Κεντρική φιλοσοφία της νέας διαχείρισης απορριμμάτων στο νησί, σύμφωνα και με τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, είναι η μετατροπή της Κρήτης σε μια κοινωνία που θα επιδιώκει νʼ αποφεύγει την δημιουργία αποβλήτων και θα χρησιμοποιεί τα απόβλητα ως πόρο.
Ο τελικός σχεδιασμός της Περιφέρειας Κρήτης για την διαχείριση των απορριμμάτων συμβαδίζει με τον νόμο 4042/12 και υπερκαλύπτει τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση την οδηγία 2008/98 που δίνει έμφαση στην ανακύκλωση και στην προστασία του περιβάλλοντος, με την κατάργηση της καύσης απορριμμάτων. Με το νόμο 4042 στις αρχές του 2014 μπαίνει τέλος ταφής στη διάθεση σε ΧΥΤΑ των ανεπεξέργαστων απορριμμάτων.
Ο σχεδιασμός της Περιφέρειας για την ανακύκλωση των απορριμμάτων βασίζεται σε δύο άξονες και συγκεκριμένα:
-Διαλογή στην πηγή
-Μικρές αποκεντρωμένες-ήπιας τεχνολογίας μονάδες διαχείρισης (μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης) από τις οποίες θα προκύπτουν μεγάλες ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών (γυαλί-χαρτί-πλαστικό-σίδερο-αλουμίνιο) και κομπόστ (εδαφοβελτιωτικό υλικό).
Ο σχεδιασμός χωρίζεται σε δυο στάδια, το μεταβατικό και το τελικό. Στο μεταβατικό στάδιο θα λειτουργούν οι υφιστάμενες μονάδες ΕΜΑΚ Χανίων (Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης Κομποστοποίησης) η Μονάδα Προεπεξεργασίας Ηρακλείου και ΚΔΑΥ Ηρακλείου (Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών), οι οποίες προβλέπεται να αναβαθμιστούν, καθώς επίσης οι υφιστάμενοι ΧΥΤΑ και ΣΜΑ/ΣΜΑΥ (σταθμοί μεταφόρτωσης απορριμμάτων και σταθμοί μεταφόρτωσης ανακυκλώσιμων υλικών). Το μεταβατικό στάδιο θα έχει διάρκεια 2 με 3 χρόνια, και με την ολοκλήρωση υλοποίησης όλων των μονάδων που προτείνονται στον σχεδιασμό, ξεκινάει το τελικό στάδιο.
Οι εννέα μονάδες
Ο αναθεωρημένος σχεδιασμός της Περιφέρειας Κρήτης για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων θα υλοποιηθεί μέσα από εννέα μονάδες, υφιστάμενες και προτεινόμενες. Ειδικότερα, πρόκειται για:
- Αναβάθμιση ΕΜΑΚ Χανίων (Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης και κομποστοποίησης)
- Αναβάθμιση της υφιστάμενης μονάδας βιοξήρανσης Ηρακλείου
- Αναβάθμιση του ΚΔΑΥ Ηρακλείου
- Μονάδα Μηχανικής Διαλογής και κομποστοποίησης στην περιοχή ΧΥΤΑ Χερσονήσου
- Μονάδα Μηχανικής Διαλογής και κομποστοποίησης στην περιοχή ΧΥΤΑ Σητείας
- Μονάδα Μηχανικής Διαλογής και Κομποστοποίησης στη θέση ΧΥΤΑ Αμαρίου
- Προβλέπεται μια νέα μονάδα επεξεργασίας δυτικά ή κεντρικά ή νότια στην ΠΕ Ηρακλείου
- Μονάδα προδιαλεγμένων οργανικών στον ΧΥΤΑ Αρχανών-Αστερουσίων
- Μονάδα Επεξεργασίας προδιαλεγμένου οργανικού στην Ιεράπετρα
Προγράμματα ενημέρωσης
Για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδιασμού άμεσα η Περιφέρεια Κρήτης ξεκινάει προγράμματα και δράσεις ενημέρωσης- ευαισθητοποίησης των πολιτών προκειμένου να ενεργοποιηθεί το σύστημα της διαλογής στην πηγή.
Πρόκειται για έναN ελπιδοφόρο σχεδιασμό, με κεντρικό μήνυμα «Από σήμερα ανακυκλώνουμε όλοι» στους μπλε κάδους και σύντομα θα γίνεται ο διαχωρισμός των απορριμμάτων σε κάδους ανακύκλωσης για:
- ανακυκλώσιμες συσκευασίες.
- απόβλητα κουζίνας.
- έντυπο χαρτί.
- υπολείμματα - σύμμεικτο.
Επισημαίνεται ότι η πρώτη διαβούλευση για τον ΠΕΣΔΑΚ (Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Κρήτης) έγινε τον Αύγουστο του 2012 από την Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευση της Περιφέρειας Κρήτης η οποία γνωμοδότησε θετικά. Επίσης η στρατηγική μελέτη Περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του ΠΕΣΔΑΚ εγκρίθηκε ομόφωνα από την Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης ενώ το ΥΠΕΚΑ με ΚΥΑ (Κοινή Υπουργική Απόφαση) ενέκρινε την ΣΜΠΕ.
Με τη χθεσινή συνεδρίαση το Περιφερειακό Συμβούλιο, με την ΚΥΑ της ΣΜΠΕ, την θετική γνωμοδότηση της ΠΕΔ και τις θετικές γνωμοδοτήσεις του ΥΠΕΚΑ και ΥΠΕΣ ολοκληρώθηκε η διαδικασία έγκρισης του ΠΕΣΔΑΚ.
