Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Πρωτόγνωρες καταστάσεις φτώχειας βιώνουν φέτος χιλιάδες οικογένειες ελαιοπαραγωγών της Κρήτης, λόγω της μείωσης κατά 70-80% ανάλογα με τις περιοχές της φετινής παραγωγής ελαιόλαδου. Αγρότες νοικοκύρηδες που τα περασμένα χρόνια παρήγαγαν εκατοντάδες κιλά ή ακόμα και τόνους λάδι, φέτος αναγκάζονται να το αγοράζουν ή να το δανείζονται από ελαιουργούς και συγχωριανούς, προκειμένου να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες ποσότητες για τα δικά τους σπίτια! Και αποτελεί ερώτημα πώς οι άνθρωποι αυτοί θα εξασφαλίσουν την επιβίωση των οικογενειών τους, αφού δεν θα εισπράξουν χρήματα από την πώληση του λαδιού. Αλλά και οι…τυχεροί που είχαν κάποιες ποσότητες φέτος πουλάνε μόλις 2,50 ευρώ το κιλό. Εκτός και αν έχουν την τύχη να συνεργάζονται με συνεπείς τυποποιητές που ψάχνουν την ποιότητα, για να εισπράξουν 2,70 – 2,80 ευρώ.

Φέτος άνοιξε μόλις τto 60% των ελαιουργείων, τα περισσότερα κάποιες ημέρες κάθε εβδομάδα και κάποιες ώρες κάθε μέρα… Σύμφωνα μάλιστα με τον πρόεδρο των ελαιουργών Μάκη Αφθονίδη, τα περισσότερα ελαιουργεία δεν εξασφαλίζουν τα ποσά ούτε έστω για να καλύψουν πάγιες υποχρεώσεις.

Σημαντικό ελαιουργείο στα Χανιά, για παράδειγμα, από 800 τόνους λάδι πέρυσι, φέτος παρήγαγε μόλις 100 τόνους! «Θα έχουμε σημαντικές ζημιές φέτος και ο υπολογισμός αυτών των ζημιών είναι απλός» εξηγεί ο κ. Αφθονίδης. «Ένας ελαιουργός πληρώνει κάθε χρόνο για τον ΟΑΕΕ, πρώην ΤΕΒΕ, 5.000 ευρώ. Τα πάγια έξοδα του για ΔΕΗ, ΟΤΕ και χαράτσια είναι άλλα 5.000 ευρώ κατά μέσο όρο. Για να βγουν αυτά τα χρήματα χρειάζεται το ελαιουργείο να παράγει 40 τόνους λάδι και να κρατάει ως δικαίωμα εκθλιπτικό 4 τόνους. Δηλαδή να επεξεργαστεί περίπου 200 τόνους καρπού που συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών εξόδων οι τόνοι αυτοί πρέπει να είναι 280. Οι περισσότεροι ελαιουργοί όμως επεξεργάστηκαν 40-50 τόνους καρπό. Καταλαβαίνετε τι ζημιά έχουμε υποστεί!» επισημαίνει ο ίδιος.

Κατά τον κ. Αφθονίδη οι ελαιουργοί χρειάζεται να πάρουν κάποιες σημαντικές αποφάσεις που αφορούν σε μεταξύ τους συνεργασίες και συγχωνεύσεις. Διαφορετικά, θα οδηγηθούν σε οικονομική καταστροφή. «Υπάρχουν κάποιες εταιρείες που ενδιαφέρονται να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα της Κρήτης με χαμηλό κόστος παραγωγής, κάθετες μονάδες τυποποίησης ελαιόλαδου και επεξεργασία υποπροϊόντων ελιάς. Αν εμείς δεν προχωρήσουμε σε αυτού του είδους τις κινήσεις, θα προχωρήσουν άλλοι και αυτό θα είναι σε βάρος μας. Πολλά ελαιουργεία θα κλείσουν» λέει ο κ. Αφθονίδης.

Γιατί είναι χαμηλές

οι τιμές του λαδιού

Πολλοί ελαιοπαραγωγοί απορούν γιατί και φέτος είναι χαμηλές οι τιμές του λαδιού, ενώ η παραγωγή είναι ελάχιστη; Η απάντηση που δίνουν έμποροι και τυποποιητές ελαιόλαδου είναι ότι οι τιμές καθορίζονται από τη διεθνή παραγωγή και το εμπόριο του λαδιού. Φέτος η Ισπανία είχε υπερπαραγωγή, άνω των 1,4 εκατ. τόνων και κατά συνέπεια η προσφορά είναι αυξημένη. Έτσι και οι τιμές είναι χαμηλές.

Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι αρκετοί παραγωγοί φέτος (οι εξαιρέσεις που παράγουν λάδι) πουλούν απευθείας σε γνωστούς τους σε τιμές γύρω στα 3 ευρώ το κιλό, για οξύτητες μέχρι 0,3. Αρκετοί είναι οι αγρότες που δανείζονται λάδι από συγγενείς και φίλους για συμπληρώσουν την αυτοκατανάλωση και να το επιστρέψουν την επόμενη χρονιά. Επίσης ελαιουργοί πουλούν ή δανείζουν λάδι σε ελαιοπαραγωγούς πελάτες τους.

Και εισαγωγές λαδιού

Λόγω της μείωσης της φετινής παραγωγής αρκετές μονάδες τυποποίησης ελαιόλαδου αγοράζουν προϊόν από την Πελοπόννησο, για να καλύψουν τους πελάτες τους, αρκεί να μένουν ικανοποιημένοι από τα εργαστηριακά και τα οργανοληπτικά στοιχεία του προϊόντος. Άλλοι εισάγουν προϊόν από την Ισπανία σε τιμές που κυμαίνονται μεταξύ 2,60 – 2,70 ευρώ το κιλό για υψηλές ποιότητες και 2,20 – 2,30 ευρώ για χαμηλές ποιότητες. Οι εισαγωγές είναι νόμιμες, όμως παράνομη είναι η εμφιάλωση του συγκεκριμένου προϊόντος ως κρητικού και πόσο μάλλον ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.).