Της Κατερίνας Μυλωνά

Οδυνηρές συνέπειες για το θαλάσσιο περιβάλλον αναμένεται να έχει η επιχείρηση καταστροφής χημικών από τη Συρία σε διεθνή ύδατα κοντά μάλιστα στην Κρήτη.

Αυτό επισημαίνει στην «Π» ο καθηγητής Οργανικής Χημείας στο τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Χάρης Κατερινόπουλος, ο οποίος τονίζει πως η Μεσόγειος είναι ήδη βεβαρημένη και δεν έχει περιθώρια για τέτοιου είδους ενέργειες και αναρωτιέται γιατί δεν επελέγησαν άλλες περιοχές, όπως ανοιχτά του Ατλαντικού.

Σημειώνεται πως βρίσκεται σε εξέλιξη η επιχείρηση απομάκρυνσης του χημικού οπλοστασίου του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, στο πλαίσιο της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσία για την καταστροφή του. Σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα χημικά από την Συρία μεταφέρονται με πλοία από τη Δανία και τη Νορβηγία προς άγνωστη κατεύθυνση -εικάζεται ότι μεγάλο μέρος των χημικών του Άσαντ θα καταστραφούν σε εγκαταστάσεις στη Γερμανία- προκειμένου να αδρανοποιηθούν.

Όπως είναι γνωστό, ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα πιο επικίνδυνα και θανατηφόρα από τα χημικά που διέθετε ο Άσαντ αναμένεται να καταστραφούν σε διεθνή ύδατα, στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Μάλτας, Λιβύης και Κρήτης. Η διαδικασία καταστροφής των περίπου 20 τόνων αερίου μουστάρδας που διέθετε ο Μπασάρ αλ Άσαντ θεωρείται η πιο κρίσιμη. Η διαδικασία αυτή εχει προγραμματιστεί να γίνει στο αμερικανικό πλοίο «MV Cape Ray».

Στην Κρήτη υπάρχουν αντιδράσεις και προβληματισμός ότι η διαδικασία της υδρόλυσης, με την οποία αναμένεται να καταστραφούν τα χημικά του Άσαντ δημιουργεί κινδύνους για το κλειστό θαλάσσιο περιβάλλον της Κρήτης. Από την αμερικανική πλευρά έχουν παρασχεθεί εγγυήσεις ότι η διαδικασία είναι απολύτως διασφαλισμένη και ότι δεν θα δημιουργηθούν προβλήματα για το οικοσύστημα της περιοχής.

Συνεργάτες του Ευάγγελου Βενιζέλου επισημαίνουν ότι το υπουργείο Εξωτερικών σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει αναλάβει διπλωματικές πρωτοβουλίες προκειμένου να διασφαλιστεί η Μεσόγειος από μεταφορά και καταστροφή των χημικών που διέθετε το καθεστώς του Μπασάρ Άσαντ στη Συρία. Το ζήτημα της καταστροφής του χημικού οπλοστασίου του συριακού καθεστώτος σε διεθνή ύδατα της Μεσογείου αναμένεται να τεθεί στις συνομιλίες που θα έχει ο υπουργός Εξωτερικών Ευ.Βενιζέλος στη συνάντησή του με τον επικεφαλής του Στέητ Ντηπάρτμεντ Τζον Κέρι την ερχόμενη Πέμπτη στην Ουάσιγκτον.

Το θέμα των χημικών της Συρίας έχει κινητοποιήσει την Περιφέρεια Κρήτης που έχει κάνει κρούσεις στην Ένωση Περιφερειών της Ευρώπης και τη συνδιάσκεψη των αλιέων.

“Απρόβλεπτες

συνέπειες”

Ο κ. Κατερινόπουλος κάνει ιδιαίτερη αναφορά στο χημικό “Σαρίν”, το οποίο είναι γνωστό πως χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα στη Συρία και ενδεχομένως περιέχεται στα χημικά που θα καταστραφούν στη Μεσόγειο.

