Toυ Κώστα Μπογδανίδη

Στο χάρτη των μεγάλων χρηματοδοτήσεων από κοινοτικά κονδύλια ξαναβρίσκεται η Κρήτη, αφού στο νέο σχέδιο Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών περιλαμβάνονται όλα τα μεγάλα έργα υποδομής του νησιού! Για την ακρίβεια επανεντάσσονται τα μεγάλα έργα που στο αρχικό σχέδιο δεν ήταν, καθώς φαινόταν ότι προωθούνταν μόνο το λιμάνι του Ηρακλείου.

Με την ένταξη όλων των μεγάλων έργων υποδομής στην πραγματικότητα η Κρήτη όχι μόνο θα λάβει τεράστιες ενισχύσεις από κονδύλια που εγκρίνονται, αλλά και θα σπάσει την «απομόνωσή» της από τον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και θα αναδειχθεί σε στρατηγικό - γεωπολιτικό κόμβο, καθώς και σε οικονομική πύλη για την είσοδο προϊόντων από τις αγορές της Ασίας. Και αναφερόμαστε σε ένα σχεδιασμό που σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ένα πακέτο της τάξης των 500 δισ ευρώ!

Τα καλά νέα έρχονται από το Συνέδριο των Ευρωπαϊκών Περιφερειών που έγινε στη Βρετάνη και συμμετείχε η Κρήτη. Η είδηση επιβεβαιώνεται και από τον περιφερειακό σύμβουλο κ.Αλεξάκη που επισημαίνει ότι ο κ. Herald Ruijters, ο οποίος ειναι Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών (DG MOVE), εισηγήθηκε αυτό το θέμα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο κι έγινε αποδεκτό.

Το αρχικό σχέδιο των Διευρωπαικών Δικτύων Μεταφορών, (ΤΕΝ-Τ στην ευρωπαϊκή ορολογία) κατά την κατάρτισή του από τις υπηρεσίες της Κομισιόν δεν περιείχε τα λιμάνια, αεροδρόμια, τον ΒΟΑΚ και τον ΝΟΑΚ της Κρήτης.

Το θέμα έγινε ευρέως γνωστό στις αρχές του χρόνου και ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών, διότι αυτά τα μεγάλα και πραγματικά σπουδαία και μακρόχρονα έργα δεν θα μπορούσαν ποτέ να ολοκληρωθούν πάρα μόνο με εθνικούς πόρους που αυτή ειδικά την περίοδο δεν υπάρχουν! Κατά τη διαδικασία επεξεργασίας των ΤΕΝ-Τ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσετέθη το Λιμάνι του Ηρακλείου στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών μετά και από παρέμβαση τότε του Γ. Κουμουτσάκου, εισηγητή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) της έκθεσης για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών.

Τώρα φαίνεται ότι οι συντονισμένες προσπάθειες της ελληνικής πλευράς απέδωσαν και η Κομισιόν έκανε την οριστικοποίηση των Δικτύων υπό μορφή Χαρτών και Κειμένου, περίπου τον Ιούνιο 2013.

Τώρα οι νέοι χάρτες περιλαμβάνουν:

- το λιμάνι και το αεροδρόμιο Ηρακλείου στην CORE κατηγορία των ΤΕΝ-Τ

- το λιμάνι και το αεροδρόμιο Χανίων στην COMPREHENSIVE κατηγορία των ΤΕΝ-Τ

- το αεροδρόμιο Σητείας στην COMPREHENSIVE κατηγορία των ΤΕΝ-Τ

- τον ΒΟΑΚ και το δρόμο Ηράκλειο - Αγ. Δέκα - Ιεράπετρα στην COMPREHENSIVE κατηγορία των ΤΕΝ-Τ

Η επίσημη δημοσιοποίηση των χαρτών θα γίνει σε 2 μήνες.

“Ναι, είναι έτσι και είναι σπουδαία νέα που μεταφέρθηκαν από τον κ. Herald Ruijters, ο οποίος ειναι Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών (DG MOVE) και εισηγήθηκε αυτό το θέμα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο“, τόνισε ο κ.Γ.Αλεξάκης και πρόσθεσε ότι μιλούμε ουσιαστικά για το σπουδαιότερο πρότζεκτ σε πανευρωπαϊκό επίπεδο με χρονικό ορίζοντα το 2050, περίοδο κατά την οποία θα απαιτηθούν, σύμφωνα με τους υπολογισμούς, ως και 500 δισ. ευρώ για την υλοποίησή του!

