Του Κώστα Μπογδανίδη

Κάποτε ήταν ένα…άπιαστο τεχνολογικό όνειρο, τώρα η ενεργειακή σύνδεση της Κρήτης μέσω καλωδίου με την ηπειρωτική Ελλάδα προχωρά βήμα βήμα! Ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε επίσημο αίτημα στην ΡΑΕ για την ένταξη του καλωδίου στο σύστημα και εάν βρεθεί γρήγορα επενδυτής για να προχωρήσει το έργο με ΣΔΙΤ τότε θα γίνει πολύ σύντομα πραγματικότητα!

Ήταν ένα έργο που εξαγγέλθηκε το 1989-1990, αλλά τότε η τεχνολογία δεν βοηθούσε αρκετά για να γίνει το ʽκαλώδιοʼ που θα έκανε πλέον την Κρήτη ισχυρό ενεργειακό παίκτη. Τώρα ήρθε η ώρα που η υποβρύχια διασύνδεση θεωρείται…εύκολη και εάν υπάρχουν τα λεφτά μπορεί να γίνει γρήγορα το έργο.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) Ι. Γιαρέντης μιλώντας χθες σε ημερίδα που διοργάνωσε το Σωματείο "Σπάρτακος" της ΔΕΗ για τον ενεργειακό σχεδιασμό τόνισε ότι έχει υποβληθεί στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) το νέο δεκαετές πλάνο ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τις διασυνδέσεις των Κυκλάδων και της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα.

Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ το έργο αφενός μεν αποτελεί αίτημα της Κρητικής κοινωνίας καθώς διασφαλίζει ηλεκτρική επάρκεια, αφετέρου θα διευκολύνει την εγκατάσταση στο νησί επενδύσεων ΑΠΕ μεγάλου βεληνεκούς.

Ο προϋπολογισμός της διασύνδεσης είναι 800 εκατ. έως 1 δισ. ευρώ και θα ακολουθήσει η εκπόνηση πλήθους ειδικών μελετών για την περαιτέρω διερεύνηση των τεχνικών και άλλων προβλημάτων που συνδέονται με τη χάραξη της διαδρομής του υποβρύχιου καλωδίου, τη χωροθέτηση των «σημείων σύνδεσης» (υποσταθμών) κ.λπ., προκειμένου να αποφασισθεί ο τελικός τρόπος διασύνδεσης. Με βάση πάντως σχετική μελέτη που έχει εκπονήσει ομάδα εργασίας των ΔΕΣΜΗΕ, ΔΕΗ και ΡΑΕ, εξετάζονται δύο εναλλακτικά τεχνικά σενάρια:

1. Η διασύνδεση με έναν υβριδικό σύνδεσμο μήκους 370km, ο οποίος θα εκκινεί από την Κορακιά, θα φτάνει με υποβρύχιο καλώδιο μήκους 250km έως τη Μονεμβασιά και θα συνεχίζει με εναέρια Γραμμή Μεταφοράς μέχρι το μελλοντικό ΚΥΤ Μεγαλόπολης.

2. Η διασύνδεση με ΚΥΤ της Αττικής (ΚΥΤ Αχαρνών ή ΚΥΤ Ρουφ) με έναν υβριδικό, ο οποίος θα εκκινεί από την Κορακιά και θα φτάνει με υποβρύχιο καλώδιο μήκους 380km στην Αττική.

Εξετάστηκε και η πιθανότητα το έργο να κατασκευαστεί εξ ολοκλήρου από τον ΑΔΜΗΕ (με συγχρηματοδότηση από Εθνικούς και Κοινοτικούς πόρους) και όχι από τους τρείς επενδυτές οι οποίοι έχουν αδειοδοτηθεί ή έχουν ζητήσει άδεια για την εγκατάσταση σταθμών ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας και την ταυτόχρονη πόντιση καλωδίου σύνδεσης. Αλλά τελικά η κυβέρνηση επέλεξε, όπως έχει γράψει η “Π”, να πάει με διαδικασίες ΣΔΙΤ.

Πάντως όλα δείχνουν ότι σε πρώτη φάση το καλώδιο με το οποίο η Κρήτη θα συνδεθεί με το ηπειρωτικό σύστημα θα είναι ένα: Εκείνο που σχεδιάζει ο ΑΔΜΗΕ.

Και οι άλλοι ενδιαφερόμενοι όμιλοι έχουν κληθεί να προσαρμόσουν τα σχέδιά τους και να εγκαταστήσουν περίπου το ένα τρίτο της δυναμικότητας που είχαν αρχικά προϋπολογίσει . Να εγκαταστήσουν δηλαδή περίπου 300 Μεγαβάτ και να χρησιμοποιούν κατ΄αναλογία το καλώδιο διασύνδεσης.

