Το ΥΠΕΚΑ εργάζεται για την ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ - Κύπρου - Κρήτης

Κομβικό σημείο η λειτουργία του έργου με εμπορικούς όρους που θα το κάνουν βιώσιμο


Με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την εκπόνηση όλων των σχετικών μελετών εργάζεται το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, όπως ενημέρωσε ο υπουργός Γιάννης Μανιάτης με σχετική επιστολή του στον πρόεδρο της ΔΕΗ Quantum Energy Limited Νάσο Κτωρίδη, που έχει αναλάβει επικεφαλής του διεθνούς consurtium για την υλοποίηση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης του Ισραήλ με την Κύπρο και την Κρήτη και στη συνέχεια της Κρήτης με το Σύστημα της Ηπειρωτικής Ελλάδας.

Ο υπουργός διαβεβαίωσε για την υψηλή προτεραιότητα που έχει για την ελληνική πλευρά το έργο. Γι αυτό, όπως υπογραμμίζει ο κ. Μανιάτης, το ΥΠΕΚΑ και ο αρμόδιος Διαχειριστής Μεταφοράς του Ελληνικού Συστήματος (ΑΔΜΗΕ) εργάζονται ήδη με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την εκπόνηση όλων των σχετικών μελετών.

Σχετικά με το συνολικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης «EuroAsia Interconnector», κόστους 3,5 δισ. ευρώ, που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε 36 μήνες από την ημερομηνία έναρξής του, η ελληνική πλευρά θα παρέχει κάθε δυνατή τεχνική βοήθεια όπως και μέχρι σήμερα, τόσο μέσω του ΑΔΜΗΕ, όσο και μέσω του Regional Group «Continental South East» του ENTSO-E, στο οποίο ο ΑΔΜΗΕ έχει συντονιστικό ρόλο.

Όπως έχει γράψει η Π είναι πολύ σημαντικό το πρωτόκολλο που υπέγραψαν για το υποβρύχιο καλώδιο Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας οι υπουργοί Ενέργειας των τριών χωρών. Ωστόσο, η υλοποίησή του συναρτάται άμεσα στα οικονομικά δεδομένα, στη δυνατότητα να λειτουργεί με εμπορικούς όρους στις αγορές προς τις οποίες απευθύνεται και στην εξασφάλιση της αποπληρωμής των δανείων που θα ληφθούν για τη χρηματοδότησή του.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα έργου γεωπολιτικής σημασίας με τεράστια πολιτική στήριξη από τις ΗΠΑ, την Ε.Ε. και εθνικές κυβερνήσεις είναι ο αγωγός φυσικού αερίου Nabucco. Κανείς δεν πίστευε ότι ο αγωγός φαβορί για τον Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου θα χάσει από το... αουτσάιντερ, τον ΤΑΡ.

Ο λόγος που έχασε απλούστατος: Οι χρήστες του αγωγού ήθελαν ένα έργο φθηνό και εύχρηστο ώστε να γνωρίζουν ότι το προϊόν που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο, θα φτάνει στις αγορές χωρίς δυσκολίες και με το μικρότερο δυνατό κόστος. Άρα θα μπορεί να ανταγωνιστεί το φυσικό αέριο από άλλες πηγές.

Τα ίδια ακριβώς κριτήρια ισχύουν και για το υποβρύχιο καλώδιο Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας, μήκους 870 χιλιομέτρων και με πόντιση σε μεγάλα βάθη. Στην άκρη του, δηλαδή εκεί όπου θα πωλείται η ηλεκτρική ενέργεια που θα μεταφέρει, η τιμή της θα πρέπει να είναι ανταγωνιστική.

Επίσης οι ποσότητες που θα μεταφέρει θα πρέπει να εγγυώνται ότι τα τέλη διέλευσης που θα καταβάλλονται στην εταιρεία του καλωδίου μπορούν να αποσβέσουν το κόστος κατασκευής και θα προσφέρουν και μια λογική απόδοση των επενδυμένων κεφαλαίων, που σε παρόμοια έργα δεν μπορεί να είναι κάτω από 5-6%.

Η εξίσωση γίνεται αρκετά δύσκολη από το γεγονός ότι το καλώδιο θα μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια που θα παράγεται με την καύση του φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα του Ισραήλ και της Κύπρου. Στην ουσία δηλαδή πρόκειται για έργο μεταφοράς φυσικού αερίου, το οποίο όμως θα μετατρέπεται προηγουμένως σε ηλεκτρική ενέργεια.

Έτσι, οι χρήστες του καλωδίου, δηλαδή οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας, πριν δεσμεύσουν χωρητικότητα στο καλώδιο, θα πρέπει να έχουν συμφωνήσει προηγουμένως ποσότητες και εύρος τιμών με αγοραστές ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο, στην Ελλάδα ή στην Ιταλία που θα τους καλύπτουν το κόστος παραγωγής με φυσικό αέριο (πολύ ακριβότερο από άλλα καύσιμα) και τα τέλη διέλευσης. Όλο δε το πακέτο θα πρέπει να εγγυάται τη χρηματοδότηση και την οικονομική λειτουργία του καλωδίου.

Είναι άγνωστο πού θα καταλήξουν οι συζητήσεις οι οποίες είναι δύσκολες καθώς παρεμβαίνουν ευρύτερα θέματα γεωπολιτικής, ανταγωνισμών και οικονομικών συμφερόντων, που σχετίζονται με την παραγωγή φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και με τους τρόπους μεταφοράς του στις αγορές. Ωστόσο, αν η Ελλάδα θέλει να μπει με ρεαλιστικούς όρους στο παιχνίδι, γιατί μπορεί να μπει, δεν έχει από το να ξεκινήσει τις διασυνδέσεις της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα και της Ρόδου με την Κρήτη, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν πρόδρομα έργα, ενταγμένα στη μεγάλη διασύνδεση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Το σημαντικό είναι ότι τα έργα αυτά μπορούν να χρηματοδοτηθούν άνετα μέσω της εξοικονόμησης που προσφέρουν στον λογαριασμό Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, λόγω της διακοπής της λειτουργίας των ενεργοβόρων πετρελαϊκών σταθμών στην Κρήτη και στη Ρόδο. Το σχετικό ετήσιο κόστος ανέρχεται σε περίπου 500 εκατ. και επιβαρύνει τον Έλληνα καταναλωτή. Επιπλέον, η λειτουργία των διασυνδέσεων αυτών, πέραν της διευκόλυνσης της μεγάλης διασύνδεσης, θα αυξήσει τις αποδόσεις των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο ηπειρωτικό σύστημα, άρα θα κάνει πιο οικονομική τη λειτουργία του εθνικού συστήματος.