Αποζημιώσεις εδώ και τώρα για την ακαρπία των ελαιοδέντρων
Τα στοιχεία της Περιφέρειας Κρήτης προσδιορίζουν τις απώλειες στα 150 εκατ. ευρώ
Την ίδια ώρα που το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης μεταθέτει χρονικά για την επόμενη χρονιά την αποζημίωση των ελαιοπαραγωγών, επικαλούμενο την ανάγκη πραγματοποίησης και νέων ελέγχων, για να διασταυρωθεί το μέγεθος της καταστροφής που έχουν υποστεί λόγω των κακών καιρικών συνθηκών, η αναλυτική έκθεση της Περιφέρειας Κρήτης παραδίδει όλα τα απαραίτητα στοιχεία που τεκμηριώνουν ότι η ελαιοπαραγωγή τη φετινή χρονιά κυριολεκτικά τινάζεται στον αέρα, καθώς οι ζημιές αγγίζουν το 60%, γεγονός που μεταφράζεται σε απώλεια εισοδήματος της τάξεως των 125-150 εκ ευρώ.
Μάλιστα τα στοιχεία της Περιφέρειας φέρουν τη “βούλα” των αρμόδιων τοπικών υπηρεσιών του υπουργείου, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι τεκμηριώνεται με τον πιο επίσημο τρόπο ότι χιλιάδες ελαιοπαραγωγοί σε ολόκληρη την Κρήτη θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια τεράστια οικονομική καταστροφή, που είναι βέβαιο ότι θα πυροδοτήσει έκρυθμες κοινωνικές αντιδράσεις, εάν το υπουργείο δεν αναλάβει τις ευθύνες του απέναντι στους καλλιεργητές, ώστε να δρομολογήσει την αποζημίωσή τους.
Το φάκελο με τα αναλυτικά στοιχεία της γιγαντιαίας καταστροφής της ελαιοπαραγωγής στο νησί τα έχει ήδη στα χέρια του ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ κ.Έξαρχος, καθώς του παραδόθηκαν από τον Περιφερειάρχη Στ. Αρναουτάκη στη διάρκεια της προχθεσινής σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια για να αποτιμηθούν και να αντιμετωπισθούν οι πληγές της μεγάλης πυρκαγιάς που κατέκαψε τη Μεσαρά. Το γεγονός ότι ο κ.Έξαρχος έχει ήδη στα χέρια του τα στοιχεία τεκμηριώνουν πλήρως το σκηνικό κατάρρευσης της φετινής ελαιοπαραγωγής, αποδυναμώνουν πλήρως το επιχείρημα που προτάσει για τη διενέργεια νέων ελέγχων ώστε να διαπιστωθεί το ποσοστό κάμψης της παραγωγής λαδιού, το οποίο έχει ήδη προσδιοριστεί ήδη με ακρίβεια από τις ίδιες τις υπηρεσίες του υπουργείου του.
Παράλληλα όμως έχει λάβει και τη σχετική προειδοποίηση από την Περιφέρεια για το ντόμινο τον αντιδράσεων που θα προκληθεί, εάν το υπουργείο εμμείνει σε μια γραφειοκρατική και τυπολατρική διαχείριση μιας τόσο κρίσιμης υπόθεσης, με βαθειές κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις…
Ειδικότερα η Περιφέρεια “χτυπάει καμπανάκι” στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου, υπογραμμίζοντας με νόημα ότι “η απώλεια εισοδήματος θα δημιουργήσει μία εκρηκτική κατάσταση στον ελαιοπαραγωγικό κόσμο του νησιού μας, ο οποίος ήδη περνάει δύσκολες ημέρες. Είναι λοιπόν ανάγκη πριν δημιουργηθούν έκρυθμες καταστάσεις να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με ταχύτατες διαδικασίες προκειμένου να αποζημιωθούν οι ελαιοπαραγωγοί».
Τι λένε τα στοιχεία
Όπως τεκμηριώνουν τα στοιχεία της Περιφέρειας η Κρήτη αποτελεί την κατεξοχήν ελαιοκομική περιοχή της Ελλάδος καθώς αριθμεί συνολικά 33.000.000 ελαιόδεντρα και παραγωγή σε ετήσια βάση 100-120 χιλιάδες τόνους ελαιόλαδου, το οποίο αποτελεί το κύριο εισόδημα 100 χιλιάδων γεωργικών οικογενειών.
