Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Στο τέλος της εβδομάδας αναμένεται να κατατεθεί στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής το νέο νομοσχέδιο, για τα αυθαίρετα το οποίο η Κυβέρνηση σχεδιάζει να ψηφιστεί μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου.
Το νέο νομοσχέδιο που παρουσίασε ο αρμόδιος υπουργός Σταύρος Καλαφάτης,

ελαστικοποιεί ακόμα περισσότερο το σύστημα καταβολής δόσεων των προστίμων για τα αυθαίρετα, που αυξάνονται θεαματικά, ενώ υπάρχει πρόβλεψη για τους πολίτες να αναθεωρούν ανά εξάμηνο το ποσόν της δόσης αναλόγως των πραγματικών οικονομικών δυνατοτήτων τους. Έτσι ανοίγει ένας νέος κύκλος νομιμοποιήσεων αυθαιρέτων, με προθεσμία 18 μηνών.
Το νέο νομοσχέδιο πυροδοτεί έντονες αντιδράσεις στο χώρο των μηχανικών οι οποίοι σχολιάζουν σκωπτικά η Κυβέρνηση δείχνει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι το πραγματικό ενδιαφέρον της αφορά αποκλειστικά και μόνο την είσπραξη χρημάτων και όχι την πραγματική αντιμετώπιση του προβλήματος των αυθαιρέτων ως πολεοδομικό κοινωνικό πολιτικό οικονομικό ζήτημα…

Οι κατηγορίες



Στο νομοσχέδιο, δίνεται η δυνατότητα διευκόλυνσης για τη ρύθμιση των αυθαιρέτων, τα οποία χωρίζονται σε κατηγορίες.
Συγκεκριμένα, τα κτίσματα που είναι δομημένα πριν την 9.6.1975 θα μπορούν να εξαιρεθούν μόνιμα από την κατεδάφιση με την πληρωμή μόνο ενός μικρού ποσού, το οποίο έχει οριστεί στα 500 ευρώ.

Σημαντική προϋπόθεση είναι τα κτήρια αυτά να έχουν αποκλειστική χρήση κατοικίας. Τα κτήρια με διαφορετική χρήση θα υπάγονται στην αμέσως επόμενη κατηγορία.

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τις κατασκευές που έχουν γίνει πριν από την 1.1.1983. Σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης εκτός από το παράβολο που αντιστοιχεί κατά περίπτωση θα πρέπει να πληρώσει και το 15% του υπολογιζόμενου προστίμου, δηλαδή θα έχει έκπτωση 85%.

Για τα αυθαίρετα μετά την 1.1.1983 και μέχρι την κόκκινη γραμμή του Ιουλίου 2011 οι ιδιοκτήτες εκτός από το παράβολο που αντιστοιχεί κατά περίπτωση θα πληρώνουν το υπολογιζόμενο πρόστιμο και θα εντάσσονται ανάλογα με το μέγεθος τις παράβασης στις τρεις κατηγορίες του πρώτου άξονα που περιγράφονται παραπάνω.

Τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1.1.1983 έως 31.12.2003 θα χρεώνονται το 80% του υπολογιζόμενου προστίμου, δηλαδή θα έχουν μία έκπτωση της τάξης του 20%.

Τα αυθαίρετα με ημερομηνία κατασκευής από 1.1.2004 έως 28.07.2011 θα χρεώνονται το 100% του υπολογιζόμενου προστίμου.

Δόσεις 60-102…


Σε ακόμα μεγαλύτερες οικονομικές διευκολύνσεις για την πληρωμή των προστίμων που χρεώνονται, προχωρά το νέο νομοσχέδιο, το οποίο αφήνει το περιθώριο στους ιδιοκτήτες των αυθαιρέτων να τα εξοφλήσουν με 60-102 δόσεις...

Ειδικότερα προβλέπεται μεταξύ άλλων ότι 
αυξάνεται ο αριθμός των δόσεων από 48 που προέβλεπε ο νόμος 4014. Αν η αυθαίρετη κατασκευή δηλωθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο από την δημοσίευση του νόμου οι δόσεις αποπληρωμής μπορούν να φτάσουν μέχρι και τις 102, αν δηλωθεί στο δεύτερο εξάμηνο μπορούν να φθάσουν τις 84 και αν δηλωθεί στο τρίτο εξάμηνο μπορεί να φθάσει τις 60.

