποστεί μείωση κατά 2.025 ευρώ, κατά συνέπεια να εισπράττει 4725 ευρώ ετησίως, έναντι των 6.750 ευρώ που εισπράττει σήμερα. Κι αυτό είναι το… ευχάριστο σενάριο.

Με λίγα λόγια: Οι επιδοτήσεις θα υποστούν σημαντική πτώση, με βάση το καλύτερο σενάριο κατά 30% και με βάση το χειρότερο, τρομακτική «κατρακύλα!».

Η Κρήτη «στο μάτι του κυκλώνα»!

Η Κρήτη, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΠΑΣΕΓΕΣ, είναι σήμερα η περιοχή με τον υψηλότερο μέσο όρο επιδοτήσεων ανά στρέμμα. Βρίσκεται δηλαδή στο «μάτι του κυκλώνα» με την εφαρμογή του λεγόμενου μέσου όρου.

Το ύψος των ανά στρέμμα επιδοτήσεων εμφανίζεται αυξημένος στην Κρήτη λόγω της υψηλής, παλιάς στρεμματικής ενίσχυσης σουλτανίνας. Επίσης, επειδή ο κλήρος στην Κρήτη είναι πολυτεμαχισμένος.

Γνωστό είναι ότι έχουν γίνει και κομπίνες από κάποιους αγρότες με τα παλιά πανωγραψίματα πχ. στο λάδι, παρανομίες που «κουκουλώθηκαν» με την εφαρμογή της τότε νέας ΚΑΠ το 2004. Κι αυτές ακριβώς τις κομπίνες, θα κληθούν τώρα να πληρώσουν όλοι οι παραγωγοί της Κρήτης που θα υποστούν μείωση επιδοτήσεων. Όμως κομπίνες έχουν γίνει και σε όλες τις άλλες περιοχές της χώρας. Μόνο που υπάρχει μία πολύ μεγάλη διαφορά: Αλλιώς επιμερίζεται ένα ποσό πανωγραψίματος ύψους π.χ. 10.000 ευρώ στα 20 στρέμματα ανά αγρότη στην Κρήτη και αλλιώς στα 2.000 στρέμματα ανά αγρότη στη Θεσσαλία. Διότι αν ένας αγρότης στη Θεσσαλία με 2.000 στρέμματα εισπράττει παράνομα ετησίως 10.000 ευρώ, τότε ο μέσος όρος του πανωγραψίματος είναι 5 ευρώ ανά στρέμμα. Εμφανίζονται δηλαδή οι μεγαλοκτηματίες της Θεσσαλίας να μην πανωγράφουν, αφού ο μέσος όρος τους δεν είχε αυξηθεί! Κι όμως ο μεγαλοαγρότης του παραδείγματος έπαιρνε παράνομα κάθε χρόνο 10.000 ευρώ. Κι εδώ θα παιχτεί το παιγνίδι φέτος: Βγαίνουν «άγιοι» οι μεγαλοκτηματίες (που διαθέτουν χιλιάδες στρέμματα) οι οποίοι πανώγραφαν και έπαιρναν υψηλά ποσά παράνομων επιδοτήσεων!!

«Ξέσπασαν» αγρότες από την Κρήτη

Όπως γίνεται σε τέτοιου είδους συσκέψεις, καταρχήν το λόγο έχουν οι εισηγητές και στη συνέχεια μιλούν ευρωβουλευτές, βουλευτές, εκπρόσωποι φορέων κλπ κλπ μέχρι που οι εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων βαριούνται και φεύγουν. Άλλωστε ο επίσημος χρόνος των συσκέψεων (που επιδοτούνται από κοινοτικά προγράμματα) μέχρι να μιλήσουν όλοι οι μεγαλοσχήμονες έχει παρέλθει…

Με το…έτσι θέλω πήρε το λόγο ο πρόεδρος της Ομάδας Αμπελουργών Κρήτης Πρίαμος Ιερωνυμάκης (στην αρχή οι συντονιστές δεν τον άφηναν να μιλήσει) ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η Κρήτη όπως και άλλα νησιά, έχουν σημαντικές ιδιαιτερότητες που χρειάζεται να ληφθούν υπόψη: Καταρχήν, τα αμπέλια και οι ελιές είναι δυναμικές καλλιέργειες που χρειάζονται πολύ μεγάλη φροντίδα, διότι διαφορετικά θα καταστραφούν. Αντίθετα, αν ένα και παραπάνω χρόνια δεν σπείρουν και δεν πάνε καθόλου στα χωράφια τους οι μεγαλοκτηματίες ηπειρωτικών περιοχών, δεν θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα. Κι όμως θα λαμβάνουν, μέσα από τα σπίτια τους, τις κοινοτικές επιδοτήσεις. Επιπλέον, στην Κρήτη και άλλα νησιά, ο κλήρος είναι μικρός, πολυτεμαχισμένος, διάσπαρτος πολλές φορές και σε βραχώδεις περιοχές, με υψηλό κόστος παραγωγής. Κατά συνέπεια αν αυτοί οι άνθρωποι δεν επιδοτηθούν, δεν μπορούν να καλλιεργήσουν τα αμπέλια, τις ελιές και τις υπόλοιπες εκμεταλλεύσεις τους.

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Ομάδας Αμπελουργών Μύρωνα Χιλετζάκη, ο κρητικός αμπελώνας έχει σημαντικές ιδιαιτερότητες (π.χ. τα επιτραπέζια σταφύλια χρειάζονται πάρα πολύ μεγάλη φροντίδα και τεράστιο κόστος παραγωγής). Κι αν οι αμπελουργοί δεν ενθαρρυνθούν από το κράτος, θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις καλλιέργειες τους. Επίσης, το αμπέλι όπως και οι ελιές, είναι μη υδροβόρες καλλιέργειες, που «πρασινίζουν» το τοπίο και συνάδουν με όσα περιγράφει η νέα ΚΑΠ στις οικολογικές πτυχές της.

Τέλος, ο πρόεδρος της ΕΑΣΗ Ανδρέας Στρατάκης, μίλησε για «σφαγή» των αγροτικών επιδοτήσεων στην Κρήτη, αν εφαρμοστούν κάποια από τα σενάρια που έχουν κυκλοφορήσει. Τόνισε ακόμα την ανάγκη η Κρήτη να διαμορφώσει ενιαία πρόταση για τη νέα ΚΑΠ.