Της Άννας Κωνσταντουλάκη

Στην αναγκαιότητα για τη δημιουργία ενός δημόσιου ενιαίου και ολοκληρωμένου συστήματος παροχής αναβαθμισμένων υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ), στο σύνολο της χώρας και για όλους τους πολίτες, με τον ΕΟΠΥΥ αγοραστή και όχι πάροχο υπηρεσιών υγείας, εστιάζει η συνολική έκθεση για την Υγεία που παρουσιάσθηκε και εγκρίθηκε χθες στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Μεταρρύθμισης.

Ο ΕΟΠΥΥ προτείνεται να λειτουργήσει με κεντρικό αυστηρό έλεγχο και ενιαίο ταμείο, το οποίο ενδεχομένως να διασπάται σε 7 κλειστούς περιφερειακούς προϋπολογισμούς, σύμφωνα με τις ανάγκες κάθε περιφέρειας, όπως αυτές καθορίζονται από κάθε ΥΠΕ (Υγειονομική Περιφέρεια). Θα είναι πλέον μόνο αγοραστής υπηρεσιών υγείας και θα μπορεί με την ηγετική του θέση στο χώρο της υγείας να αξιώνει και να προχωρά στις πιο συμφέρουσες συμβάσεις εκτιμά η έκθεση.

Όλες οι υπηρεσίες και οι δομές του ΕΟΠΥΥ «περνούν» στο ΕΣΥ, καθώς η έκθεση «καταλήγει στη μεταφορά των υπηρεσιών υγείας από τον ΕΟΠΥΥ π.χ. στις Υγειονομικές Περιφέρεις (ΥΠΕ), και προβλέπει τη λειτουργική ενοποίησή τους με τις μονάδες ΠΦΥ του ΕΣΥ (Κέντρα Υγείας και Περιφερειακά Ιατρεία)».

Αυτό -εκτιμά η έκθεση- μειώνει τον κατακερματισμό του συστήματος, συμβάλλει στη δημιουργία δικτύων ΠΦΥ και επιτρέπει την ενδυνάμωση τόσο της ΠΦΥ όσο και των εξειδικευμένων υπηρεσιών.

Με βάση την έκθεση, οι ασφαλισμένοι θα απολαμβάνουν 24ωρη καθημερινή Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) και όχι σε πρωινή πενθήμερη και σε περιορισμένη χρονικά βάση υπηρεσίες, όπως σήμερα.

Οι 4 από τις 5 προτάσεις, που έγιναν στην επιτροπή, υποστηρίζουν την ανάγκη πλήρους 24ης εφημερίας του νέου συστήματος ΠΦΥ. Αναγκαιότητα χαρακτηρίζεται η «εφαρμογή του οικογενειακού γιατρού και της κάρτας υγείας» ανά ασφαλισμένο, καθώς και η φροντίδα στο σπίτι, όπου κρίνεται απαραίτητη. Επίσης ο ΕΟΠΥΥ στο εξής θα πρέπει να αναλάβει δράσεις και για τους ανασφάλιστους.

Όσον αφορά το θέμα των ειδικοτήτων που απαιτούνται στην ΠΦΥ, όσο και αυτό των εργασιακών σχέσεων των γιατρών, η έκθεση τα αφήνει ανοιχτά, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι τόσο το υπουργείο Υγείας, αλλά και οι συντάκτες της έκθεσης, αναμένουν να δουν πόσοι γιατροί του ΕΟΠΥΥ είναι διατεθειμένοι να ενταχθούν στο ΕΣΥ και πόσοι κρίνονται κατάλληλοι γι' αυτό, για να προχωρήσουν σε προτάσεις και νέο σχεδιασμό στη συνέχεια.

Προς το παρόν, οι εργαζόμενοι -κυρίως γιατροί- στον ΕΟΠΥΥ ως πάροχο, πιθανόν να μπουν σε διαθεσιμότητα έως ότου αποφασιστεί πόσοι και ποιοι μπορούν να επαναπροσληφθούν στο νέο ενιαίο σύστημα ΠΦΥ.

Μόνο αγοραστής ο ΕΟΠΥΥ

Οι 4 από τις 5 προτάσεις συμφωνούν πλήρως στην ανάγκη μετάλλαξης του σημερινού ρόλου του ΕΟΠΥΥ και καταλήγουν στην πρόταση επανακαθορισμού του ρόλου του ΕΟΠΥΥ αποκλειστικά ως αγοραστή υπηρεσιών υγείας.

Στην έκθεση προτείνεται οι δομές παροχής υπηρεσιών υγείας, και οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας που λειτουργούν σήμερα υπό τον ΕΟΠΥΥ να μεταφερθούν σε έναν άλλο δημόσιο φορέα. «Η οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος υγείας είναι ευκολότερο να επιτευχθεί με έναν αγοραστή, ο οποίος δεν εμπλέκεται στην παροχή υπηρεσιών», εκτιμούν οι συντάκτες της έκθεσης.

Σύμφωνα με την έκθεση τα συμβόλαια του ΕΟΠΥΥ, ως αγοραστής πλέον, υπηρεσιών θα πρέπει να διέπονται από τρεις βασικούς κανόνες: (α) η κάλυψη να αναφέρεται μόνο σε ιατρικές παρεμβάσεις τεκμηριωμένης αποτελεσματικότητας, (β) η σύναψη συμβάσεων να υπακούει στα κριτήρια της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και της ισότητας, (γ) ο έλεγχος και η αξιολόγηση να συνιστούν θεμελιώδεις παραμέτρους της διαχειριστικής διαδικασίας.