Σε κάθε περίπτωση ο πολίτης μπορεί να προσαρμόσει τις δόσεις του μέσα σε κάθε εξάμηνο, καθώς καθιερώνεται ελάχιστο όριο δόσης 50 ευρώ ανά μήνα ή 300 ευρώ ανά εξάμηνο.

-Οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν εφάπαξ το πρόστιμο θα έχουν έκπτωση 20%

- Οι ιδιοκτήτες που θα καταβάλουν το 30% του συνολικού προστίμου μέσα σε ένα εξάμηνο από την ημερομηνία υπαγωγής θα επωφελούνται έκπτωσης 10%.

Παράβολα

Ανά κατηγορία, τα παράβολα (αποτελούν έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού) με βάσει το νέο νομοσχέδιο, διαχωρίζονται ως εξής:
Υψους 500 ευρώ για αυθαίρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 50 τ.μ. ή για κτίριο κύριας και μοναδικής κατοικίας μέχρι 100 τ.μ.
Υψους 1.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 50 τ.μ. και μέχρι 100 τ.μ. ή για κτίριο κύριας και μοναδικής κατοικίας άνω των 100 τ.μ. και μέχρι 200 τ.μ.
Υψους 2.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 100 τ.μ. και μέχρι 1.000 τ.μ.
Υψους 4.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 1.000 τ.μ. και μέχρι 2.000 τ.μ.
Υψους 8.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 2.000 και μέχρι 5.000 τ.μ.
Υψους 10.000 ευρώ για κτίριο/χρήση μεγαλύτερα των 5.000 τ.μ.

Για τους μακροχρόνια ανέργους θα υπάρχει έκπτωση 30% επί του συνολικού προστίμου. Ενώ έχουν προβλεφθεί διευκολύνσεις και για τις άλλες ευπαθείς κοινωνικές ομάδες όπως οι πολύτεκνοι, οι τρίτεκνοι, τα Α.Μ.Ε.Α., οι ομογενείς και άλλες.