“Βέβαια η χρηματοδότηση αποτελεί το μεγάλο ερωτηματικό, καθώς θα απαιτηθεί η κινητοποίηση τεράστιων ιδιωτικών κεφαλαίων. Ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να διαθέσει ως και 50 δισ. ευρώ για τον σκοπό αυτό” τόνισε.

Οι προτάσεις της ΕΕ

Τον Οκτώβριο του 2011 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τις προτάσεις της για «ένα πακέτο ανάπτυξης ολοκληρωμένων ευρωπαϊκών υποδομών». Σε αυτό σημείωνε μεταξύ άλλων ότι «η χρηματοοικονομική κρίση έχει επαναφέρει το ενδιαφέρον για την ανάγκη επενδύσεων στις υποδομές». «Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης» πρόσθετε «οι στοχευμένες επενδύσεις στην κατασκευή ή στον εκσυγχρονισμό υποδομών έχουν αποτελέσει σημαντικό κομμάτι των σχεδίων ανάκαμψης τόσο στο επίπεδο της ΕΕ όσο και των κρατών-μελών, ως ένας τρόπος ενίσχυσης της ζήτησης».

Οι προτάσεις, με το βλέμμα στο 2020, εστιάζουν σε τρεις τομείς: στις μεταφορές, στην ενέργεια και στις ψηφιακές υποδομές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και σήμερα, έπειτα από τόσα χρόνια υψηλών δαπανών, μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων, η ΕΕ δεν διαθέτει ακόμη ένα δίκτυο διασυνοριακών υποδομών που να είναι διαλειτουργικό.

Στην προσπάθεια να προχωρήσουν τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών έχει προταθεί ένα σύστημα δύο επιπέδων που αφορά τα «γενικά δίκτυα» και τα «βασικά δίκτυα». Τα γενικά δίκτυα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα έχουν εύκολη πρόσβαση στις μεταφορές. Τα βασικά δίκτυα αποτελούν όμως τον πυρήνα των ευρωπαϊκών μεταφορών και συνδέουν τις πρωτεύουσες, τους μεγάλους αστικούς κόμβους, τα μεγάλα λιμάνια και συγκεκριμένα συνοριακά σημεία. Αυτό τα καθιστά στρατηγικής σημασίας και επομένως το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους τοποθετείται στο 2030, όταν το αντίστοιχο για τα γενικά δίκτυα εκτείνεται ως το 2050. Για να υπάρχει η όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη χρήση πόρων η Κομισιόν προωθεί την έννοια των «διαδρόμων». Αυτοί θα ήταν ιδεατό να καλύπτουν τρεις κόμβους μεταφορών και να περνούν από τουλάχιστον τρία κράτη-μέλη, ενώ παράλληλα να καταλήγουν σε ένα μεγάλο λιμάνι.

Ο σχεδιασμός προβλέπει 10 τέτοιους διαδρόμους. Πρόκειται για τους διαδρόμους Βαλτικής - Αδριατικής (από Φινλανδία σε Ιταλία), Βαρσοβίας - Λίβερπουλ, Μεσογείου (από Ισπανία σε Ουγγαρία), Αμβούργου - Λευκωσίας (στον οποίο εντάσσεται και ο Πειραιάς), Ελσίνκι - Βαλέτας, Γένοβας - Ρότερνταμ, Λισαβόνας - Στρασβούργου, Δουβλίνου - Βρυξελλών, Αμστερνταμ - Μασσαλίας, Στρασβούργου - Κωστάντζας.

Η ενεργειακή υποδομή της Ευρώπης αποτελεί βασικό κρίκο για την οικονομική ανάπτυξη της Γηραιάς Ηπείρου. Και τούτο διότι πρέπει να εξισορροπήσει μια σειρά ζητημάτων όπως η διαφοροποίηση των πηγών και της τροφοδοσίας αλλά και ο σεβασμός των προϋποθέσεων που έχει θέσει η ίδια η ΕΕ στον εαυτό της για σεβασμό στο περιβάλλον.

Για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί θα απαιτηθεί τα επόμενα χρόνια το ιλιγγιώδες ποσό των 200 δισ. ευρώ.

Σε αυτό το πλαίσιο η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας έχει καταρτίσει 12 διαδρόμους προτεραιότητας. Η Ελλάδα εντάσσεται σε τρεις εξ αυτών. Πρόκειται πριν από όλα για τον Νότιο Ενεργειακό Διάδρομο, μέσω του οποίου θα μεταφερθεί στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα (αρχικά από το Αζερμπαϊτζάν) και αργότερα από τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Είναι κάτι παραπάνω από σαφές ότι η Ελλάδα μπορεί να συμμετέχει στη μεταφορά του αερίου και από τις τρεις αυτές περιοχές.