Όλες οι υπηρεσίες του ΕΟΠΥΥ στο ΕΣΥ

Η Ομάδα Εργασίας για την Αξιολόγηση του ΕΟΠΥΥ καταλήγει στη μεταφορά των υπηρεσιών υγείας από τον ΕΟΠΥΥ π.χ. στις Υγειονομικές Περιφέρεις (ΥΠΕ) και προβλέπει τη λειτουργική ενοποίησή τους με τις μονάδες ΠΦΥ του ΕΣΥ (Κέντρα Υγείας και Περιφερειακά Ιατρεία).

Αυτό -εκτιμά η έκθεση- μειώνει τον κατακερματισμό του συστήματος, συμβάλλει στη δημιουργία δικτύων ΠΦΥ και επιτρέπει την ενδυνάμωση τόσο της ΠΦΥ όσο και των εξειδικευμένων υπηρεσιών.

Με την αποφόρτιση του ΕΟΠΥΥ από την παροχή των υπηρεσιών εκτιμάται ότι θα βελτιωθεί σημαντικά η διαχειριστική και συμβολαιακή του ικανότητα και εν τέλει η διαπραγματευτική του ικανότητα.

«Με την προτεινόμενη αλλαγή, οι μη λειτουργικές δομές και στρεβλές διαδικασίες και δράσεις που κληρονομήθηκαν από τους μητρικούς ασφαλιστικούς φορείς, δίνεται η δυνατότητα να καταργηθούν στο πλαίσιο της λειτουργικής αναδιοργάνωσης», αναφέρεται, ενώ διαπιστώνεται ότι με την προτεινόμενη αλλαγή δίνεται μια μοναδική ευκαιρία να αναδιαρθρωθεί η σημερινή αναποτελεσματική μορφή των συμβάσεων με τους ιατρούς και τους αποκλεισμούς που υφίστανται οι νέοι σε ηλικία ιατροί.

Οικογενειακός

γιατρός- Κάρτα Υγείας- Φροντίδα

στο σπίτι

Με την προτεινόμενη αλλαγή, οι ασφαλισμένοι θα απολαμβάνουν 24ωρη καθημερινή Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) και όχι σε πρωινή πενθήμερη και σε περιορισμένη χρονικά βάση υπηρεσίες, όπως σήμερα.



Οι 4 από τις 5 προτάσεις υποστηρίζουν την ανάγκη πλήρους 24ης εφημερίας του νέου συστήματος ΠΦΥ. Επίσης προβλέπεται ορθολογική χωροταξική κατανομή των μονάδων ΠΦΥ καθώς οι δύο Φορείς (ΕΟΠΥΥ και ΕΣΥ) «λειτουργούσαν παράλληλα και αποσπασματικά, ενώ δεν είχαν την πρόθεση (το λόγο) να το πράξουν», αναφέρεται στην έκθεση.

«Σημειώνεται πως τα τελευταία 2 χρόνια λειτουργίας του ΕΟΠΥΥ, εξακολουθούν και λειτουργούν οι μονάδες υγείας του ίδιου του ΕΟΠΥΥ, αλλά και του ΕΣΥ, σε κάποιες περιοχές σχεδόν μεσοτοιχία (π.χ. Αμπελόκηποι, Κέντρο Αθήνας κ.ά.). Περιοχές στη χώρα έχουν σημαντική έλλειψη σε μονάδες ΠΦΥ και σε άλλες οι μονάδες είναι δίπλα-δίπλα.

Από την συγκεκριμένη διαδικασία συγχωνεύσεων και ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού (σύμφωνα με τον υγειονομικό χάρτη της χώρας) και οι ασφαλισμένοι θα έχουν καλύτερη πρόσβαση στις υποδομές ΠΦΥ και σημαντικές οικονομίες θα πραγματοποιηθούν», αναφέρουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Οι ίδιοι εκτιμούν ότι δίνεται μια μοναδική ευκαιρία να εισαχθεί ο θεσμός του οικογενειακού γιατρού, κάτι που δεν κατάφερε το ΙΚΑ και ο ΕΟΠΥΥ, σχολιάζοντας ότι όλες τους οι ενέργειες μέχρι σήμερα «είχαν και έχουν την αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση, απαξιώνοντας διαρκώς το θεσμό του οικογενειακού γιατρού και περιορίζοντας τις προληπτικές δράσεις». Οι 4 από τις 5 προτάσεις (η πρόταση της ΟΕΓΝΕ δεν έχει σχετική αναφορά) προτείνουν τη δημιουργία Ηλεκτρονικής Κάρτας Υγείας για κάθε πολίτη.

Επίσης, οι 4 από τις 5 προτάσεις (η πρόταση του ίδιου του ΕΟΠΥΥ δεν το αναφέρει ξεκάθαρα) προτείνουν την κατ' οίκον φροντίδα των ασθενών, ενώ και οι 5 προτάσεις δεν ξεκαθαρίζουν το πώς θα χρηματοδοτηθεί το νέο σύστημα δηλ. ο νέος ΕΟΠΥΥ και η νέα ΠΦΥ.

Σε ό,τι αφορά την νέα ΠΦΥ όλοι συμφωνούν στη δημόσια κρατική χρηματοδότηση, χωρίς να αναφέρονται στους ασφαλισμένους. Μόνο η πρόταση Μπασκώζου αναφέρει ότι πρέπει να «αναπροσαρμόζονται στην κατεύθυνση της δικαιότερης αναδιανομής οι εισφορές κλάδου υγείας εργοδοτών και εργαζομένων», υπονοώντας την ανάγκη μείωσης των εργασιακών εισφορών και την αύξηση των εργοδοτικών εισφορών.