Αντιδράσεις

Ποικίλες αντιδράσεις προκαλεί το νέο νομοσχέδιο για τα αυθαίρετα που προωθεί η Κυβέρνηση, το οποίο πολλοί εκτιμούν ότι εστιάζει κατά βάσει σε οικονομικής φύσεως ρυθμίσεις, με στόχο το κράτος να εισπράξει όσο το δυνατό περισσότερα χρήματα. Για το όλο θέμα μιλούν στην “Π” άνθρωποι του κλάδου των μηχανικών που παρουσιάζουν τις παρατηρήσεις τους
Φανή Κουτσουμπού, πρόεδρος Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Ηρακλείου: Δυστυχώς το νέο νομοσχέδιο είναι μια εισπρακτική συναλλαγή. Πάγια θέση μας ως σύλλογος είναι αυτά τα κομάτια της αυθαίρετης επέκτασης της πόλης να αναπλαστούν και να ενσωματωθούν πολεοδομικά στην πόλη. Αλλά τι το κουβεντιάζουμε; εδώ αποδομούμε κάθε στοιχείο δημόσιου χαρακτήρα των συγκροτημένων πόλεων που είχαμε ως τώρα ( στο βαθμό που ήταν συγκροτημένες) Οι προγραμματισμοί οι κεντρικοί οι περιφερειακοί και σε ένα βαθμό και οι δημοτικοί στοχεύουν ουσιαστικά στο να μοραστούν κονδύλια και όχι να δρομολογηθεί μια ανασυγκρότηση των πόλεων και των οικισμών της περιφέρειας. Ακόμα δεν έχουμε δει πως αυτά τα ποσά που θα εισπραχθούν από τα αυθαίρετα θα διατεθούν για αντίστοιχους στόχους δηλαδή για αναπλάσεις κ.α. Ελπίζουμε (;) να το δούμε μέχρι το Σεπτέμβρη.
Αυτή η πολιτική αποτελεί μέρος της γενικότερης πολιτικής της αρπαχτής που ενώ δυστυχώς συλλήβδην όλοι καταδικάζουμε την άλλη μέρα την υιοθετούμε.
Πέτρος Ινιωτάκης, Πρόεδρος ΤΕΕ ΤΑΚ : Το νέο νομοσχέδιο που προωθεί η Κυβέρνηση, δυστυχώς είναι μια από τα ίδια με το παλαιότερο του κ.Παπακωνσταντίνου. Η λογική που διαπνέει ήταν και τότε και τώρα καθαρά δημοσιονομικού χαρακτήρα και όχι περιβαλλοντικού πολεοδομικού και χωροταξικού προσανατολοισμού ανάπλασης των περιοχών που έχουν αυθαίρετη δόμηση. Χωρίς όραμα χωρίς καμία λογική βελτίωσης των συνθηκών και του βιοτικού επιπέδουν των πολιτών που ζουν σε περιοχές αυθαιρέτων. Η λογική του να εισπράξουμε για να καλύψουμε «μαύρες τρύπες» δεν δίδει λύσεις .... για τους αυθαιρετούχους. Έτσι και σήμερα οι όποιες ρυθμίσεις, διευκολύνσεις που είναι οικονομίστικου χαρακτήρα δεν δίνουν απαντήσεις στο μεγάλο αυτό όχι απλά περιβαλλοντικό χωροταξικό αλλά και κοινωνικό πολιτικό και πολιτιστικό πρόβλημα που διατρέχει τη χώρα, αλλα ενδεχομένως διαμορφώνει συνθήκες για την ανάπτυξη νέας γενιάς αυθαιρέτων... “
Ηρακλής Πυργιανάκης, αρχιτέκτων πολιτικός μηχανικός: “Στο νόμο 4014 υπήρχε πρόβλημα αντισυνταγματικότητας με απόφαση του ΣτΕ κυρίως για θέματα περιβαλλοντικού ισοζυγίου και πολεοδομικών θεμάτων. Πιο συγκεκριμένα κάποιες περιοχές πυκνοδομημένες με αυθαίρετα με τις ταυτοποιήσεις που γινόταν δημιουργώνταν προβλήματα σε σχέση με τον πολύ μεγάλο συντελεστή δόμησης. Τώρα με τον νέο νομοσχέδιο ξεπερνιέται η αντισυνταγματικότητα με την μεταφορά συντελεστή δόμησης. Δηλαδή ιδιοκτήτης που στο οικόπεδο του ο συντελεστής δόμησης που έχει είναι πολύ μικρός και η αυθαιρεσία του είναι πολύ μεγάλη, τότε θα χρειαστεί να μεταφέρει συντελεστή δόμησης από αδόμητο οικόπεδο. Αυτά όμως για να γίνουν προυποθέτει το ΥΠΕΚΑ ότι θα κάνει μελέτη σε ποιές περιοχές μπορεί να γίνει υποδοχή του συντελεστή δόμησης.
Μεγάλη καινοτομία του νέου νομοσχεδίου είναι ότι όλα τα αυθαίρετα πριν το ʽ75 θεωρούνται νόμιμα αφού πληρώσουν ένα παράβολο 500 ευρώ. Το ίδιο θα ισχύσει και για τα αυθαίρετα προ του 83 πληρώνοντας οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων ένα πολύ μικρό πρόστιμο, (όσοι δεν είχαν δηλώσει τα κτίσματα τους με το νόμο Τρίτση 1337). Το άλλο σημαντικό θέμα που αξίζει να αναδειχτεί είναι ότι ανάλογα με το χρόνο που θα δηλώσεις το αυθαίρετο σου, θα έχεις μεγαλύτερη ευλιξία στην αποπληρωμή των δόσεων. Σημαντικό ζήτημα είναι επίσης ότι με τους προηγούμενους νόμους υπήρχε καταληκτική ημερομηνία που δήλωνες αυθαίρετο. Τώρα για την κατηγορία των αυθαιρέτων που έχουν οικοδομική άδεια με μικρές παραβάσεις μπορείς να τα δηλώσεις όποτε κρίνεις σκόπιμο.
Εαν η αυθαιρεσία του ακινήτου αφορά σε υπέρβαση του συντελεστή δόμησης έως 40% και 20% του ύψους και αυτό ρυθμίζεται με ευνοική ρύθμιση σε σχέση με το χρόνο δήλωσης”.