Οι 3 όμιλοι που αρχικά διεκδίκησαν η κάθε μία από ένα project εγκατάστασης ΑΠΕ στην Κρήτη και διασύνδεσης του νησιού είναι οι εξής:

• Η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ για έργο που αφορά την τοποθέτηση σειράς 33 συστοιχιών ανεμογεννητριών, συνολικής ισχύος 1.077 MW, που θα εκτείνονται και στους τέσσερις νομούς της Κρήτης. Έχει προϋπολογισμό 2,46 δισ. ευρώ, από τα οποία το 1,5 θα διατεθεί για την κατασκευή του υποβρύχιου καλωδίου.

• Η ELICA Group, του ομίλου Κοπελούζου, για έργο με προϋπολογισμό 1,99 δισ. ευρώ, που εντάσσεται στο σχέδιο της εταιρείας Κρήτη - Πράσινο Νησί και περιλαμβάνει την εγκατάσταση 36 ­συστοιχιών, συνολικής ισχύος 1.005 MW.

• Η εταιρεία λαϊκής βάσης «Παγκρήτια Ανανεώσιμες».

Η διασύνδεση λέει ο διαχειριστής του συστήματος ότι θα έχει πολλαπλά οφέλη για την Κρήτη, η οποία, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λόγω της αύξησης των αναγκών της σε ενέργεια. Σύμφωνα με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, το ενεργειακό σύστημα της Κρήτης παρουσιάζει επιπλέον προβλήματα και λόγω του ιδιαίτερα υψηλού κόστος παραγωγής των μονάδων του νησιού, οι οποίες χρησιμοποιούν ως καύσιμο μαζούτ και ντίζελ, ενώ οι περισσότερες από αυτές είναι παλαιές, με χαμηλό βαθμό απόδοσης, μειωμένη διαθεσιμότητα και σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα.

Ιδιαίτερο ρόλο -αλλά και προϋπόθεση- για την υλοποίηση του εν λόγω σχεδίου αποτελεί η κατασκευή και λειτουργία στη Μεγαλόπολη από τη ΔΕΗ αφενός της νέας μονάδας φυσικού αερίου, παραγόμενης ισχύος 800 MW, και αφετέρου του Κέντρου Υψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Μεγαλόπολης, το οποίο θα διαχειρίζεται την ενέργεια που θα διοχετεύεται προς τη μεγαλόνησο μέσω της εναέριας γραμμής Μεγαλόπολης-Μονεμβασιάς.

Οπως τονίζεται χαρακτηριστικά στη σχετική έκθεση του «απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύνδεση του νησιού είναι η ολοκλήρωση της επέκτασης του δικτύου 400kV προς την Πελοπόννησο, δηλαδή η κατασκευή του ΚΥΤ Μεγαλόπολης και των συνδέσεών του με το ΚΥΤ Πάτρας και το ΚΥΤ Κουμουνδούρου μέσω Κορίνθου».

Η ποσότητα της ενέργειας που θα διοχετεύεται προς την Κρήτη εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει τη ζήτηση, ενώ το ενδεχόμενο επιπλέον φορτίο -σε περιόδους αιχμής- θα καλύπτεται με τη λειτουργία των πετρελαϊκών σταθμών της ΔΕΗ στον Αθερινόλακκο της Σητείας και στις Κορακιές Χανίων.

Το συνέδριο

Η ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού και η προσφορά ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά περιλαμβάνονται στις προτεραιότητες της ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2014, επισήμανε στο συνέδριο ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Ιω. Μανιάτης. Και τόνισε ότι η κατάσταση στο ενεργειακό γίγνεσθαι στην ΕΕ είναι ιδιαίτερα ρευστή καθώς και ότι με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται οι προτάσεις της Κομισιόν για τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής ως το 2030. Αναφερόμενος στη ΔΕΗ ο κ. Μανιάτης ανέφερε ότι καλείται να αντιμετωπίσει τη διπλή πρόκληση του εκσυγχρονισμού των λιγνιτικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και της αναβάθμισης των δικτύων μεταφοράς.

Σε ευθεία επίθεση κατά της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας προχώρησε μιλώντας στο ίδιο συνέδριο ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Α. Ζερβός. Ανέφερε μεταξύ άλλων ότι με τις αποφάσεις που έλαβε το περασμένο καλοκαίρι η ΡΑΕ παρέτεινε πλήθος στρεβλώσεων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που επιβαρύνουν τους καταναλωτές, εξαίρεσε αυθαίρετα μονάδες της ΔΕΗ από τις αποζημιώσεις για τη διασφάλιση ισχύος, οι οποίες αντίθετα αυξήθηκαν για τις μονάδες φυσικού αερίου με κόστος για την Επιχείρηση που εκτιμάται σε 60 εκατ. ευρώ ετησίως. Ο κ. Ζερβός προειδοποίησε για κίνδυνο οικονομικής ασφυξίας της επιχείρησης ενώ αναφερόμενος στο κλείσιμο εναλλακτικών προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας τόνισε ότι η ΔΕΗ αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο για τους πελάτες τους, επειδή κάποιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί «απέτυχαν ή δεν ήταν αποτελεσματικοί».