Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Η χειρότερη χρονιά για την ελληνική και ειδικότερα την κρητική ελαιοκομία είναι φετινή, λόγω της κάθετης πτώσης στην παραγωγή ελαιόλαδου, που συνοδεύεται όμως, όπως όλα δείχνουν και από τη μείωση των τιμών. Η πτώση της προσφοράς ελαιόλαδου από τη χώρα μας δεν επηρεάζει, δυστυχώς, τις διεθνείς τιμές του προϊόντος, όπου ο «καταλύτης» είναι πλέον η ισπανική υπερπαραγωγή, που αναμένεται να ανέλθει στους 1,3 εκατ. τόνους, κατά δήλωση των ισπανικών αρμοδίων αρχών. Συγχρόνως, η οικονομική κρίση στις χώρες του Ευρωπαϊκού νότου (όπου καταναλώνονται οι μεγαλύτερες ποσότητες ελαιόλαδου) δεν αφήνει περιθώρια για αύξηση της κατανάλωσης. Κι αν σε αυτά προστεθεί η διαρκής προσπάθεια της ανά τον κόσμο βιομηχανίας λιπαρών ουσιών να αυξήσει τα κέρδη της, η κατάσταση κρίνεται εξαιρετικά δύσκολη για τους Έλληνες ελαιοπαραγωγούς ενόψει της νέας παραγωγικής χρονιάς.

Οι παραπάνω προβλέψεις που διατυπώνονται από ειδικούς στο χώρο της ελαιοκομίας και από εμπορικούς κύκλους, μένει να επιβεβαιωθούν ή να διαψευσθούν από την αγορά. Κι όλοι όσοι πράγματι επιθυμούν να έχει προοπτική το ελληνικό ελαιόλαδο προσδοκούν στη διάψευση των προβλέψεων. Διότι χωρίς τιμές στο λάδι τους, οι Έλληνες παραγωγοί δεν θα καλλιεργούν σωστά τις ελιές, πράγμα που θα οδηγήσει σε ένα φαύλο κύκλο, με τραγικές συνέπειες στην παραγωγικότητα των ελαιόδεντρων και την ποιότητα του προϊόντος.

«Χαμηλά» ξεκίνησε

η Πελοπόννησος

Οι πρώτες φρέσκιες ποσότητες του ελαιόλαδου της αθηνοελιάς βρέθηκαν πριν λίγες ημέρες στα ελαιουργεία και οι τιμές προσφοράς δεν υπερέβησαν τα 2,65 ευρώ το κιλό στον παραγωγό για οξύτητες μέχρι 0,3, ενώ πέρυσι ήταν 2,90 ευρώ. Πρόκειται για το πρώιμο ελαιόλαδο της Πελοποννήσου που συνήθως πωλείται μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα και αποτελεί τον «προάγγελο» των τιμών του μεσοπρώιμου και του όψιμου προϊόντος.

Οικονομική «αιμορραγία» στην Κρήτη

Οι τιμές παραγωγού του κρητικού περσινού λαδιού κυμαίνονται σε περίπου ίδια επίπεδα τους τελευταίους μήνες, δηλαδή 2,50 – 2,60 ευρώ το κιλό για οξύτητες μέχρι 0,3. Όλοι εύχονται να ξεκινήσει η αγορά σε περίπου ίδια επίπεδα. Να σημειωθεί ότι η παραγωγή της Κρήτης δεν αναμένεται να ξεπεράσει φέτος τους 50.000 τόνους! Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο δεν θα έχουν παραγωγή, αλλά θα δανειστούν ή θα αγοράσουν λάδι από φίλους και γνωστούς ακόμα και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες με μονοκαλλιέργεια την ελιά.

Η κατάσταση θα επηρεάσει όλο τον κύκλο των επαγγελμάτων που ασχολούνται με το λάδι, από ελαιουργούς και τυποποιητές, μέχρι πωλητές ελαιόπανων και ιδιοκτήτες βυτιοφόρων οχημάτων. Όπως είναι επόμενο θα επηρεάσει συνολικά την αγορά, αφού τα χρήματα από το εμπόριο του λαδιού, δίνονταν για να καλυφθούν ανάγκες των κρητικών νοικοκυριών.

Κυρίως όμως, θα επηρεάσει τη ζωή χιλιάδων οικογενειών ελαιοπαραγωγών που θα περάσουν εξαιρετικά δύσκολο χειμώνα, καθώς είναι βέβαιο ότι οι αποζημιώσεις μέσω ΠΣΕΑ λόγω ακαρπίας των δέντρων θα δοθούν, εάν καταβληθούν, μετά από 2-3 χρόνια.

Επιπλέον, φέτος περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, τίθεται θέμα περιεκτικότητας χημικών ουσιών στο ελληνικό ελαιόλαδο. Κι αυτό, επειδή σε αρκετές περιοχές όπου δεν έγινε δακοκτονία, οι ελαιοπαραγωγοί ψέκαζαν μόνοι τους και μάλιστα με ψεκασμούς κάλυψης (κι όχι δολωματικούς όπως προβλέπεται από τον κανονισμό) τακτική που δημιουργεί κινδύνους για την ύπαρξη χημικών ουσιών.

Επιχειρήσεις του χώρου

Οι επιχειρήσεις τυποποίησης του κλάδου που έκαναν σωστές προβλέψεις και είχαν την απαιτούμενη ρευστότητα, φρόντισαν να αποθηκεύσουν υπό συνθήκες αζώτου την περσινή παραγωγή, για να διατηρηθεί φρέσκια και να τη διαθέσουν όπως λένε εκπρόσωποι τους χωρίς προβλήματα στην αγορά. Πολλές επιχειρήσεις όμως που δεν διαθέτουν αυτού του τύπου τις εγκαταστάσεις, θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα να καλύψουν τους πελάτες τους, όπως ήδη έχει γράψει η «Π», πράγμα που θα τις καταστήσει αναξιόπιστες στις κρίσεις ξένων αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Αγορές που αποκτήθηκαν με κόπο και χρήμα είναι πιθανόν να χαθούν μέσα σε μία χρονιά χαμηλής παραγωγής λόγω ακαρπίας…

Οι επιχειρήσεις επίσης αντιμετωπίζουν σημαντικό πρόβλημα ρευστότητας, με τις τράπεζες να είναι ως γνωστό ιδιαιτέρως φειδωλές στη χορήγηση δανείων.

Σε όλα αυτά χρειάζεται να προστεθούν ακόμα δύο παράγοντες που δυσκολεύουν τα πράγματα και συγκεκριμένα η αδυναμία των συνεταιριστικών οργανώσεων να παρέμβουν στην αγορά και η αύξηση του κόστους παραγωγής από την 1η Ιανουαρίου του 2014, όταν οι αγρότες θα αντιμετωπίζονται σαν…επιχειρηματίες.