Πενταπλασιάστηκε σχεδόν η ανεργία στην Κρήτη την 5ετία 2008-2013
Η υπογραφή και η εφαρμογή των Μνημονίων από τις διαδοχικές κυβερνήσεις των 3,5 τελευταίων ετών έχει προκαλέσει πολλαπλές απώλειες στη χώρα μας και στο λαό. Η σοβαρότερη από αυτές είναι η απώλεια της εθνικής μας κυριαρχίας, δεδομένου ότι: η έγκριση των νομοσχεδίων από την τρόικα πριν εισαχθούν για απλή κύρωσή τους από τη Βουλή έχει, ουσιαστικά, καταργήσει την Εθνική Αντιπροσωπεία και η εγκατάσταση ελεγκτών των δανειστών μας στα Υπουργεία και η έγκριση από αυτούς των κυβερνητικών αποφάσεων έχει καταστήσει τους Υπουργούς και την κυβέρνηση συνολικά υπαλλήλους της τρόικας. Έφτασαν, μάλιστα, οι δανειστές μας να παρεμβαίνουν και στο έργο της Δικαιοσύνης.
Μετά την απώλεια της εθνικής μας κυριαρχίας, αλλά και εξαιτίας της απώλειας αυτής, έρχονται τα τεράστια κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που έχει προκαλέσει η εφαρμογή των μέτρων των Μνημονίων. Το σοβαρότερο από αυτά είναι η εκτίναξη της ανεργίας στο Σύνολο Χώρας το Β΄ τρίμηνο του 2013 στο 1.350.000 ανέργους ή το 27,1% του εργατικού δυναμικού, από τις 357.000 ή το 7,1% το Β΄ τρίμηνο του 2008. Τις οδυνηρές συνέπειες της τεράστιας αυτής αύξησης της ανεργίας τις βιώνει η μεγάλη πλειονότητα των νοικοκυριών στη χώρα μας, ιδιαίτερα δε εκείνων στα οποία όλα τα μέλη της είναι άνεργα, ενώ σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζουν και τα νοικοκυριά στα οποία ένα μόνο μέλος εργάζεται με μισθό της τάξης των 400-500 ευρώ.
Το γεγονός ότι η ανεργία στους νέους έχει φτάσει το 60%, έχει οδηγήσει στη μετανάστευση πολλούς από αυτούς οι οποίοι έχουν προσόντα που ζητούνται στην Ευρώπη, την Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία. Εκτός, όμως, από τους νέους μεταναστεύουν και ολόκληρες οικογένειες με παιδιά είτε διότι αυτοί που εργάζονταν έμειναν άνεργοι ή διότι τα εισοδήματά τους συρρικνώθηκαν σε σημείο που να μην μπορούν να καλύψουν τις βασικές ανάγκες και υποχρεώσεις τους.
Το χειρότερο, δυστυχώς, είναι η μεγάλη αύξηση των αυτοκτονιών εξαιτίας των οικονομικών, κυρίως, προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι αυτόχειρες.
Η ανεργία δεν έχει πλήξει στον ίδιο βαθμό όλες τις περιφέρειες της χώρας. Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε την αύξηση της ανεργίας το Βʼ τρίμηνο του 2013 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2008 στις 13 περιφέρειες της χώρας με βάση τα στοιχεία για το Β΄ τρίμηνο του 2013 που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τη Ελληνική Στατιστική Αρχή (την ΕΛΣΤΑΤ) στις 19.9.13, σε σύγκριση με εκείνα του αντίστοιχου τριμήνου του 2008 από τη βάση δεδομένων της ίδιας Υπηρεσίας (της τότε ΕΣΥΕ).
Στην 1η στήλη του Πίνακα που ακολουθεί δίνεται ο αριθμός των ανέργων στις 13 περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας το Β΄ τρίμηνο του 2008, στη 2η το Βʼ τρίμηνο του 2013 και στην 3η η σχέση ανάμεσά τους, δηλαδή το πόσες φορές η ανεργία το 2013 ήταν μεγαλύτερη από εκείνη του 2008. Στις τρεις επόμενες στήλες δίνονται αντίστοιχα στοιχεία για το ποσοστό ανεργίας, με βάση το οποίο κατατάσσονται οι περιφέρειες σε σειρά σε ό,τι αφορά το ύψος της ανεργίας.
