Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Αναταραχή έχει πυροδοτήσει στο χώρο της αυτοδιοίκησης η επιστολή του υπουργού Εσωτερικών προς την ΚΕΔΕ με την οποία γνωστοποιεί την επιθυμία του Πρωθυπουργού να αλλάξει το εκλογικό σύστημα στις επικείμενες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του Μαΐου του 2014. Όπως είναι γνωστό το όλο θέμα είχε ανακινηθεί στην “καρδιά” του καλοκαιριού με διαρροές στον τύπο, που προκλήθηκαν και οι πρώτες αντιδράσεις των πολιτικών κομμάτων.

Από την πλευρά τους πάντως οι δήμαρχοι του Ηρακλείου εμφανίζονται - αν όχι αρνητικοί - “μουδιασμένοι”, καθώς, όπως τονίζουν, δρομολογούνται αλλαγές στις αυτοδιοικητικές εκλογές την ίδια ώρα που οι δήμοι βρίσκονται σε μια ημιθανή κατάσταση λόγω του οικονομικού ακρωτηριασμού τους και της θεσμικής τους απαξίωσης…

Όπως προκύπτει οι βασικές αλλαγές που δρομολογεί η κυβέρνηση στις επικείμενες εκλογές προβλέπουν μεταξύ άλλων τη συγκρότηση δύο ψηφοδελτίων. Στο ένα θα περιλαμβάνονται όλοι οι υποψήφιοι δήμαρχοι και στο άλλο οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι. Ανεξάρτητοι υποψήφιοι θα γίνονται δεκτοί στο ψηφοδέλτιο εφόσον δηλώνουν ότι διατηρούν την ανεξαρτησία τους συνεργαζόμενοι όμως με συγκεκριμένο υποψήφιο δήμαρχο.

Παράλληλα προβλέπεται η επαναφορά του ποσοστού 42% για την εκλογή από την πρώτη Κυριακή. Η πρόταση προβλέπει επίσης την οριοθέτηση πλαφόν 3% ή 5% για την εκλογή των υποψήφιων δημάρχων ως δημοτικών συμβούλων.

Προωθείται ακόμα η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του δημάρχου προκειμένου να αντιμετωπισθούν προβλήματα στην περίπτωση που δεν έχει την πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο.

Μια ακόμα σημαντική αλλαγή που δρομολογείται είναι η ενοποίηση της οικονομικής και της επιτροπής ποιότητας ζωής.

Οι δήμαρχοι σε τοπικό επίπεδο σημειώνουν ότι θα πρέπει να έχουν περισσότερο χρόνο για να αξιολογήσουν την πρόταση και να ενημερωθούν σε βάθος σε σχέση με τις λεπτομέρειες της. Ωστόσο στα πρώτα σχόλιά τους σχολιάζουν σκωπτικά το γεγονός ότι δρομολογούνται τέτοιας μορφής εξελίξεις την ίδια στιγμή που η αυτοδιοίκηση επιβιώνει οριακά και είναι σε όλους γνωστό ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι εντελώς διαφορετικά.

Ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδος, Ζαχαρίας Καλογερακης, τονίζει ότι “υπάρχει ασάφεια σε ότι αφορά το περιεχόμενο του σχεδιασμού, το οποίο η Κυβέρνηση θα πρέπει να παρουσιάσει στο σύνολο του. Ωστόσο στη σημερινή πραγματικότητα που ζούμε, το μείζον ζήτημα είναι το γεγονός ότι η αυτοδιοίκηση έχει απαξιωθεί παντελώς και δυστυχώς έχει μετατραπεί στο μακρύ χέρι του κράτους…

Με τις αλλεπάλληλες οικονομικές περικοπές, τις ακυρώσεις θεσμικών αρμοδιοτήτων, τις απολύσεις και την αδυναμία πρόσληψης προσωπικού, αδυνατεί πλέον να διαχειριστεί την καθημερινότητα. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στο πλαίσιο σύνταξης των νέων προϋπολογισμών λίγοι είναι οι δήμοι που θα κλείσουν ταμείο ισοσκελισμένο. Ενώ όλα αυτά συμβαίνουν η κυβέρνηση με διαρροές και επικοινωνιακά τρικ δρομολογεί την αλλαγή του εκλογικού συστήματος την ίδια στιγμή που έχει πετύχει θανάσιμα χτυπήματα στην αυτοδιοίκηση με την περικοπή των χρηματοδοτήσεων, την κατάργηση της θεσμικής της αυτονομίας με την επιβολή της λειτουργίας του παρατηρητηρίου της τρόικας. Εκείνο που απαιτείται στις μέρες μας είναι ο επαναπροσδιορισμός της αυτοδιοίκησης σε νέα βάση. Το μείζον σήμερα δεν είναι τι εκλογικό σύστημα έχουμε ανάγκη, αλλά τι αυτοδιοίκηση θέλουμε…”.

Ο δήμαρχος Βιάννου Π. Μπαριτάκης τονίζει ότι τα μεγάλα προβλήματα είναι άλλα, όπως για παράδειγμα ότι δεν μπορούμε να σχηματίσουμε προϋπολογισμό ισοσκελισμένο.

Επίσης κορυφαίο θέμα είναι η μείωση της ΣΑΤΑ κατά 53 % (των χρημάτων δηλαδή που αξιοποιούνται για την υλοποίηση έργων) και των ΚΑΠ κατά 1,9%. Η αυτοδιοίκηση δίνει μάχη να σταθεί όρθια υπό δραματικά αντίξοες συνθήκες χωρίς χρήματα. Την ίδια στιγμή το ΕΣΠΑ, η μοναδική πηγή χρηματοδότησης, είναι όνειρο μακρινό για τους υποστελεχωμένους δήμους που δεν μπορούν να αναθέσουν μελέτες έργων και να προετοιμάσουν φακέλους διεκδίκησης. Από την πλευρά του ο δήμαρχος Χερσονήσου, Ζ. Δοξαστάκης, σημειώνει ότι ο σχεδιασμός αυτός έχει θετικά και αρνητικά στοιχεία που μένει να φανούν μόλις μάθουμε στις λεπτομέρειές του. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα σχέδιο που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε άλλες χώρες του εξωτερικού.