Ωστόσο όπως τονίζεται, η παραπάνω κατάσταση στην φετινή ελαιοκομική περίοδο ανατρέπεται πλήρως δεδομένου ότι η παραγωγή του ελαιόλαδου φέτος αναμένεται να είναι πολύ μειωμένη προσεγγίζοντας το μισό της μέσης ετήσιας παραγωγής. Έτσι για πρώτη χρονιά φέτος έχουν εξαιρεθεί από το πρόγραμμα της δακοκτονίας 11 εκατομμύρια ελαιόδεντρα, που αντιστοιχούν στο 33% του συνόλου των ελαιόδεντρων της Κρήτης. Ο αριθμός αυτός είναι μεγαλύτερος δεδομένου ότι και στις περιοχές που εφαρμόζεται το πρόγραμμα της δακοκτονίας η παραγωγή είναι κατά 50% μικρότερη της αναμενόμενης. Με βάση τα παραπάνω η αναμενόμενη παραγωγή ελαιόλαδου για την περίοδο 2013-2014 εκτιμάται στους 50-60 χιλιάδες τόνους.
Τα αίτια της καταστροφής
Οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση, τονίζεται στο σχετικό κείμενο της Περιφέρειας, είναι η επικράτηση μη ευνοϊκών κλιματολογικών συνθηκών από την αρχή του τρέχοντος έτους και κυρίως μεταξύ Απριλίου και Μαΐου οι οποίες επέδρασαν αρνητικά στην ανθοφορία και την καρπόδεση των ελαιόδεντρων. Η περίοδος ανθοφορίας ως γνωστόν είναι η πλέον ευαίσθητη και οι κλιματολογικές συνθήκες επηρεάζουν καθοριστικά την κατάσταση του δένδρου και την παραγωγή του τρέχοντος και του επόμενου έτους. Επίσης, είναι γνωστό ότι τα άνθη της ελιάς είναι δεκτικά γονιμοποίησης για σύντομο χρονικό διάστημα και αν δεν γονιμοποιηθούν τότε αποβάλλονται. Με βάση τα καταγεγραμμένα μετεωρολογικά δεδομένα κατά την κρίσιμη αυτή περίοδο επικράτησαν ισχυροί νότιοι άνεμοι και υψηλότερες σχετικά θερμοκρασίες ενώ το ύψος των βροχοπτώσεων μειώθηκε σημαντικά περιορίζοντας τη διαθέσιμη εδαφική υγρασία, κατά την κρίσιμη περίοδο των δένδρων.
Αυτές οι συνθήκες εκτιμάται ότι προκάλεσαν, την επιτάχυνση της ανάπτυξης των φυτών με επακόλουθο την πρώιμη ανθοφορία και παραγωγή, και την αύξηση του ποσοστού των ατελών ανθέων. Προκάλεσαν επίσης μείωση του ποσοστού των ανθέων που γονιμοποιήθηκαν εξαιτίας της αυξημένης θερμοκρασίας, όπως επίσης και ανεπιτυχή γονιμοποίηση εξαιτίας είτε ξήρανσης του στίγματος από τον ξηρό και θερμό άνεμο, η οποία ενδεχομένως απέτρεψε την προσκόλληση και τη μετέπειτα γονιμοποίηση της γύρης, είτε περιορισμό της ποσότητας της γύρης από τη μη επαρκή διάρρηξη των ανθήρων. Παράλληλα διαπιστώθηκε εκφυλισμός μέρους των ωοθηκών και σπερματικών βλαστών περιορίζοντας σημαντικά τη γονιμότητα τους εξαιτίας της θερμοκρασίας της έλλειψης νερού και της θρεπτικής κατάσταση των δένδρων όπως επίσης και ανεπαρκής βλάστηση την άνοιξη. Όπως φαίνεται από τα παραπάνω οι μη ομαλές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά την περίοδο από τις αρχές Απριλίου έως και τον Μάιο έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη μειωμένη καρπόδεση και παραγωγή της ελιάς. Πρέπει επίσης να επισημάνουμε ότι η κακή καρπόδεση (ακαρπία) εμφανίζεται με μεγαλύτερη ένταση στα ανατολικά και ακολουθεί την ίδια πορεία των ασυνήθιστων καιρικών φαινόμενων.
Ο πίνακας αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το δραματικό σκηνικό που διαμορφώνεται τη φετινή χρονιά στην παραγωγή λαδιού που όπως φαίνεται προκύπτει μείωση σε ποσοστό 50-60% σε ολόκληρη την Κρήτη. Σε κάποιες μάλιστα περιοχές του νησιού, και συγκεκριμένα στο νομό Λασιθίου, το ποσοστό αυτό εκτινάσσεται κυριολεκτικά στα ύψη, καθώς αγγίζει το 76%!