Από τον Πίνακα αυτό φαίνεται ότι το Βʼ τρίμηνο του 2013 σε σχέση με το Βʼ τρίμηνο του 2008 τόσο ο αριθμός των ανέργων όσο και το ποσοστό ανεργίας:
- Υπερπενταπλασιάστηκε στο Βόρειο Αιγαίο και σχεδόν πενταπλασιάστηκε στην Αττική και στην Κρήτη. Πρόκειται για τις τρεις περιφέρειες στις οποίες η αύξηση ήταν μεγαλύτερη από εκείνη στο Σύνολο Χώρας, στο οποίο η ανεργία σχεδόν τετραπλασιάστηκε.
- Η μικρότερη αύξηση –λιγότερο από διπλασιασμός– σημειώθηκε στα Ιόνια Νησιά.
- Εξαιτίας των μεγάλων αυτών διαφορών στην αύξησης της ανεργίας σημειώθηκαν ανακατατάξεις στη σειρά των 13 περιφερειών με βάση το ύψος του ποσοστού ανεργίας. Η θέση έξι περιφερειών βελτιώθηκε, τριών παρέμεινε η ίδια (ανάμεσα σʼ αυτές Δυτικής Μακεδονίας στην 1η θέση, με την υψηλότερη ανεργία) και τεσσάρων χειροτέρευσε.
- Η μεγαλύτερη βελτίωση σημειώθηκε: στα Ιόνια Νησιά (από την 4η θέση το 2008 στη 13η, την καλύτερη, το 2013), στην Ήπειρο (από τη 3η στην 5η) και στο Νότιο Αιγαίο (από τη 10η στη 12η).
- Η μεγαλύτερη χειροτέρευση σημειώθηκε στην Αττική (από την 11η στην 4η, στην Κεντρική Μακεδονία (από την 6η στη 2η), στην Κρήτη (από τη 12η στην 9η) και στο Βόρειο Αιγαίο (από τη 13η στην 11η).
Η πολύ μεγάλη αύξηση της ανεργίας είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να καταλάβει, δυστυχώς, την 1η θέση στο ποσοστό ανεργίας ανάμεσα όχι μόνο στα 17 κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, αλλά και στα 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ξεπερνώντας ακόμα και την Ισπανία, η οποία επί πολλά χρόνια κατείχε την 1 θέση. Η αύξηση αυτή ήταν αποτέλεσμα της μείωσης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος σχεδόν κατά 25% εξαιτίας των μέτρων των Μνημονίων. Η μείωση αυτή οφείλεται, με τη σειρά της, στο κλείσιμο εκατοντάδων επιχειρήσεων και τις απολύσεις των εργαζομένων σʼ αυτές καθώς και στη δραστική μείωση των εργαζομένων σε επιχειρήσεις που εξακολουθούν να λειτουργούν.
Το ερώτημα που γεννιέται είναι ποια προοπτική υπάρχει να επανέλθει η ανεργία στα πριν από την κρίση επίπεδα, όχι, δηλαδή, να μηδενιστεί, αλλά να απορροφηθούν σε θέσεις εργασίας οι επιπλέον εργαζόμενοι που έχασαν τη δουλειά τους εξαιτίας των Μνημονίων. Μια απάντηση στο ερώτημα αυτό έδωσε το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ σε μια εμπεριστατωμένη μελέτη του που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, θα απαιτηθούν 20 (!) χρόνια για να απορροφηθεί ο αριθμός των ανέργων που δημιούργησαν σε 3 χρόνια τα Μνημόνια, και αυτό, μάλιστα, υπό τις καλύτερες προϋποθέσεις (αν υπάρξουν). Αυτή η εκτίμηση έρχεται να διαψεύσει κατά τον πιο εκκωφαντικό τρόπο τις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού ότι η Ελλάδα θα επανέλθει στην πριν από την κρίση κατάσταση σε 6 χρόνια.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.