«Είναι αέριο, ξέρουμε ότι σε βασικές συνθήκες υδρολύεται, αυτό προφανώς θα γίνει μέσα στο πλοίο. Ξέρουμε, επίσης, ότι τα προϊόντα υδρόλυσης του σαρίν δεν είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, είναι χαμηλής τοξικότητας, αναφέρονται ως μη τοξικά αλλά θέλω να επιμείνω στο θέμα της συγκέντρωσης, δηλαδή, της ποσότητας ανά κυβικό νερού, ας πούμε», αναφέρει.

Όπως περιγράφει, η υδρόλυση, έστω και παρουσία των εκπροσώπων του ΟΗΕ κάτω από κανονικές συνθήκες, δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση, «μη νομίζετε πως είναι τόσο εύκολο, θα ρίξουν καυστική ποτάσα και θα το υδρολύσουν. Το σαρίν είναι αέριο, άρα πρέπει να υπάρχει ειδικός αντιδραστήρας για να υδρολυθεί, δίνει ιόντα φθορίου και οργανοφωσφορικά, αυτά θεωρούνται ουσιαστικά ως μη τοξικά αλλά το ερώτημα είναι ως μη τοξικά σε τι ποσότητες; Αν το πλοίο δεν κινείται όταν υδρολυθούν αυτά και ανοίξει τις δεξαμενές και ρίξει τα υδρολυμένα σε ένα συγκεκριμένο σημείο, καταλαβαίνετε ότι οι σχετικές ποσότητες ανά κυβικό νερού της θάλασσας θα είναι τεράστιες και σίγουρα θα επηρεάσει το θαλάσσιο περιβάλλον στο οποίο θα χυθούν αλλά και αν το πλοίο κινείται πάλι τα παραπροϊόντα της υδρόλυσης θα είναι σε πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις», επισημαίνει.

Ο κ. Κατερινόπουλος αναρωτιέται ακόμα και αν ο ΟΗΕ έχει εξασφαλίσει ότι δεν πρόκειται να πάθει κανένας τίποτα από το προσωπικό που θα κάνει την υδρόλυση στο πλοίο, γιατί δεν επιλέχτηκε ο Ατλαντικός. «Ξέρουμε ότι η Μεσόγειος είναι ήδη βεβαρημένη. Ακόμα και σκουπίδια να ρίξει κανένας στη Μεσόγειο θα επιβαρύνει το φορτίο των αποβλήτων που έχει. Θα μπορούσαν θαυμάσια να το κάνουν στα ανοιχτά του Ατλαντικού. Ό, τι χημικό πέφτει στη θάλασσα, το οποίο δεν ανήκει στα συστατικά που βρίσκονται στη θάλασσα θεωρείται απρόβλεπτο για τις συνέπειές του», τονίζει.

Ο κ. Κατερινόπουλος επισημαίνει πως οι ανησυχίες που προανέφερε αφορούν μονάχα στο σαρίν, «δεν ξέρουμε τι άλλα χημικά έχει το πλοίο και πρέπει να τα καταστρέψει», λέει με νόημα.

Θεωρεί πως η διαδικασία που θα έπρεπε να είχε προηγηθεί είναι η εξής, να ειδοποιηθεί το υπουργείο Εξωτερικών, να έρθει σε επαφή με την Ενωση Ελλήνων Χημικών, η οποία είναι σύμβουλος του Κράτους και το Γενικό Χημείο του Κράτους, ούτως ώστε να πάρει κάποιες απαντήσεις πάνω στο θέμα, όπως στο τι περιέχεται και αναλόγως ποιος θα είναι ο τρόπος της υδρόλυσης και ποια είναι τα παραπροϊόντα που θα πάρει, σε τι ποσότητες, αν είναι ανεκτές από το θαλάσσιο περιβάλλον.

«Αν κάποιος δεν ξέρει ,έχει το δικαίωμα να μη μιλεί, αν ξέρει και είναι καλά πληροφορημένος μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Κατερινόπουλος.